Mentionsy
Marcin Gnat o tym, co wisi w powietrzu, czyli polski smog #54
Prosty i tani transport, powszechne ogrzewanie, produkcja przemysłowa — współczesny rozwój technologiczny przyniósł nam cały wachlarz udogodnień w życiu codziennym. Jednak cena, jaką za to wszystko płacimy, może okazać się wyższa, niż nam się wydaje. Skutki uboczne szybkiego postępu odczuwamy na co dzień — wystarczy tylko wyjść z domu w zimowy, bezwietrzny dzień i oddychać.
W tym odcinku rozmawiamy o jakości powietrza z Marcinem Gnatem z Airly.
Dowiemy się, czy rzeczywiście w Polsce jest najgorszy smog w Europie oraz dlaczego brudne powietrze trzyma się granic państw i miast, a nie rozmywa, czy też swobodnie lata sobie „w chmurach”.
Marcin Gnat: Absolwent dziennikarstwa na UJ. W przeszłości pracował m.in. w Onecie, Interii i Brainly. Od trzech lat odpowiada za komunikację i PR w Airly – krakowskiej firmie pomagającej mierzyć i analizować jakość powietrza w ponad 30 krajach na całym świecie.
Szukaj w treści odcinka
No i zaczynając, może takie mini wprowadzenie, Erli zajmuje się tym, że produkuje sensory, czujniki powietrza i przy okazji udostępnia platformę taką internetową, która te wszystkie dane zbiera i pokazuje nam jaka jakość tego powietrza jest.
Bardzo często, szczególnie w ostatnim czasie, staramy się podkreślać, że to nie są jedynie te czujniki, które stały się naszym takim flagowym produktem, który każdy rozpoznaje chociażby po kształcie.
W przypadku takich czujników na mapie early i w apce jest to jakość powietrza w czasie rzeczywistym.
Tak więc rzeczywiście jak wejdziemy na naszą mapę, chociażby z racji tego, że rzeczywiście naszych czujników najwięcej mamy w Polsce zdecydowanie,
Ostatnio zainstalowaliśmy sieć w miejscu, które nas bardzo ekscytuje, Mongolia.
No ale właśnie muszę też podkreślić, przerywając tą przedługą odpowiedź, pointując, że wbrew powszechnemu mniemaniu, że jest naprawdę źle i coraz gorzej, to prawda jest zgoła inna, bo...
A po czym się okazuje, że jeżeli włączymy tam czynnik early, jest nawet często dużo gorzej, bo...
O, to słuchajcie, to właśnie, nawiązując do tego i w ogóle taką mam radę dla naszych słuchaczy, jeżeli macie taką możliwość, to przez całą długość trwania tego odcinka...
Bardzo wam polecam wejść na stronę early.org.map i sobie po prostu patrzeć na te różne czujniki, no czy w Polsce, czy w Europie.
No dobra, to dobra wiadomość, że w Polsce się polepsza i rzeczywiście też pewnie pierwszym krokiem do zrobienia czegoś z tym problemem jest właśnie uświadomienie go sobie, czyli instalacja tych czujników, więc też dobrze, że mamy w Polsce taką gęstą sieć.
Bardzo zależy nam od samego początku, żeby sieci czujników były możliwie gęste.
I było w tym momencie tak, że w tej leśnej części, gdzie był jakiś zalew, jakaś taka część wypoczynkowa, był czujnik.
ogrzewania jakiegoś gazowego, czy jeszcze jakaś inna forma bardziej ekologicznego spalania jest, to ten problem nie występuje i zupełnie tak jak w tym Janowie, te kilka kilometrów robią różnicę w zanieczyszczeniu powietrza, bo też na przykład nie ma zjawiska niskiej emisji.
Bardzo chętnie skonfrontowałbym z moimi kolegami, którzy zajmują się takimi rzeczami z Erli.
Ale tutaj się nie pokuszę o interpretację, ale obiecuję przedyskutować to z moimi ścisłymi kolegami.
