Mentionsy
Bezkształtna Polska. Tworzenie granic po 1918 roku
W podcaście „1000 lat. Prześwietlenie” odtworzymy Polskę wyłaniającą się po 123-letniej niewoli. Wraz z Łukaszem Starowieyskim odbędziemy podróż palcem po mapie, sunąc po kolejnych odcinkach granic powstającego państwa. Bo choć pod koniec I wojny światowej było niemal pewne, że kraj się odrodzi, to nikt nie wiedział, jaki będzie jego ostateczny kształt. Poza Królestwem Polskim z Warszawą i częścią Małopolski z Krakowem wszystkie ziemie były sporne. O swoje granice Polska przez kolejnych pięć lat stoczy sześć wojen. Niemcy nazwali ją „państwem sezonowym”. Brzmiało to jak plan − którego omal nie urzeczywistnili bolszewicy. Podcastu Muzeum Historii Polski wysłuchasz na YouTube, Spotify, Google Podcasts, Audiotece, a także na innych platformach podcastowych. Zapraszamy do subskrypcji naszego kanału. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Rozdziały (9)
Szukaj w treści odcinka
Gdy wieczorem 10 listopada na torach dworca wiedeńskiego w Warszawie zaturkotały koła pociągu wiozącego Józefa Piłsudskiego, a dzień później ogłoszono zawieszenie broni na frontach I wojny światowej, wiadomo już było, że Polska po 123 latach powróci na mapy świata.
Zderzały się koncepcje dwóch wybitnych liderów, Romana Dmowskiego i Józefa Piłsudskiego.
Józefa Piłsudskiego i Romana Dmowskiego.
Starania Józefa Piłsudskiego okazują się w nieowocne.
Zaledwie jeden dzień po przyjeździe Piłsudskiego do Warszawy, Rada Regencyjna, zarządzająca dotąd z woli zaborców Królestwem Polskim, przekazała mu dowództwo nad armią, a w kolejnych dniach całość władzy.
Jak to się stało, że objęcie władzy przez Piłsudskiego przeszło aż tak bezboleśnie?
Czyli można powiedzieć, że przejęcie władzy przez Józefa Piłsudskiego w listopadzie 1918 roku było kompromisem.
A Polska może mieć tylko stolicę w Warszawie, a warszawska ulica upierała Piłsudskiego, a nie na przykład bardzo silną w zachodniej Polsce narodową demokrację Romana Dmowskiego.
Najważniejszym faktem było usankcjonowanie władzy Piłsudskiego przez Komitet Narodowy Polski.
Dla rządu Piłsudskiego, który wolał bolszewików od białych w Rosji, była to wojna o utrzymanie niepodległości.
Według Piłsudskiego wyparcie bolszewików było tylko pierwszym krokiem do stworzenia czegoś większego.
Oczywiście Piłsudskiego zamysł był zupełnie inny.
Dowodzonym osobiście przez Piłsudskiego oddziałom udało się wedrzeć na tyły Armii Bolszewickiej, zmuszając ją do szybkiego odwrotu.
Ostatnie odcinki
-
Tolerancja religijna w Rzeczpospolitej. Państwo...
16.04.2026 14:00
-
Władysław Gomułka i polski październik 1956
09.04.2026 14:00
-
I Rzeczpospolita i tajemniczy Bracia polscy
02.04.2026 14:00
-
August II Mocny pogrąża I Rzeczpospolitą? Wielk...
26.03.2026 15:00
-
I Rzeczpospolita i kryzys władzy. Polska szlac...
19.03.2026 15:00
-
Polska szlachta przejmuje władzę w I RP? Ruch e...
12.03.2026 15:00
-
Czego bała się polska szlachta? Śmierć I RP
05.03.2026 15:00
-
Rewolucja przemysłowa ominęła Polskę? Jak fabry...
26.02.2026 15:00
-
Dlaczego gospodarka w PRL upadła? Puste półki i...
19.02.2026 15:00
-
Unia polsko-litewska i wojna z Rosją. Aleksande...
12.02.2026 18:00