Mentionsy

O tym w dzisiejszym specjalnym odcinku podcastu Muzeum Historii Polski, w którym odwiedzimy jeden z najstarszych krzyżackich zamków na naszych ziemiach, który nie do końca był takim zwykłym zamkiem.

Krzyżacki gród ptasiego śpiewu.

Zamek ten wygląda jak typowy krzyżacki zamek.

To jest ciekawy obiekt, będący przyczynkiem do naszej dzisiejszej rozmowy o religii zakonu krzyżackiego.

Można powiedzieć, że tak potocznie, kiedy przebujemy zakon krzyżacki o ich siedzibach, ugniemy zamek i dlatego można powiedzieć, że z tej perspektywy po kilku wiekach spotykamy się po krzyżackim zamku.

I do tego stopnia to miejsce zostało zdominowane przez, można tak powiedzieć, przez ten zamek krzyżacki, że nawet w którymś momencie

pokazać inną perspektywę zakonu krzyżackiego jako zakonu, może warto i także podczas tej audycji, czy w tym przyglądaniu się zakonowi trochę inaczej, używać tego pojęcia właśnie dom zakonny, klasztor, chociaż i ja sam pewno używam dosyć często pojęcia zamek, ponieważ jak dzisiaj jestem w tym obiekcie, to oczywiście samo się jakby narzuca ta nazwa.

Wysłuchaliśmy przed chwilą kroniki Piotra z Duisburga o tych początkach Zakonu Krzyżackiego na ziemiach polskich.

Tutaj trzeba przyznać, że zawsze w obiekowej opinii Zakon Krzyżacki kojarzy nam się oczywiście z namcznymi, mieszkańcom Mazowsza.

Skąd taka legenda o tym drzewie i czy faktycznie Toruń był miastem, który powstał dzięki zakonowi krzyżackiemu?

I śpiew ptasi to też, ponieważ to był kapłan krzyżacki, więc on też pięknie zresztą w swojej kronice pisze o tym zakonie krzyżackim, jak to w tych pierwszych pokoleniach, szczególnie ci, którzy tu przybyli, jako mieli gorliwość też taką religijną.

W razie to może na chęć taki trochę śpiew, ten modlitewny, taki liturgiczny zakonu krzyżackiego.

Oczywiście to są nasze interpretacje, ale skoro ten kronikarz pruski krzyżacki chciał też widzieć właśnie takich gorliwych zakonników tego pierwszego okresu,

To, co zbudował zakon krzyżacki na ziemiach swojego państwa.

Oczywiście zakon krzyżacki miał swoją regułę.

To znaczy, można powiedzieć, że to jest ta kolejna specyfika każdego zakonu, w tym krzyżackiego, gdzie żyje według trzech...

przecież jakby liturgię też trzeba przygotować, jakby są potrzebne pewne paramenta, szaty liturgiczne, więc jakby to się wszystko składa na taki cały obraz, że ten zakon krzyżacki przede wszystkim, to był stuprocentowy zakon, miał wszystkie dokumenty, które potrzebne były, jak każdemu zakonowi.

W tych czasami niewielkich klasztorach wystawiano naprawdę ważne dokumenty dla całego państwa, wręcz zakonu krzyżackiego.

Więc to pokazuje, jak ciekawym i takim, można powiedzieć, barwnym świecie żyjemy, kiedy mówimy o zakonie krzyżackim i o jego państwie.

Ten rys krucjatowy na pewno jakby zaważał na całej konstrukcji tego zakonu krzyżackiego i tak robiąc wycieczkę dalej jakby do tych 200 lat później, stał się też pewnym wyzwaniem jak rozumieć, kiedy już właściwie tego świata pogańskiego w Europie nie ma, kiedy Litwini przyjmują chrześcijaństwo, żmudzidzi prawda też.

Wśród zakonu krzyżackiego nigdy nie było żadnego świętego.

Dlaczego zakon krzyżacki nie miał swojego świętego i jakich patronów świętych miał?

Rzeczywiście, niektórzy stawiają to pytanie, albo też mówią sobie, no z tym zakonem może to do końca tak nie było tam, bo przecież, no właśnie, trochę tej historii może nie jazda chodło, bo cóż to, oczywiście zakon krzyżacki tutaj wyistniał, jedynie Cieszewo, ale my mówimy o tej perspektywie tutaj ziemi chrymińskiej, Prusów, o państwie.

No i może tak trochę właśnie w zakonie krzyżackim jest troszkę podobnie.

Wszystkie te maryjne, główne święta, jak jesteśmy w stanie wymienić tam chronologicznie od, nie wiem, nazywamy Matką Bożą gromniczą, czyli ofiarowanie, potem, prawda, zwiastowanie, nawiedzenie, kiebowzięcie, narodziny, niepokalane poczęcie, to w zakonie krzyżackim są to bardzo szybko, właściwie, bo kalendarz się też tworzy, to jest takie trochę ciało żywe, więc pojawiają się nowe święta, ale w zakonie krzyżackim zaraz te święta są obecne i są największą

Jak przeglądamy wyposażenie Kaplicy Krzyżackiej, to widzimy, że tam jest bardzo dużo maryjnego odniesienia.

Więc ta Barbara jest bardzo obfita tutaj na Pomorzu, dlatego, że zakon krzyżacki jakoś ją odczytał.

I my na terenie dawnego państwa zakonu krzyżackiego posiadamy najstarsze dzisiaj w tych granicach państwa polskiego ślady kultu św.

Zawsze można wywołać, kiedy się mówi o zakonie krzyżackim, żeby mu trochę, prawda, dorobić pewnych rowów.

Trzeba się pozbyć, myślę, takiego myślenia, że to jest taka historia tylko zakonu krzyżackiego, który no oczywiście był tak, nie wiem, jakiś brutalny w swoim zachowaniu.

to jakby to, jakby nic nie wskazuje na to, że zakon krzyżacki miałby być, nie wiem, inaczej czy bardziej brutalny od, nie wiem, innych członków wyprawy, prawda, tych krucjatowych.

Czy słuszne były oskarżenia o pewnego rodzaju fasadowość wiary krzyżackiej?

państwa pruskiego, które dziś na bazie tego dawnego państwa zakonu krzyżackiego powstaje, powiedzmy.

Więc ten zakon krzyżacki myślę, że...

Czy to przez Żelazny Krzyż, który jest inspirowany chyba oznaczeniem zakonu, czy przez Konrada Adenauera, który się pojawił kiedyś w płaszczu krzyżackim.

Ale jest też ta część, którą, no dzisiaj częściej wymieniałem, jak mówicie, ta płaszczyzna, że jest religijna, bo i morza od niej, na niej chciałbym też jakby zakończyć, bo rzeczywiście zakon krzyżacki ta płaszczyzna nam umyka, a ja chcę tylko powiedzieć, że jest dla nas oczywistością, że mówimy o podziale diecezjalnym, chociażby tutaj na tym terenie, ale

Zanim jeszcze zakon krzyżacki podbił cały teren pruski, już Maropeli wyprosił wapierza, że w 1243 roku powstały cztery diecezy.

Był bardzo ważny ośrodek właśnie zakonu krzyżackiego.

też tę genezę krzyżacką, wręcz były w środowisku krzyżackiej, no tylko problem polega na tym, że one nie są popisane, nie jest napisane skąd to jest, ale są niektóre takie właśnie jakieś takie, nie wiem, pośrednie dowody, które mogą wskazywać na to, że to jest ta pozostałość wręcz bezpośrednio po zakonie krzyżackim.