Mentionsy

Jezuici to zakon, który miał niebagatelny wpływ na losy państwa polsko-litewskiego.

Tym bardziej, że jezuici odgrywali olbrzymią rolę w kształtowaniu kolejnych pokoleń polskiej szlachty.

Aby zrozumieć kim byli jezuici, trzeba poznać kontekst, w którym zaczęli funkcjonować.

Jezuici niejako przejęli narzędzia, którymi posługiwali się do tej pory protestanci.

Papieże doceniali owoce ich pracy, zwłaszcza, że jezuici osiągali sukcesy jeszcze w czasie Soboru Trydenckiego w latach 1545-63, na którym debatowano jak stworzyć nową formułę katolicyzmu, będącego odpowiedzią na reformację.

Jezuici zaczęli od Braniewa, ale szybko zaczęli odnosić kolejne sukcesy.

Jezuici wychodzili z przekonania, że należało przekonać właśnie kolejne pokolenia, aby nie porzucało wiary katolickiej lub by powróciło na łono kościoła katolickiego.

Jezuici bowiem sukcesywnie wchodzili w kręgi władzy.

Jezuici skutecznie wykorzystali tę sytuację, tworząc na miejscu, tu w Polsce, kolejne szkoły, do których swoje dzieci posyłali, tak, również protestanci.

Jezuici stanowili forpocztę kontrreformacji w Rzeczypospolitej.

Już sporo później, w momencie kasaty zakonu w roku 1773, jezuici prowadzili blisko 100 szkół, 51 w prowincji polskiej i 39 w prowincji litewskiej.

Wraz z przybyciem do Rzeczypospolitej jezuici zaczęli działać na licznych frontach.

Jezuici wygłaszali także wykłady dla prostych słuchaczy, aby trafić do jak największej rzeszy ludzi.

O co zatem spierali się jezuici z protestantami, luteranami, kalwinistami oraz z tymi najbardziej radykalnymi, z arianami?

Podobnych sukcesów jezuici odnotowywali więcej.

Jezuici propagowali różne nurty teologiczne.

Tymczasem jezuici konsekwentnie stawali po stronie Włościan i Biedoty, upominając się o ich właśnie prawa.

Obok działalności stricte konfesyjnej jezuici popierali bowiem także projekty zakładające zwiększenie władzy królewskiej.

Umocnili się natomiast jezuici, którzy systematycznie wnikali w strukturę władzy.

Rzeczywiście, jezuici zapanowania Zygmunta III Wazy weszli nieformalnie głęboko w struktury państwa, a Rokosz Zebrzydowskiego nie osłabił ich władzę.

Jezuici pragnęli nawracać prawosławnych na wschodnich rubieżach Rzeczypospolitej i ta działalność nawet przez ówczesnych była oceniana wyjątkowo niejednoznacznie.

Od czasu Unii Brzeskiej z 1596 roku, za której przeprowadzenie i tworzenie jezuici byli w istotnym stopniu odpowiedzialni, formalnie prawosławie nie miało w Rzeczpospolitej racji bytu.

Przez cały wiek XVII jezuici odgrywali bardzo istotną rolę w życiu społecznym Rzeczypospolitej.

Jezuici mieli olbrzymi wkład w krajobraz Rzeczypospolitej, fundując kolejne kościoły.

Jezuici zniknęli w 1773 roku.

Jezuici zniknęli na długie lata z krajobrazu Rzeczypospolitej obojga narodów, jednak ich idea przetrwała.