Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski
17.04.2025 08:00

Bolesław Krzywousty i bratobójcza walka o władzę

Swoich współczesnych zszokował krzywoprzysięstwem. Wywołało ono niepokój nawet u Galla Anonima, jego nadwornego kronikarza, który przyczynił się do rozpowszechnienia pozytywnego wizerunku swojego patrona. Jak dzisiaj możemy oceniać panowanie Bolesława Krzywoustego?

Czy był politycznym awanturnikiem? Skąd się wziął jego przydomek? Dlaczego zabił swojego brata Zbigniewa i jakie skutki miała ta zbrodnia? Jak oceniać brzemienny w skutki dla naszej historii testament Krzywoustego?

Bolesław nigdy nie sięgnął po koronę. Dlaczego nie zdecydował się na to?

O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Paweł Żmudzki z Uniwersytetu Warszawskiego.

Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 19 wyników dla "Bolesław III"

No to jest taka wyraźna zapowiedź tego, co będzie się działo po śmierci Bolesława III i Krzywoustego i oczywiście widać tutaj, że pewne mechanizmy, pewne pomysły ustrojowe

One są wcześniejsze i Bolesław III reaguje tutaj, bo musi reagować na sytuację, gdy ma więcej niż jednego syna i jest już umierający, czy wie, że jego kres życia się zbliża i wie, że tych synów jest więcej i musi im coś zapewnić.

To znaczy ci wszyscy, którzy stali się na jakimś etapie życia Bolesława III, tego, którego my nazywamy Krzywoustym, ja tutaj ten przydomek używam go ostrożnie, bo Galan o nim go jeszcze nie znał i nie stosował.

I jest to właśnie kwestia tego, czy kwestia uznania, czy prawosiły, którym kieruje się Bolesław III, zabierając dział swojemu bratu,

No i temu właśnie służą te dalsze kroki, które Bolesław III musiał podjąć, bo dochodzi do sytuacji, w której właściwie nie ma już innych Piastów poza Bolesławem i jego synem, który się parę lat wcześniej urodził.

Mogło być tak, że jest tylko ten jeden syn Władysław, który ma wtedy kilka lat dopiero i tylko Bolesław III i nikogo innego nie ma.

A i tak wygląda na to, że są tacy, którzy uważają, że Bolesława III należałoby pozbawić tronu za to, co zrobił.

Więc rzeczywiście tutaj sprawa stanęła na ostrzu noża i tron Bolesława III po tej okrutnej kaźni Zbigniewa chwiał się.

Są nawet tacy, którzy twierdzą, że w ogóle cała Kronika Galla Anonima powstała właśnie po to, żeby udowodnić, że Bolesławowi III należy dać szansę i nie strącać go z tronu.

No i dopiero to połączone oczywiście z jałmużnami, z jakimś rozdawnictwem, także przedstawicielom elit jakiś właśnie dóbr i dostojeństw, to wszystko doprowadza do tego, że Bolesław III utrzymał się na tronie.

I cała ta szczęśliwa historia współpracy Polski z cesarstwem kończy się nieszczęśliwie w czasach Bolesława właśnie tego Krzywego, czyli Bolesława III, o którym mówimy, bo oto dochodzi do tej wojny z Hrynikiem V i tu Śląski Kronikarz stworzył taką wspaniałą historię, jakby to właśnie działając podstępnie Bolesław miał napaść na obóz cesarski w nocy, porwać cesarza.

O samych szczegółach tej decyzji podjętej przez Bolesława III, z całą pewnością przed śmiercią, może nawet jakiś czas przed śmiercią, choć też oczywiście nie wiadomo kiedy dokładnie, mamy tylko takie najgrubsze zarysy.

No to z całą pewnością, wiedząc o takiej tradycji podziałów, możemy założyć, czy nawet musimy założyć, że Bolesław III nie miał wyjścia.

Więc tu musimy uznać, że Bolesław III decyduje się na rozwiązanie, które po pierwsze jest sprawiedliwe, ewidentnie w tych czasach i w poczuciu tego środowiska, w którym Bolesław działa,

Tymczasem to, co my na pewno wiemy o tym statucie Bolesława III, który chyba rzeczywiście spisany nie był, chociaż kadłubek dawał,

że spisano jakiś tekst, ale być może były to decyzje podjęte wyłącznie ustnie i widzimy, że właśnie w zakresie tych decyzji, o których wiemy na pewno, Bolesław III zrobił wszystko, żeby...

To znaczy, Bolesław III dokładał do tego nowy element, Kraków.

Ewidentnie wiemy, że Bolesław III ustanowił Kraków tym miejscem władzy najwyższej, czymś w rodzaju stolicy i przeprowadził zasadę, że ten kto ma Kraków, ten ma władzę zwierzchnią nad całą Polską.

Natomiast musimy przede wszystkim dostrzec i docenić te instrumenty władzy zwierzchniej, które Bolesław III ustanowił i one działały aż do początku XIII wieku, kiedy okazało się, że problemem nie do przejścia jest rozradzanie się dynastii.