Mentionsy

mechanizmie CBAM.

CBAM to jest skrót i może od tego zacznijmy, bo wy się tym zajmujecie na co dzień.

Używamy pojęcia CBAM.

I stąd my używamy CBAM.

Więc chyba rozumiesz, dlaczego używamy jednak skrótu CBAM.

Tak naprawdę my korzystamy tutaj z formy CBAM, ale też w praktyce polskich organów na przykład na infolinii nie usłyszymy CBAM, a usłyszymy mechanizm CEBAM.

Czyli te dwa terminy, CBAM albo mechanizm CEBAM, tak to występuje w praktyce.

Tak naprawdę to myślę, że możemy powiedzieć, że mamy dwa cele CBAM, czy możemy patrzeć na CBAM w dwóch aspektach.

Zasady równej konkurencji dla producentów unijnych i dla towarów, które są sprowadzane spoza Unii, dlatego że producenci unijni muszą ponosić koszty emisji gazów cieplarnianych w ramach systemu ETS i CBAM tak naprawdę, jak sama nazwa wskazuje, adjustment mechanizm.

Skoro producenci unijni muszą ponosić koszty związane z emisją gazów cieplarnianych, więc mechanizm CBAM służy temu, żeby producenci pozaunijni czy towary importowane, wprowadzane do Unii Europejskiej też były obciążone analogicznymi kosztami.

To jest kwestia tego, że nie wszystkie towary są objęte mechanizmem CBAM.

Krytycy tego mechanizmu podnoszą wiele zarzutów związanych z tym, że CBAM niestety nie jest odporny na pewne manipulacje, które mogą być robione przy np.

Wchodząc tutaj w jakieś głębsze szczegóły, będzie taka możliwość, żeby te koszty ponoszone w państwie, gdzie jest analogiczny mechanizm, odejmować od kosztu zakupu certyfikatów CBAM w Unii.

To też jest odpowiedź na pytanie, czy CBAM jest mechanizmem fiskalnym, czy jest mechanizmem ekologicznym.

No dobrze, ale słuchajcie, bo tak jak spojrzymy na historię, no to ten CBAM już chwilę z nami jest, jeśli chodzi o przepisy.

Ale dlaczego tak naprawdę teraz warto o tym CBAMie porozmawiać?

Jeśli chodzi o CBAM, to pozwolę sobie tutaj wyjść od teorii.

CBAM wszedł w życie 1 października 23 roku, wtedy zaczął się tzw.

Natomiast od 1 stycznia 2026 roku jesteśmy już w okresie docelowym CBAM.

W okresie docelowym będziemy składać roczne, coroczne deklaracje CBAM.

No i oprócz tego, że mamy taki obowiązek sprawozdawczy w innej formie, no to będziemy też ponosić koszt certyfikatu w CBAM.

Musimy nabywać certyfikaty CBAM.

W związku z importem towarów wysokoemisyjnych, towarów CBAM i później przekazywać w tej deklaracji certyfikaty do umorzenia.

Będziemy, to tak, jeden certyfikat CBAM będzie odpowiadał jednej tonie emisji.

Te certyfikaty będziemy kupować na takiej specjalnej platformie, platformie unijnej, przy czym importerzy z danego państwa zarejestrowani w danym państwie jako upoważniony zgłaszający CBAM będą kupować po prostu te certyfikaty jakby u swojego państwa członkowskiego, ale na wspólnej platformie.

Będziemy musieli policzyć emisje, bądź emisje rzeczywiste, bądź skorzystać z danych ryczałtowych publikowanych przez Komisję Europejską, ale te dane ryczałtowe, one z założenia mają motywować do obniżania emisji, czyli tak naprawdę będą wyższe niż realne emisje rynkowe i będziemy musieli nabyć specjalny certyfikat CBAM, który

Jest wzorowany na certyfikatach ETS i w pewnym sensie nawet cena certyfikatu CBAM jest pochodną ceny certyfikatu ETS, a następnie musimy ten certyfikat CBAM przedstawić do umorzenia.

I będzie to polegało na tym, że w każdym kwartale będziemy na tym naszym rachunku, który mamy, rachunku na którym zbieramy, można powiedzieć, te certyfikaty CBAM, na którym kupujemy, będziemy musieli na koniec każdego kwartału zapewnić certyfikaty, które pokryją 50% emisji towarów przywiezionych od początku roku kalendarzowego.

W tym momencie mamy tak naprawdę sześć takich kategorii towarów, które są objęte CBAM.

W rozporządzeniu CBAM mamy po prostu wypisane kody taryfowe celne, które podlegają CBAM, czyli w ramach Żeliwa i Steli mamy np.

CBAM.

Wyprodukować nie tylko tą prostą formę, nie wiem, pręty stalowe, ale żeby wyprodukować na przykład całą pralkę, która też nie ma, nie płacimy wtedy za emisję, przywozimy i jak rozumiem na ten moment CBAM nie obejmuje takich rzeczy.

Ale dokładnie tak jak powiedziałeś, to był jeden z zarzutów wobec CBAM, że CBAM będzie powodował wyprowadzanie nie tylko emisji poza Unię, ale również działalności produkcyjnej.

Jeżeli mam sprowadzić blachę i ponieść koszty CBAM, albo mogę sprowadzić pralkę wykonaną z tej blachy i kosztów nie ponieść, to można było założyć, że ci, którzy będą w stanie, być może będą mieli tę pokusę, żeby wyprowadzić produkcję.