Ale sam fakt, że one wchodzą do naszego krwiobiegu długofalowo, jak pokazują liczne badania,
Również, co jest bardzo ciekawe i może takie zaskakujące, jest przyczyną powstania cukrzycy typu drugiego, gdyż badania prestiżowego periodyku Lancet
A jak wiemy cukrzyca typu drugiego jest bardzo ciężką chorobą powodującą
Każdego dnia największe gazety brytyjskie wałkują ten temat na okrągło.
jak zbadaliśmy ostatnio i to będzie takie badanie, które niebawem opublikujemy i myślę, że jest bardzo ciekawe i błyskotliwe, chociaż podobno ta teoria jest już znana od lat, że na ogół, przepraszam za tę dygresję, ale wydaje mi się, że to dość jest ciekawe, że na ogół duże miasta europejskie
troszkę często biedniejsi ludzie i smutniejszym aspektem jest to, że właśnie dzieci z tych biedniejszych części miast, nie dość, że są mniej uprzywilejowane dostępem do wysokiej jakości edukacji na przykład, to dodatkowo ten smog jeszcze od strony rozwoju psychofizycznego im tę sprawę utrudnia, gdyż jest korelacja pomiędzy jakością powietrza, w której się wychowujemy, a naszym rozwojem umysłowym i oczywiście rozwojem fizycznym też.
Mamy takie szczęście, że niedaleko od miejsca, w którym nagrywamy znajduje się właśnie jeden z czujników ERLI.
Więc to by się zgadzało, przypuszczam, obstawiam, nie wiem tego, ale że być może gdzieś nawet od ulicy jest ten czujnik.
W polskich wsiach, w polskich małych maseczkach jest po prostu utożsamiany jako zapach towarzyszący zimie czy chłodniejszej części roku, ale okazuje się, że tak nie jest, że to jest po prostu efekt tego, czym palimy i w jaki sposób.
No tutaj na przykład nawiązując do tematu Krakowa, bardzo wiele z historii słyszałem o tym, że jeszcze kiedy tak te pomiary nie były rozpowszechnione, zarówno Early, czy innych dostawców tego typu rozwiązań, po prostu się na tą skalę nie mierzyło.
Najnowsze badania wskazują, że tych zgonów może być nawet dwa razy tyle, około 90-100 tysięcy zgonów w Polsce.
Ciekawym aspektem, który ostatnio rzucił mi się w oczy, jest takie badania przez profesora UJ Marcina Szweda, doktora Marcina Szweda, który bada właśnie
Odsyłam do tych badań, ale to na przykład jest też taki aspekt, który wskazuje na to, w jaki sposób to mierzymy.
Ale na przykład, tak jak powiedziałem, w Wielkiej Brytanii bardziej się patrzy na ten smog komunikacyjny i na przykład fakt to, co się dzieje przy szkołach, dlaczego rodzice wożą dzieci samochodami i stoją na przykład w korku, kiedy ta emisja spalin postępuje.
Ale widzimy i praktyka pokazuje, że bardzo często, że tak realna zmiana, taka prawdziwa wymaga jednak mocnych zdecydowanych decyzji na poziomie takim samorządowym, czy nawet państwowym.
W jaki sposób, czy rzeczywiście to, co tak promujemy i do czego zachęcamy, bo my bardzo mówimy często o tym, że budowanie świadomości i edukacja to pierwszy krok w kierunku poprawy jakości powietrza.
że pewna fabryka bardzo zatruwała jakość powietrza tam i ludzie widzieli to i to wskazywały właśnie czujniki Erli również, że dzieje się tam źle i ludzie widząc to wyszyli na ulicę, bo tam lokalne media się w to zaangażowały i w ramach protestu przeciwko tej fabryce, która się zajmowała bodajże tam jakimiś panelami chyba, czy...
Ale takim bardzo mocnym przykładem jest przykład Krakowa, gdzie czujników było naszych zawsze sporo, bo tu zaczynaliśmy.
Polega ono na tym, że czujniki w obrębie Krakowa świeciły się na ogół na zielono, na żółto, co wskazywało całkiem niezłe powietrze, a w gminach ościennych, czyli tym całym pierścieniu dookoła Krakowa, powietrze było już fatalne, czyli nawiązując do tej kolorystyki na naszej mapie, kropki były czerwone lub feletowe.
Z racji tego, że tych czujników w Krakowie i w okolicach mają bardzo dużo, mogliśmy dokładnie zaobserwować, które kolejno zapalały się, schodząc aż do centrum.
To czasami bardzo często widać na naszej mapie, że paradoksalnie, żeby najlepszym powietrzem pooddychać w Krakowie, to trzeba iść do centrum, do tego starego centrum, gdzie na przykład w obrębie plant bardzo często nasze czujniki są zielone i możemy tam cieszyć się czystym powietrzem.
To znowu polecamy uważne patrzenie na mapy, bo okazuje się, że nie wszystko jest takie oczywiste, jak mogłoby nam się wydawać.
Czy to jest tak, że te instytucje w mediach często mówią, że będą coś z tym robiły, a później temat ignorują?
