Mentionsy

W standardowym naszym podcaście przygotowuję i opowiadam Wam fragmenty tekstu profesora Tolkiena, który analizujemy wspólnie z moją jedną lub drugą współprowadzącą.

Tutaj będziecie mogli wspólnie z nami przewędrować przez niezwykle obszerną oraz ogromnie bogatą twórczość profesora Johna Ronalda Rula Tolkiena.

Aktualnie wnosi swoją wyjątkową perspektywę do świata Tolkiena.

Profesorze, pierwsze pytanie brzmi, od kiedy czyta pan książki Tolkiena?

Jest też taka kwestia, że byłem bardzo zdziwiony, kiedy odwiedziłem Oxford, który jest oczywiście uniwersytetem Tolkiena, i byłem bardzo rozczarowany, że nie mogłem tam studiować Tolkiena.

I co ciekawe, jak byłem pod koniec studiów, miałem okazję zobaczyć oryginalne listy Tolkiena, które były sprzedawane na aukcji charytatywnej, ale nie byłem w stanie ich nabyć, jak to student.

Dwa miesiące temu mieliśmy w naszym podcaście Ted'a Neesmitha, który przeżył podobną historię, ponieważ na początku swojej kariery jako ilustrator napisał do Tolkiena i wysłał mu swoje ilustracje, na co dostał od samego profesora odpowiedź listowną.

A wracając do moich prób studiowania Tolkiena, nie było niestety to możliwe i kiedy w końcu dostałem pierwszą pracę na uniwersytecie, chciałem sam nauczać, ale mój departament powiedział mi, że to nie będzie możliwe i tak pozostało na wiele, wiele lat.

Na kursach z angielską tożsamością wprowadziłem Tolkiena po to, żeby sprawdzić, jak studenci zareagują.

Profesorze, czy ma pan ulubiony cytat z twórczości Tolkiena?

Kolejne pytanie brzmi, gdyby mógł pan wybrać dowolne miejsce z legendarium Tolkiena, w którym chciałby pan spędzić emeryturę, to jakie by to było i dlaczego?

Ilustrator Alan Lee, zdobywca Oscara, który również mieszka w pobliżu, czerpie z tych pejzaży inspiracje do swoich ilustracji do dzieł Tolkiena.

Dobrze, kolejne pytanie brzmi, czy ma pan kolekcję książek Tolkiena albo książek o Tolkienie?

Obecnie pracuję w Macau, więc mam przy sobie tylko podstawowe wydania Tolkiena i książki zredagowane przez jego syna Christophera.

W końcu w pierwszej kolejności jesteśmy fanami Tolkiena i tworzymy z czystej pasji.

To z kolei przekłada się na kolejnych fanów Tolkiena dołączających do naszej gospody.

Studenci tutaj są bardzo pracowici, znają angielski jako drugi albo nawet trzeci język, studiują też dużo lingwistyki i są bardzo zainteresowani językową stroną twórczości Tolkiena.

Jednocześnie film pełen jest odniesień do innych adaptacji wizualnych Tolkiena.

Sądzę, że pojęcie rasy w twórczości Tolkiena często bywa mylone.

Zastanawialiśmy się, czy życie i praca w Macau dały panu nowe spojrzenie na twórczość Tolkiena lub literaturę gotycką, czyli dziedzinę, którą się pan zajmuje głównie.

Dla nas w Europie jesteśmy może troszkę ograniczeni, jeżeli chodzi o zachodnie interpretacje Tolkiena, chociaż oczywiście Internet otwiera nas na cały świat.

Czy zmieniło to Pana sposób postrzegania Tolkiena?

Nie możemy oddzielić samego tekstu Tolkiena od całego zjawiska kulturowego, które się wokół niego zbudowało.

To wszystko razem tworzy uniwersum Tolkiena i trzeba je traktować jako całość.

Dziś temat różnorodności jest obecny w przestrzeni publicznej, więc naturalnie odbija się też w interpretacjach i adaptacjach dzieł Tolkiena, na przykład we wspomnianych Pierścieniach Władzy.

Moje córki bardzo lubią Tolkiena i Pierścienie Władzy też im się spodobały, bo czują, że to coś ich, z ich czasów.

Jak długo zajęło Panu zebranie materiałów do Tolkiena w XXI wieku?

Uczyłem wcześniej Tolkiena na uniwersytecie w Exeter przez kilka lat, więc temat był mi bliski.

W swojej książce analizuje pan, w jaki sposób twórczość Tolkiena pozostaje aktualna do dziś.