CBAM to jest dość trudna regulacja, dość trudny system i w związku z tym

Jeżeli popatrzymy na legislację europejską, to wbrew pozorom to nie jest bardzo długi czas i okres przejściowy służył temu, żebyśmy się wszyscy nauczyli CBAMu.

Natomiast myślę, że jeszcze jedna rzecz, na którą warto zwrócić uwagę, bo Kasia użyła takiego zwrotu, który z perspektywy CBAMu jest kluczowy.

Jak popatrzymy sobie na CBAM, ale nie tylko na CBAM, na przepisy dotyczące zapobiegania wylesianiu.

W tej chwili to jest jeszcze kwestia tego, czy będę musiał ponieść koszty CBAM, czy nie.

Wiesz co, w propozycji komisji, bo sama inicjatywa gdzieś tam ustawodawcza jest po stronie komisji, natomiast trzeba zmienić tak naprawdę rozporządzenie, jeśli by się chciało to wprowadzić, trzeba zmienić główne to rozporządzenie CBAM, bo w tym rozporządzeniu jest po prostu załącznik pierwszy z tabelą towarów CBAM i trzeba by było go, że tak powiem kolokwialnie, podmienić na nowy, rozszerzony.

Drugi element zmienny to jest wartość certyfikatu CBAM.

A wartość certyfikatu CBAM to będzie pochodna rynkowej ceny średniej certyfikatu ETS z poprzedniego tygodnia.

Po pierwsze CBAM to są pieniądze, to jest dochód Komisji Europejskiej i pamiętajmy o tym, że o interesy finansowe Wspólnoty Europejskiej dba urząd OLAW.

I myślę, że to jest taki ten drugi poziom weryfikacji, który na CBAM-ie również będzie miał zastosowanie.

Więc myślę, że taka kombinacja relacji biznesowej i twardej odpowiedzialności importera, ona również będzie miała docelowo zastosowanie w CBAM-ie, gdzie tak naprawdę rzetelność, wiarygodność dostawcy

No jeśli gdzieś tam nasz kontrahent, nasz dostawca, nasz operator instalacji produkcyjnej, jak to się ładnie w CBAM nazywa, z nami nie współpracuje, nie chce nam podać tych danych.

I to w pewnym sensie to też jest taki może gdzieś akcjologiczny jedno z założeń CBAMu.

Wychodząc od początku, to mamy tutaj w obszarze CBAM takie główne rozporządzenie.

To jest to rozporządzenie, o którym wcześniej wspominałam, w którym znajduje się na przykład załącznik pierwszy, wskazujący na to, jakie towary są towarami CBAM.

Natomiast jeśli chodzi o to nasze polskie pole, to tutaj w CBAM-ie gdzieś tam materialnie dużo nie działamy, no bo to jest regulowane na poziomie unijnym.

Tylko, że nie mamy tutaj osobnej ustawy o CBAM-ie, o mechanizmie CBAM-CBAM, tylko to wszystko jest zrobione w ramach nowelizacji ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji.

Chodziło o kwestie rejestracji upoważnionych zgłaszających CBAM.

Ten status jest wymagany do importu w okresie docelowym towarów CBAM.

Bo generalnie mechanizmem CBAM, emisjami zajmuje się COBIZE.

To jest rejestracja na potrzeby celne, z tym zastrzeżeniem, że rejestracja EORI jest tak naprawdę dużo prostsza, ponieważ CBAM

To, o czym nie wspomnieliśmy chyba jeszcze, to to, że nie każdy import podlega CBAM, oczywiście w ramach tych towarów, które są objęte mechanizmem, ale

Znowu gdzieś tam Unia wyszła naprzeciw i dodano taki krótki ustęp, który mówi o tym, że złożenie wniosku o przyznanie statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM do 31 marca 2026 r. pozwala na tymczasowe kontynuowanie przywozu do czasu wydania decyzji w przedmiocie z tego statusu.

Dotyczących mechanizmu CBAM w stronach rządowych.

Czy jednak mam jakiś problem w związku z tym CBAMem, bo nie zgłosiłem tego jak importowałem tą pierwszą tonę?

Powiedzmy, że tym momentem, który pociąga za sobą te wszystkie skutki, które CBAM niesie, jest moment importu.

CBAM nie jest podatkiem.

Znaczy ja myślę, że większość przedsiębiorców, którzy są dotknięci tym mechanizmem wiedzą, że istnieje mechanizm CBAM.

Gorzej, jeżeli będziemy mieli kody albo nieprawidłowe i nie będziemy deklarować CBAMu, mimo że powinniśmy.

Od strony administracyjnej, agencja celna, czy to jest tak, że ona musi tu uczestniczyć i ja sobie muszę, będąc takim importerem, czy będąc kimś, kto ma te kody, przepraszam, ma te wyroby pod kodami, które powodują, że CBAM się uruchamia, ja muszę sobie zabezpieczyć wsparcie takiej agencji celnej, czy to jest teoretycznie coś, co sam mogę zrobić?

Jeżeli popatrzymy tak czysto na mechanizm CBAM w kontekście tych parametrów, o których mówiliśmy.

Staramy się doprowadzić do tego, że docelowo ETS i CBAM będą działać na bardzo podobnych zasadach, w podobnym zakresie towarów.

CBAM, który ma element obciążenia fiskalnego.

Słuchajcie, czy jest coś jeszcze, co nasi słuchacze powinni na temat CBAM-u usłyszeć, a czego jeszcze nie powiedzieliśmy?