To jest zdecydowanie taka ewolucja, która się dokonała, bo współpracujemy z bardzo wieloma miastami.
Około 170 czujników zasili niebawem zarówno stolicy, jak i wszystkie ościenne gminy.
Niestety obserwujemy też przeciwstawne zjawisko miasta, o których...
może nie wspomnę, może się nawiąże jedynie do regionu, można to sobie samemu sprawdzić, dochodzą do przeciwstawnego wniosku, że mając już monitoring jakości powietrza, może warto go wycofać, żeby po prostu udawać, że problemu nie ma lub decydując się na przykład na jakieś inne pomiary, które niekoniecznie są jakoś tam przez szerokie masy używane.
Bardzo fajna reakcja była na ogół lokalnej społeczności, bo się okazuje, że już takie przyzwyczajenie do tych pomiarów jest na tyle duże i ta świadomość jednak się zakorzeniła, że...
sytuacji, kiedy duże miasto na Śląsku, załóżmy, mówi wycofujemy te czujniki i nie przedłużamy umowy, zwracają się do nas lokalni przedsiębiorcy, lokalni aktywiści, czy jakieś na przykład lokalne media, które mówią, kurczę, my
kupimy sensor, postawimy w naszej redakcji, jakiś lokalny biznesmen mówi, ja też chcę sensor i to jest tak jakby bardzo fajna informacja zwrotna, że nawet jeżeli z jakichś powodów oczywiście nikt nie ma obowiązku współpracy też z nami, wiadomo, to jest jakaś tam decyzja, którą szanujemy, bardzo fajne jest to, że jednak obywatele sami zwracają się
z racji tego, że jakość powietrza jest czymś, co bardzo fajnie wpisuje się w cele CSR-owe, czyli tego społecznie odpowiedzialnego biznesu, czy ESG przedsiębiorstw.
Po prostu szukając jakiejś formy działalności na szeroką skalę, która przyczyniłaby się do dobra wspólnego, marki decydują się na współpracę z nami.
Po prostu można to sobie sprawdzić, wchodząc na naszą stronę, w jaki sposób współpracujemy.
jest z nami, funkcjonuje w naszym środowisku nie tylko dlatego, żeby czerpać zyski, ale również jakoś dbać o dobro wspólne, którym jest przecież zdrowie obywateli, no i też pracowników, jakby nie patrzeć często takich film.
Po prostu powiedziałbym interesujcie się smogiem i jakość powietrza nie tylko wtedy, kiedy jest tych kilka fatalnych dni w roku.
Bo problemem chyba takim, który nas dotyczy jest to, że bardzo często ten problem smogu traktujemy tak reakcyjnie.
Interesuj się, interesuj się smogiem w Polsce, nie tylko wtedy, kiedy wychodząc z domu czujesz zapach popiołu.
Słuchajcie, my się oczywiście przyłączamy do apelu, interesujmy się tym, co się dzieje wokół nas, naszym życiem i działajmy w takim kierunku, żeby je poprawiać.
Dziękuję panu bardzo.
Również bardzo dziękuję i serdecznie pozdrawiam wszystkich słuchaczy.
Dziękuję bardzo za to, że byliście z nami przy tym odcinku.
Jeżeli interesują Was fact-checki na temat smogu i jakości powietrza w Polsce, to zapraszam też oczywiście na demagog.org.pl i do usłyszenia w następnym odcinku.
Dziękuję uprzejmie, kłaniam się nisko.
Dziękuję bardzo.
Ostatnie odcinki
-
Czy DSA ograniczy wolność słowa w internecie? R...
29.10.2025 14:43
-
Czy warto korzystać z chatbota do nauki? Rozmow...
25.09.2025 08:31
-
Czy turbiny wiatrowe są nieefektywne i nieekolo...
18.09.2025 11:56
-
Dlaczego wierzymy w spiski? Mirosław Wlekły o ś...
15.08.2025 11:53
-
Czy uchodźcy z Ukrainy odebrali nam pracę? Rozm...
21.07.2025 17:29
-
Czy wybory zostały sfałszowane? Wyjaśnia Maciej...
10.07.2025 12:56
-
Fake newsy medyczne w internecie. Rozmowa z Dok...
26.06.2025 12:24
-
Dezinformacja w polityce – podsumowanie kampani...
05.06.2025 08:12
-
Dezinformacja wyborcza i zagraniczne wpływy. Ja...
22.05.2025 08:54
-
Kiedy emocje zastępują rozsądek. Jak nie dać si...
15.05.2025 07:52