Im bardziej zagłębiałem się w książkę, tym bardziej rosła moja admiracja dla Tolkiena.

Czy w świecie Tolkiena rządzi los, opatrzność, przypadek?

To pokazuje, że nikt w świecie Tolkiena nie ma pełnego obrazu sytuacji.

I właśnie to chciałem ująć w mojej książce, podkreślić, ponieważ przez to tak często wracamy do Tolkiena.

Jeśli chodzi o warsztat pisarski Tolkiena, kiedy przygotowujemy się do nagrania podcastu i czytam fragmenty Władcy Pierścieni, zawsze łapię się na tym, że czytam dalej.

Tom Shippey, wielki badacz Tolkiena, zauważył to m.in.

Rozdział Narada u Leronda jest świadectwem pisarskiego kunsztu Tolkiena.

Czy uważa pan, że popkultura zmieniła sposób, w jaki czytamy Tolkiena?

Kiedy uczyłem Tolkiena, nauczyłem się, że nie można narzucać sztywnej zasady.

Ludzie trafiają do Tolkiena różnymi drugami.

Wracając jeszcze do Tolkiena w XXI wieku, co zaskoczyło pana najbardziej podczas pracy nad książką?

Czy w którymkolwiek momencie pracy nad książką zobaczył pan twórczość Tolkiena w zupełnie innym świetle?

To jedna z przyczyn, dla których poświęciłem trochę czasu na biografię Tolkiena w pierwszych częściach książki, bo nie sądzę, że w innych biografiach widać to aż tak wyraźnie.

Bardzo mi się podoba, że zawarł pan to w swojej książce, jak trudno było Tolkienowi faktycznie dokończyć opowieść i to takie niewypowiedziane porównanie między drogą Froda a drogą Tolkiena do ukończenia swojego dzieła.

On był naprawdę wtedy wielkim wsparciem dla Tolkiena.

ale niestety nie mamy żadnej innej ukończonej powieści Tolkiena.

Zarówno w swojej książce, jak i w naszej rozmowie mówi pan o tym, że traktuje adaptację Tolkiena bez uprzedzeń.

Czy jest coś jeszcze, oprócz pominięcia porządków w Shire, co Pana zirytowało w filmach lub ogólnie w popkulturowym odbiorze twórczości Tolkiena?

W pewnym sensie byłoby to też wierne duchowi Tolkiena.

Z drugiej strony mamy Jones Sangstera, który tworzy jazzowe interpretacje Tolkiena.

Wyraźnie mamy odniesienia i zbliżone portrety wydarzeń z Tolkiena.

Myślę, że to zespół, który świetnie wplutł Tolkiena w swoją estetykę i zrobił to w sposób naturalny, bezpretensjonalny.

Niedawno napisałem też dla Oxford Handbook o podobieństwach pisarzy z XX wieku, w tym Tolkiena.

Polskie wydanie to taki prawdziwy przykład pracy nad czymś z pasją i z uczuciem zarówno edytorzy, jak i tłumacz, są wielkimi fanami Tolkiena.

Mamy w Polsce naprawdę wielu oddanych fanów Tolkiena, także chciałabym potwierdzić, że tłumaczenie jest naprawdę bardzo dobre.

Powiedz, jaka jest twoja opinia na temat podcastów omawiających świat Tolkiena?

Co myślisz o tej dziedzinie dzielenia się pasją do Tolkiena i Śródziemia?

Mamy naprawdę różne podejścia do analizowania i omawiania dziejów Tolkiena i ludzie z różnymi zainteresowaniami mogą tworzyć własne społeczności.

Z tego co wiemy, byłeś jednym z pierwszych profesorów wykładających Tolkiena na wyższych studiach.

Więc w tym sensie staram się, żeby to nie był jedynie leksykologiczny kurs dla fanów Tolkiena, skupiających się na dyskusji, czy Balrog miał skrzydła, czy nie miał.

Bardziej jest to umieszczenie Tolkiena w szerszej tradycji pisarskiej, gdzie kluczowe jest powiązanie jego prac z nordycką, anglosaską i germańską mitologią, także powiązania z innymi autorami.

Bardzo mi się podoba to, co powiedziałeś, że to nie jest tylko studiowanie Tolkiena, ale czerpanie dużo radości.

To jest też, tak jak zawsze, chciałem podchodzić do Tolkiena.

Tak, poczucie humoru Tolkiena jest często niedoceniane, a jest naprawdę genialne.

Bywałeś już na takich i jak oceniasz możliwość spotkania tak wielu fanów Tolkiena, dzielących tę samą pasję w jednym miejscu i czasie?