Mentionsy
Staropolskie karczmy, czyli rozpity chłop, kryminalne podziemie i zszokowany podróżny?
W dawnej Rzeczypospolitej karczma była czymś znacznie więcej niż tylko miejscem, gdzie pito i jedzono. To lokalne centrum życia społecznego — wiejska agora, miejsce spotkań, działalności sądów i rozwiązywania sporów. Pełniła funkcję podobną do dzisiejszych mediów społecznościowych: tu przekazywano wieści, zawierano umowy, kłócono się i godzono, tu też koncentrowało się życie gospodarcze lokalnej wspólnoty.
Kto mógł prowadzić karczmę? Kto na niej zarabiał? Czy chłopi dysponowali gotówką? Czy prawdą jest, że to karczmy wprowadzały w ruch obrót gotówkowy? Co o polskich karczmach pisali zagraniczni podróżnicy?
Warto pamiętać, że karczmy miały też swoją ciemną stronę. Funkcjonowały jako ośrodki organizowania się grup przestępczych, miejsca szemranych interesów i niejasnych układów. W tym kontekście pojawia się choćby postać Łukasza Moskalika. Kim był i czym się wyróżniał?
Czy prawdą jest, że szlachta rozpijała chłopów? Czy nasi przodkowie pili piwo i jak wiązało się to z humoralną teorią dotyczącą zdrowia, w którą wówczas wierzono?
O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, Jan Błoński z Instytutu Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk.
Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
pokazują, że jeśli ktoś operował gotówką w Rzeczpospolitej to chyba rzeczywiście byli to chłopi i karczmy były jednym z takich miejsc, które służyło do pozyskiwania gotówki przez szlachtę od chłopów.
Muszę się przyznać, że moją pierwszą reakcją, kiedy przeczytałem jego opis Karczem Rzeczpospolitej, a było to już po lekturze
Gaspard Detend był francuskim dyplomatą, agentem politycznym, który też w Rzeczpospolitej spędził ponad kilkanaście lat.
które miało za zadanie naprostować to, co Barclay tam negatywnego napisał, kontrargumentować i pokazać rzeczywisty, dużo bardziej pozytywny obraz Rzeczpospolitej.
Być może z różnych funkcji, jaką karczmy czy gospody pełniły w Rzeczpospolitej przede wszystkim i na zachodzie Europy.
To właśnie ten niski standard materialny karczem, o którym mówiliśmy wcześniej, być może trochę jest pokłosiem tej kultury podróżowania w Rzeczpospolitej.
na terenach rdzennie rosyjskich za właśnie określoną linią bardziej na wschód, co powoduje ich przesiedlanie i też nadreprezentację na terenach dawnej Rzeczpospolitej, które później stają się Kresami.
Też trochę siłą rzeczy są zmuszani do mobilności i do migracji w Rzeczpospolitej w wyniku na przykład różnych edyktów w miastach, które nakazują wysiedlenie czy opuszczenie.
To znaczy jest to moment dużego kryzysu globalnego, nie tylko w Rzeczpospolitej, która oczywiście od czasu powstania Chmielnickiego szczególnie wystawiona jest na różne perturbacje.
I tutaj jeszcze raz wracam do tego, co mówiłem wcześniej na początku, to znaczy, że te karczmy zaczynają stanowić główne źródło dochodów pieniężnych, gotówkowych właśnie w wszystkich dobrach Rzeczpospolitej.
O tyle one przesiąkają, docierają do Rzeczpospolitej i tutaj ten dyskurs, który pojawia się w oświeceniu i który też jest podbity szokiem po pierwszym rozbiorze Polski i tym, że coś trzeba zmienić, państwo trzeba naprawić, wprowadzić jakieś reformy, to znowu te tropy literackie stają się w Rzeczpospolitej problemem do rozwiązania.
Ostatnie odcinki
-
Tolerancja religijna w Rzeczpospolitej. Państwo...
16.04.2026 14:00
-
Władysław Gomułka i polski październik 1956
09.04.2026 14:00
-
I Rzeczpospolita i tajemniczy Bracia polscy
02.04.2026 14:00
-
August II Mocny pogrąża I Rzeczpospolitą? Wielk...
26.03.2026 15:00
-
I Rzeczpospolita i kryzys władzy. Polska szlac...
19.03.2026 15:00
-
Polska szlachta przejmuje władzę w I RP? Ruch e...
12.03.2026 15:00
-
Czego bała się polska szlachta? Śmierć I RP
05.03.2026 15:00
-
Rewolucja przemysłowa ominęła Polskę? Jak fabry...
26.02.2026 15:00
-
Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i...
19.02.2026 15:00
-
Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksande...
12.02.2026 18:00