Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski
04.12.2024 09:00

Reakcja pogańska. Pierwszy kryzys w historii Polski?

Jest czwarta dekada XI wieku. Niewiele lat minęło od śmierci pierwszego króla Polski Bolesława Chrobrego. To czas poważnego kryzysu dynastycznego. Na arenę dziejów wchodzą synowie niedawno zmarłego monarchy - Mieszko II, Bezprym i Otto. Piastowskim ziemiom grozi wielkie niebezpieczeństwo. Dochodzi do czegoś, co historycy nazywają reakcją pogańską.

Na czym polegała? Dlaczego wybuchła? Czy rzeczywiście powrócono do wierzeń i praktyk pogańskich? A może pogański bunt był odpowiedzią na twardą politykę Bolesława Chrobrego? Czy doszło wtedy do upadku młodego królestwa, które na nogi postawił dopiero Kazimierz Odnowiciel?

Przenosimy się tysiąc lat wstecz, aby przyjrzeć się być może najbardziej tajemniczemu rozdziałowi Polski Piastów.

O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii "Inne historie Polski" rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Paweł Żmudzki z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego.

Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 24 wyników dla "Mieszka I"

Wszystko i to całe zamieszanie zaczyna się jeszcze za życia Mieszka II w roku 1032.

A więc ta zemsta była nie tylko polityczna, ale dotykała zupełnie osobiście Mieszka II, jeśli oczywiście wierzyć temu przekazowi i tej tradycji, którą Gala Anonim notuje.

Ale wracając do Mieszka II, niestety tutaj katastrofa była całkowita.

Natomiast władzę w Polsce objął Besprym, który odesłał insygnia koronacyjne Mieszka II cesarzowi.

No i zaczął sprawać rządy, które chyba wywoływały niezadowolenie, ponieważ wiemy, że jacyś ludzie samego Bespryma zamordowali go, jak stwierdza autor tej zapiski w roczniku, nie bez udziału jego braci, czyli Mieszka II i Ottona.

I następnie wiemy również, że cesarz zmusił Mieszka II, który powrócił z Czech do tego, by podzielił się władzą z bratem i jeszcze z jakimś dalszym kuzynem, prawdopodobnie bratem stryjecznym, czyli jednym z wnuków Mieszka I, niejakim kiedrykiem.

W czasach Bolesława Chrobrego i w czasach Mieszka II z całą pewnością Kościół był agendą państwa.

Rzeczywiście sam ten chrzest Mieszka I w tym roku 966, który też bywa kwestionowany, choć raczej mamy tutaj możliwość, jeśli już to przesunięcie o jeden rok czy dwa lata trochę to...

Dysponujemy tradycją bardzo lakoniczną, to znaczy to, co możemy wiązać z czasami pierwszych piastów, czyli te zapiski rocznikarskie polskie informują po prostu o samym tylko chrzcie Mieszka, wcześniej o przyjeździe Dąbrówki, co nadaje znany powszechnie kontekst właśnie temu.

Natomiast ponieważ my nie bardzo wiemy jak funkcjonowała władza Mieszka I w terenie, to znaczy jak konkretnie wyglądały relacje z jakimiś

ludźmi, którzy uznawali władzę, takimi zwyczajnymi ludźmi, którzy uznawali władzę Mieszka I, to tutaj rzeczywiście musimy szukać kolejnych czynników, które umożliwiają jakieś domysły.

Bo o ile bardzo prawdopodobne jest to, że albo w momencie chrztu Mieszka I, albo niedługo potem ochrzciła się cała elita, która zresztą przecież nie musiała być bardzo liczna.

elita tego państwa Mieszka I, o tyle informacją, która daje nam jednak jakiś asumpt, jakąś drogę do tego, by wyobrażać sobie, jak wyglądała taka nieco powszechniejsza chrystianizacja, jest właśnie ta wiadomość, o której Pan wspomniał, to znaczy wiemy z tych najstarszych zapisek rocznikarskich, że w 968 roku pojawił się w Polsce pierwszy biskup.

kiedy Chobry decyduje się złamać ostatnią wolę Mieszka I, wyrzucić swoich przyrodnych braci i macochę i objąć samodzielnie władzę w tym państwie Mieszka I.

A więc oni wyraźnie, nie wiemy na czym polegał ich protest, ale najwyraźniej uważali, że nie można ostatniej woli Mieszka I tak łatwo pogwałcić.

I choć tak wielkie krzywdy i klęski znosiła Polska od obcych, to jeszcze nierozsądniej i sromotniej dręczoną była przez własnych mieszkańców.

Jeszcze raz podkreślam, że z tego, że możemy zakładać, że niechęć, którą żywili poddani Mieszka II, w ogóle poddani Piastów przeciwko państwu, to wydaje się prawdopodobniejszą motywacją owego buntu.

Natomiast najciekawszym takim właśnie świadectwem źródłowym, wyraźnie potwierdzającym to, że doszło do ewidentnie wystąpienia przeciwko chrześcijaństwu, przeciwko Kościołowi, jest taka zapiska o śmierci Mieszka II w rocznikach z Hildesheim, a więc w źródle napisanym na terenie cesarstwa.

I tam pojawia się całkowicie jednoznaczne potępianie, pojawia się potępianie Mieszka II na najazdy na Saksonię, gdzie w ogóle Mieszko II jest w nieco zawodach,

A na zakończenie pojawia się taki właśnie w odniesieniu do Mieszka II, którego to źródło, czy autorzy tego źródła bardzo nie lubili, pojawia się takie westchnienie, że niestety jak umarł, to zakotwiczone przez niego i jego poprzedników chrześcijaństwo w Polsce uległo całkowitemu wykorzenieniu i zostało po prostu zniszczone.

I jak sobie ten powrót do pogaństwa wyobrażać, skoro my nic nie wiemy o pogaństwie przed Mieszkiem I, czy w początkowych okresie rządów Mieszka I.

w nagrodach mieszkali ci najważniejsi poddani Mieszka II.

Galanoni twierdzi, że ten bunt, a potem najazd Bratysława następuje już na początku panowania Kazimierza, syna Mieszka II, późniejszego odnowiciela.

dawny Cześnik Mieszka II, a więc człowiek bardzo bliski królowi Mieszkowi II i zapewne przedstawiciel jego drużyny, członek jego drużyny, który właśnie wykorzystując ten chaos buduje jakieś własne władztwo na Mazowszu, które potem Kazimierz Odnowiciel z wielkim trudem musi