Mentionsy
Ku chwale i ku przestrodze. Malarstwo historyczne
Malarstwo historyczne kojarzymy najczęściej z jednym twórcą - Janem Matejką. Jednak opowieść o tych, którzy tworzyli dzieła przedstawiające wydarzenia z przeszłości jest bardziej skomplikowana. Czy historyczne obrazy malowano ku chwale i ku przestrodze?
XIX wiek przyniósł Europie eksplozję historyzmu. W polskich warunkach malarstwo historyczne nabrało, w obliczu utraty suwerenności, szczególnego wyrazu. Na czym polegała nasza specyfika? Czy nie zrozumienie jej przez Francuzów spowodowało, że słynny obraz Matejki pt. "Rejtan - upadek Polski" uznali za przestrogę przed pijaństwem? I co z tą historią ma wspólnego Napoleon?
Kim byli czołowi reprezentacji malarstwa historycznego? Za co krytykował ich Witkacy? Przypomnimy XIX-wieczny fenomen wystaw światowych, ze szczególnym uwzględnieniem tej zorganizowanej w 1939 roku w Nowym Jorku. Wreszcie, kto wpadł na pomysł malowania obrazów o powierzchni kilkudziesięciu mieszkań? Czy "Panorama Racławicka" jest jedynym tego typu obrazem?
O tym wszystkim w podcaście z serii Inne historie Polski rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Michał Kopczyński, współtwórca i jeden z kuratorów zorganizowanej w Muzeum Historii Polski wystawy czasowej pt. "Potęga opowieści. Od dawnej kroniki do nowoczesnego muzeum". Wystawę można zwiedzić do 15 września 2024 roku.
Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Oczywiście malarstwo historyczne powoduje, przynajmniej w moim przypadku, skojarzenie z jednym nazwiskiem, to jest nazwisko Jana Matejki.
I tutaj muszę zachęcić do jednego z poprzednich odcinków podcastu, bo rozmawialiśmy o kodach znaczeniowych malarstwa Matejki z profesorem Wojciechem Tygielskim.
Nie wiem, otrucie Bony, to jest z Matejki przypadek.
Jeden z wczesnych obrazów Matejki.
Otóż cechą charakterystyczną polskiego malarstwa, a właściwie jednego malarza Matejki, o którym mamy tutaj nie mówić, jest to, że nie o suspens chodzi, tylko chodzi o sprzedanie pewnej wizji dziejów Polski.
Ta wizja dziejów Polski za życia Matejki się zresztą zmienia z bardzo krytycznej na taką bardziej pochwalną, chociaż elementy krytyczne tam cały czas są obecne.
I on przytacza taki przykład z wystawy paryskiej, na której pokazywano rejtan Matejki.
ten zaoczny wyrok zesłania na Syberię, ale Francuzi go nie wydali, no bo to jednak była postać znacząca i pisano do Branickiego, żeby on wykupił obraz Matejki, dla niego to nic przy jego gigantycznych pieniądzach.
Wykupił obraz Matejki, przed pokazem go zniszczył.
No i z jednej strony jest Brandt, bitwa pod Chocimiem, czy zwycięstwo pod Chocimiem, a z drugiej strony jest ten Matejko, taki Matejko chwalebny, czyli potęga Rzeczypospolitej, a po drugiej stronie tej takiej krytycznej jest Matejko Stańczyk i co drugiego, żeby nie było Matejki za dużo.
Ostatnie odcinki
-
Tolerancja religijna w Rzeczpospolitej. Państwo...
16.04.2026 14:00
-
Władysław Gomułka i polski październik 1956
09.04.2026 14:00
-
I Rzeczpospolita i tajemniczy Bracia polscy
02.04.2026 14:00
-
August II Mocny pogrąża I Rzeczpospolitą? Wielk...
26.03.2026 15:00
-
I Rzeczpospolita i kryzys władzy. Polska szlac...
19.03.2026 15:00
-
Polska szlachta przejmuje władzę w I RP? Ruch e...
12.03.2026 15:00
-
Czego bała się polska szlachta? Śmierć I RP
05.03.2026 15:00
-
Rewolucja przemysłowa ominęła Polskę? Jak fabry...
26.02.2026 15:00
-
Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i...
19.02.2026 15:00
-
Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksande...
12.02.2026 18:00