Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski
26.03.2026 15:00

August II Mocny pogrąża I Rzeczpospolitą? Wielka wojna północna

Rzeczpospolita Obojga Narodów i król August II Mocny to wyjątkowa historia. Czasy saskie budzą kontrowersje do dzisiaj, zwłaszcza ze względu na to jak wygląda w tym okresie historia Polski i Rosji. Kim byli Sasi na polskim tronie? Jak wówczas funkcjonowała Rzeczpospolita Obojga Narodów? Czym było liberum veto? Historia I RP w XVIII wieku to jej powolny upadek? Czy zadecydowała o tym wielka wojna północna, Karol XII i Piotr Wielki? Jaka była historia Rosji i Rosja w XVIII wieku? Początki mocarstwa na wschodzie zagroziły temu, co nazywamy Rzeczpospolitą szlachecką? Jak Rzeczpospolita i państwa ościenne wzajemnie się zwalczały? Czy historia Polski i Litwy była wyjątkowa? Jak mocna była wówczas Szwecja? Historia tego, kim był August II Mocny jest warta przytoczenia. Czy był lepszym władcą niż Stanisław Leszczyński - król, którego dorobek jest tak negatywnie oceniany? Jak funkcjonowali Wettynowie na polskim tronie? Czym dla I RP była Saksonia? Historia unii polsko-saskiej warta jest przypomnienia. Czym był sojusz z Rosją? Historia tego przymierza wiele mówi o relacji Polska-Rosja. Historia może być ciekawa!

Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 78 wyników dla "Sas"

Wydaje się, że opowieści o atletycznych wyczynach Augusta II miały tworzyć jego legendę jako niezwyciężonego wodza, a z czasem posłużyć Berlinowi w dowodzeniu, iż poza siłą fizyczną elektor Saskie jako król Polski nie dysponował żadnymi kwalifikacjami.

17 października na świat przyszedł Fryderyk August II, przyszły król Polski August III, tydzień później Maurycy Saski.

Maurycy Saski był starszy od Fryderyka Augusta II o jakieś trzy tygodnie.

Dla dworskiej i dynastycznej propagandy Wettynów było to jednak nie do przyjęcia i dlatego Maurycy Saski musiał urodzić się później.

Oto nieco ponad rok po ślubie w 1694 roku Fryderyk August niespodziewanie, także dla samego siebie, zostaje elektorem saskim.

Na liście za to nie ma Sasa.

Tak dla mas szlacheckich musiało wyglądać pojawienie się nazwiska Sasa wśród kandydatów do tronu.

Tyle że Sas też o tym dobrze wie.

Nabrał od Królewiczów, nabrał od Kornego, nabrał Polak od Sasów i Szweda IV, a przecie nie widzimy, żeby co przybyło.

Województwa, które opowiedziały się za Sobieskim, chciały teraz wyboru Sasa.

Stanisław Dąbski był już wówczas stronnikiem Sasa.

Biskup przeliczył ponownie głosy i o 19.00 ogłosił zwycięzcą elektora Saskiego.

A część senatorów nie chciała sasa na tronie.

Po prawej ręce, a saskie wojska drugą stroną, po lewej ręce.

Jednak Sasi, nie dowierzając Polakom, wszystkie ulice swymi rajtarami opanowali i zamek infanterią osadzili.

Wybór Sasa został uznany za nieważny.

Bezpośredniego przeciwnika Sas już nie miał.

Lubomirscy, Potoccy, a nawet Sapiehowie uznali Sasa za króla.

Ten w zakamuflowanych słowach zagroził interwencją wojsk saskich, by rozwiązać spór.

Wojska Saskie.

A to był pierwszy zadatek przyjaźni Saskiej.

Z krótkimi przerwami oddziały Saskie przebywały na ziemiach Rzeczypospolitej aż do jego śmierci i było to powodem do coraz to nowych awantur i zatargów.

Jan III w Prusach Książęcych, a Sas w Inflantach.

Wojska polskie i saskie stanęły naprzeciw siebie.

Cały ten tydzień na jednych pijatykach i mustrowaniach Wojska Saskiego strafiliśmy.

Elektor Saskij, a nie król Polski.

Jak twierdzono na dworze saskim, to miała być łatwa wojna.

Karol, bliski kuzyn Sasa, jest wysoki, ma ponad 1,80 m. Jest też bardzo młody, ma zaledwie 18 lat.

Wojska duńskie zaatakowały Holsztyn, a Sasi podstępem i w porozumieniu z częścią Stanów Inflackich próbowali zdobyć Rygę.

Poseł Saski poprosił namiestnika Inflant o pozwolenie na przewóz ładunku na Stusaniach.

W rzeczywistości w Saniach stłoczeni jak sardynki jechali sascy piechurzy.

Ostatecznie Sasom udało się zająć jedynie twierdzę Dyjament u ujścia dźwiny.

Pisze Jakub Sobieski, niedawny konkurent Sasa do tronu.

