Mentionsy
Katarzyna Wielka. Biografia carycy, która zmieniła historię Polski
Władczyni, której rządy umocniły Rosję w roli europejskiego imperium i ta sama, której długie panowanie oznaczało koniec dla I Rzeczypospolitej. Katarzyna Wielka, urodzona w Szczecinie Niemka, na którą dziś musimy spojrzeć bez uprzedzeń, jako fenomen polityczny drugiej połowy XVIII wieku.
Jej małżeństwo z Piotrem III Romanowem nie było szczęśliwe. Następca tronu najprawdopodobniej był niepełnosprawny umysłowo, co zostało wykorzystane przez jego małżonkę. W jaki sposób Katarzyna zdobyła władzę w Rosji?
Znaną historią jest romans Katarzyny Wielkiej i Stanisława Augusta Poniatowskiego. Czy ich prywatna relacja wpłynęła na obsadzenie Poniatowskiego na polski tron? A może zadecydowały inne względy? Kiedy Katarzyna odwróciła się od polskiego władcy? Zastanowimy się nad tym, czym był system północny. Dlaczego Katarzyna pozwoliła Szwecji na niezależność, a Polsce nie?
Co oznaczał faworytyzm w Rosji? Kim był Grigorij Potiomkin? Czy Katarzyna została zapamiętana jako władca wprowadzający nowe prawa? Jak żyło się jej poddanym? Dlaczego Rosjanie masowo "porywali" polskie chłopstwo?
O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, profesor Zofia Zielińska z Uniwersytetu Warszawskiego.
Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Bohaterką naszej rozmowy będzie Katarzyna Wielka i umówiliśmy się, że postaramy się przedstawić tę postać nie tylko w kontekście naszej historii, czyli jako tą główną architekt upadku Rzeczypospolitej, ale bardziej w szerszej roli, którą odegrała w historii Rosji i w historii Europy.
Pozwoliła sobie w dwudziestolecie panowania wznieść ten piękny pomnik Piotrowi Wielkiemu oferowany, Petro Primo Katarina II, czyli Piotrowi I Katarzyna II.
Ale teraz może przenieśmy się w czas XVIII wieku i posłuchajmy jak wyglądała Katarzyna Wielka.
Katarzyna zresztą rychło zawarła sojusz z Fryderykiem II.
Katarzyna II, która umieściła Stanisława na tronie, nie tylko utrzymuje go na nim, ale roztacza swą macierzyńską opiekę nad każdym skrawkiem jego okrojonego królestwa.
To, że został Stanisław Antoni Poniatowski, tylko w niewielkim stopniu wynikało z tego, że znała go Katarzyna II.
To Stanisławowi Antoniemu Poniatowskiemu Katarzyna zawdzięcza znajomość luminarzy europejskiej filozofii, tak zwanych filozofów, literatów zachodnich i z nim przez wiele godzin dyskutowała o tym, czym jest oświęcenie i jak oświecony władca powinien rządzić.
I te trzy elementy Katarzyna bardzo wyraźnie wypisała w październiku 1763 roku do Fryderyka II, którego pomocy na elekcji oczekiwała i z którym negocjowała już alianz zawarty w kwietniu 1764.
Myśląc o ostatnich latach Rzeczypospolitej i o tym, jaką rolę odegrała w naszej historii Katarzyna Wielka, skupiamy się oczywiście na tym wszystkim, co najlepiej znamy, czyli Konstytucji 3 Maja, później Targowicy, wojnie w obronie Konstytucji 3 Maja i troszkę gdzieś tam, przyznam się szczerze, że mi troszkę uciekła z tej świadomości historycznej to, co działo się po drugiej stronie Morza Bałtyckiego, bo Szwecja, jak się okazuje, także była pod rosyjskimi wpływami.
i Katarzyna II stanowi jeden z fundamentów rosyjskiej dumy imperialnej, a ta jej sława wychodzi poza Rosję.
Ostatnie odcinki
-
Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i...
19.02.2026 15:00
-
Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksande...
12.02.2026 18:00
-
Jak Józef Piłsudski zdradził demokrację? Wybory...
05.02.2026 15:00
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00