Mentionsy
Zajął Moskwę, pojmał cara. Hetman Stanisław Żółkiewski
Przyjrzymy się postaci jednego z najwybitniejszych dowódców wojskowych w historii Polski. Skoczymy z nim w wir działań wojennych i wielkiej polityki w bardzo ważnym dla Rzeczpospolitej okresie. Czy Stanisław Żółkiewski zasłużył na tak wysokie miejsce w panteonie polskich bohaterów narodowych?
Jak to możliwe, że zamożny szlachcic stał się drugą, po królu, osobą w państwie? Czy sprzyjały temu czasy politycznego przełomu? Dlaczego w naszej opowieści tak istotne miejsce zajmuje "magnat wszechczasów", czyli Jan Zamoyski?
Czy największym sukcesem Żółkiewskiego było zajęcie Moskwy? Jak doprowadził do tego, że bojarzy wybrali królewicza Władysława Wazę na cara? I dlaczego nie udało się to w przypadku syna polskiego władcy?
O niezwykłym hetmanie, Stanisławie Żółkiewskim w podcaście z serii „1000 lat. Prześwietlenie” opowie Łukasz Starowieyski. Jego gościem jest dr Przemysław Gawron z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Zapraszamy do subskrypcji naszych profili. Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Jego kuzyn, Jan Zamojski, wcale nie zamożniejszy, swego syna Jana Juniora wysłał na studia najpierw do Paryża, a potem do Padwy.
Pod nieobecność Stefana Batorego dowodzi nim kanclerz i hetman koronny Zamojski.
Ma Żółkiewski 19 lat, gdy trafia do Krakowa i pod skrzydła ledwie 5 lat starszego Zamojskiego.
Zamojski nie zmarnował okazji, a tuż za jego plecami przez owe drzwi przecisnęli się obaj Żółkiewscy.
Pozostawmy na chwilę przemierzających wawelskie korytarze Zamojskiego i Żółkiewskich.
To z niej wywodzili się i Zamojski, i Żółkiewscy.
I to Zamojski, świetny mówca, wyrósł na przywódcę tej grupy.
Żółkiewscy stoją tuż za plecami Zamojskiego.
Trzydziestolatek dowodzi husarską rotą wystawioną przez Zamojskiego.
Zamojski bowiem, odkrywszy w młodzieńcu niepospolite zdolności i charakter, zwykle go używał w tajemnych poselstwach do króla.
Stanisław Junior staje się na tyle zaufaną osobą, że wchodzi w buty Zamojskiego.
Jakiś zbieg poznał Żółkiewskiego i powiedział Moskwie, że to bliski krewny Zamojskiego i wielu tajemnych narad świadom.
Stefan Batory wydał ją za drugiego pokrólu, Jana Zamojskiego.
Były gonitwy rycerskie, przedstawienie oraz korowód wyreżyserowany przez samego Zamojskiego, a nawiązujący do wjazdów triumfalnych w starożytnym Rzymie.
W kraju narastał konflikt, prawdziwa wojna na górze, która cieniem położy się zarówno na ostatnich latach panowania Batorego, jak i na Zamojskim.
Naprzeciw siebie stanęli Zamojski oraz potężny ród Zborowskich.
Nadal jednak w dużej mierze zależny od Zamojskiego.
Padają żądania rozliczenia Zamojskiego, zabrania mu godności hetmana.
Najpierw 19 sierpnia wybrany zostaje kandydat wspierany przez Zamojskiego, Zygmunt Waza.
Ostatecznie pokonany przez Zamojskiego na Śląsku pod Byczyną, dostał się do niewoli.
Niemal od pierwszego wejrzenia nie polubili się Waza z Zamojskim, ale za zapewnienie tronu król zrewanżował się nadaniami.
A jednak nie zawodzi intuicja Zamojskiego, naczelnego wodza korennej armii.
Za to, podobnie jak Żółkiewscy, spokrewniona z Zamojskimi.
Żółkiewski niemal o wszystko pytał Zamojskiego.
Pod wodzą Zamojskiego Żółkiewski nad Dunaj wybrał się jeszcze raz.
Narzekał w liście do Zamojskiego.
Po śmierci Zamojskiego Żółkiewski zmienia front.
Czy wolta Żółkiewskiego po śmierci Zamojskiego to rzeczywiście zmiana frontu, a tym bardziej porzucenie dotychczasowych ideałów?
To jest ten sam sposób rozumowania, który przyświecał Zamojskiemu, czy jeszcze wcześniej przyświecał twórcom Konfederacji Warszawskiej.
Chciał Hetman powtórzyć manewr Zamojskiego sprzed kilkudziesięciu lat, osadzić posłusznego hospodara na stolicy w Jascie i zawrócić, a w razie potrzeby wydać bitwę obronną.
Ostatnie odcinki
-
Tolerancja religijna w Rzeczpospolitej. Państwo...
16.04.2026 14:00
-
Władysław Gomułka i polski październik 1956
09.04.2026 14:00
-
I Rzeczpospolita i tajemniczy Bracia polscy
02.04.2026 14:00
-
August II Mocny pogrąża I Rzeczpospolitą? Wielk...
26.03.2026 15:00
-
I Rzeczpospolita i kryzys władzy. Polska szlac...
19.03.2026 15:00
-
Polska szlachta przejmuje władzę w I RP? Ruch e...
12.03.2026 15:00
-
Czego bała się polska szlachta? Śmierć I RP
05.03.2026 15:00
-
Rewolucja przemysłowa ominęła Polskę? Jak fabry...
26.02.2026 15:00
-
Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i...
19.02.2026 15:00
-
Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksande...
12.02.2026 18:00