Rada Senatu co prawda zezwala Augustowi na ponowne ściągnięcie wojsk saskich i zwołanie pospolitego ruszenia, ale są to decyzje spóźnione.

Miasto stało się miejscem koncentracji armii Saskiej i polskiego wojska, także pospolitego ruszenia.

Karol XII dopełnił dzieła rozbijając Sasów.

Przede wszystkim to, że ta wojna bardzo długo była postrzegana, mówię tutaj o Wielkiej Wojnie Północnej, jako prywatna wojna elektora Saskiego.

Natomiast Wielkopolska otwarcie była przeciw Sasowi.

Po kilku tygodniach oblężenia zdobyli Toruń broniony przez wojska saskie.

14 lutego opublikował korespondencję Augusta, między innymi listy do Karola XII, któremu SAS oferował udzielenie rekompensaty, czyli zapewne cesje terytorialne.

SAS miał zostać zdetronizowany.

Trzeba przyznać, że tu Petusasowi nie brakowało.

Już wcześniej SAS polecił naczelnikowi więzienia przygotowanie celi dla dostojnego więźnia.

Ledwie kilka mil od miasta powóz został otoczony, a... Jadących w kolasie w małej liczbie osiem osób asystujących, gdy kilkunastu oficerów saskich na konie ich wsadziło.

Z drugiej strony, dzięki porwaniu Sas zyskał pisemne dowody na udział Jakuba w spisku przeciwko niemu.

Czytamy w sprawozdaniu sporządzonym na dworze Saskim.

Sasani myślał pogodzić się z nową sytuacją.

Od sasa do lasa.

Komenda do sasa znaczyła tyle, co do nogi, do mnie.

Wojna na dobre rozpanoszyła się w Rzeczypospolitej, a wojska saskie, szwedzkie i polskie w obu służbach na przemian to zajmowały, to traciły różne części kraju.

Mało nam było na Szwedach i na Sasach.

Tymczasem Sas uznaje, że to najlepszy czas na zabawę i romans.

Kronika życia dworskiego Saskiego nie zapisuje nigdy może dłuższego i liczniejszego szeregu zabaw niż właśnie w zimie z roku 1704 na piąty.

Wśród niezliczonych kochanek Sasa nie ma sławniejszej.

W tym czasie zdobyła wielką władzę, a zakochany Sas wydał na nią ogromne pieniądze.

Wyliczał biograf Sasa Jacek Staszewski.

Miała uczestniczyć w spisku celem obalenia Augusta jako elektora Saskiego, wykorzystując pomoc króla pruskiego.

Stronnicy Sasa nie zamierzali jednak kapitulować.

Sas natomiast od polskich spraw robi sobie wolne.

W październiku 1705 roku, podczas spotkania Sasa z Piotrem I w Tykocinie, car miał okazję dokonać przeglądu sił litewskich.

W zamian za przywrócenie Sasowi korony, Rzeczpospolita stała się nieformalnym wasalem Rosji.

Restauracja władzy Sasa nie wywołała w Polsce zbytniego entuzjazmu.

Nie odważył się też SAS na użycie siły, choć saski oddziały cały czas miał pod ręką.

W 1713 roku utworzono nawet specjalny urząd w tym celu – Generalny Komisariat Saski.

Mielka się przebrała, by, jak mawiano, się z saskiej niewoli wyłamać.

Do utarczek z sasami dochodziło niemal codziennie, głównie na terenie Małopolski.

W listopadzie 1715 roku w Tarnogrodzie została zawiązana Generalna Konfederacja, której celem w pierwszym rzędzie miało być usunięcie wojsk saskich z Rzeczypospolitej.

Bijcie sasów jak możecie.

Sejm nakazał królowi ponownie zaprzysiąc pakta konwenta i zobowiązał go do ostatecznego wycofania wojsk saskich.

Spotkała go odmowa, a do tego SAS przeprowadził szeroką akcję dyplomatyczną.

Choroba spowodowała, że sas mocno schudł.

Sas chodził z trudem, po pałacu w Dreźnie poruszał się na wózku.

Tak wyglądały ostatnie lata panowania Sasa.

Tajny traktat dotyczący, jak można przeczytać, ochrony polskiej wolności do swobodnego wyboru władcy zawarty został między Rosją, Prusami i Austrią zaledwie na kilka miesięcy przed śmiercią Sasa.

Najsławniejszy z nich, Maurycy Saski, zapisał się w historii jako znakomity dowódca wojskowy i marszałek Francji, a także pradziadek znanej pisarki Georges Sand, długoletniej partnerki Fryderyka Chopina.

Na polu podbojów miłosnych i przekazywania genów na pewno August Sas był jednostką wybitną.

Sas znacznie gorzej wypada jako władca.

Niestety mam wrażenie, że i nawet współcześnie na dźwięk słowa Wettyni, Sasi na polskim tronie każdy ma zdecydowanie negatywne skojarzenia.