Mentionsy

Pod Zielonym Smokiem
Pod Zielonym Smokiem
31.01.2025 09:00

Odcinek 070 – Wywiad z Verlyn Flieger o przeznaczeniu i wolnej woli w Legendarium Tolkiena

Dzisiejszy odcinek specjalny będzie specjalny z wielu powodów. Nasza dzisiejsza rozmówczyni jest jedną z najbardziej znanych osobistości wśród badaczy i badaczek Tolkiena i jesteśmy naprawdę podekscytowani, że możemy ją gościć w naszej gospodzie.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 86 wyników dla "Tolkien"

Nasz dzisiejszy gość jest to jedna z najbardziej znanych i cenionych osób spośród badaczy Tolkiena i naprawdę jesteśmy bardzo, bardzo podekscytowani z zbliżającą się rozmową i jej wizytą w naszej gospodzie.

Tutaj będziecie mogli wspólnie z nami przewędrować przez niezwykle obszerną oraz ogromnie bogatą twórczość profesora Johna Ronalda Rula Tolkiena.

A w naszych rozmowach posiłkujemy się w dużej mierze już istniejącymi materiałami, które tworzą bardzo pokaźny Tolkienozbiór, czyli bazę książek, na których się koncentrujemy, szykując każdy odcinek.

Słuchajcie, dzisiaj mamy odcinek 70, który jest naprawdę, naprawdę bardzo, bardzo wyjątkowy, ponieważ jest to pierwszy odcinek, kiedy będziemy nie tylko mieli gościa rozmawiającego w języku angielskim, ale także nasz gość będzie wyjątkową osobą, bardzo cenną wśród badaczy Tolkiena.

Oba te rozdziały są kluczowe dla zrozumienia świata Tolkiena, jego koncepcję, jego filozofię.

Tak, teraz budujemy napięcie, więc będę to kontynuowała, ponieważ w Tolkien Society mamy wiele wspaniałych umysłów i fantastycznych badaczy i badaczek, a dzisiaj mamy przyjemność i przywilej gościć jedną z najbardziej znanych i najważniejszych z nich, profesorą

Profesor Wydziału Anglistyki w College Park na Uniwersytecie Maryland, wykładała ona literaturę średniowieczną oraz kursy tolkienowskie i mitologii porównawczej.

A nam, fanom Tolkiena po drugiej stronie Atlantyku, znana głównie jako autorka niezwykle ważnych esejów o twórczości Tolkiena, zebranych w kilku tomach, takich jak Sprint of Light, The Green Suns and Furry, A Question of Time and Interrupted Music.

Redagowała i współredagowała również wiele esejów i opowiadań Tolkiena.

Jesteśmy wielkimi fanami twojej pracy, twojej wiedzy i twojego sposobu rozumienia Legendarium Tolkienu.

Teraz po wprowadzeniu chcielibyśmy przejść do naszej długiej tradycji zadawania naszym gościom pięciu prostych pytań, aby poznać czyjąś historię i powiązania ze światem Tolkiena.

Od jak dawna zajmujesz się książkami Tolkiena?

Odkąd zaczęłam wykładać, Tolkien był w centrum jednego z pierwszych kursów, jakie kiedykolwiek prowadziłam, który dotyczył fantastyki, ale to była tylko wymówka.

Od tamtej pory w taki czy inny sposób zajmuję się Tolkienem.

A co z pierwszym kontaktem z książkami Tolkiena, pierwszą lekturą Tolkiena?

Nigdy nie słyszałam o Władcy Pierścieni, nigdy nie słyszałam o Tolkienie.

Tak, Tolkien jest wszędzie, trudno więc być całkowicie świeżym w tym temacie.

Jesteśmy więc naprawdę zazdrośni, że miałaś przywilej czytania Tolkiena bez wszystkich recenzji i wszystkiego innego.

Czy masz swój ulubiony cytat z Tolkiena?

Którą książkę o Tolkienie, czy autorstwa Tolkiena?

Autorstwa Tolkiena.

Okej, a ulubiony cytat z książki Tolkiena?

Ile książek Tolkiena i o Tolkienie masz w swojej kolekcji?

wciśle o Tolkienie albo napisane przez Tolkiena.

Zanim przejdziemy do głównego tematu, czy możesz nam opowiedzieć o swoich planach związanych z twórczością Tolkiena?

Na przykład ostatnio słuchaliśmy twojej prelekcji podczas konferencji Christophera Tolkiena w listopadzie.

Cóż, mam nową kolekcję esejów na temat Tolkiena.

W końcu jesteśmy w pierwszej kolejności fanami Tolkiena i tworzymy z czystej pasji.

Natomiast na naszej stronie internetowej znajdziecie linki do wszystkich odcinków wraz z przepisami oraz ogromny Tolkien Ozbiór, czyli naszą bibliotekę książek, z których korzystamy tworząc podcast.

To z kolei przekłada się na kolejnych fanów Tolkiena dołączających do naszej gospody.

I chcielibyśmy go przedyskutować, gdyż jest to jeden z najbardziej złożonych, ale bardzo ważnych elementów filozofii samego Tolkiena, zaprezentowanym w jego legendarium.

Tak, wyjaśnijmy słowami Tolkiena, czym właściwie jest przeznaczenie i wolna wola i jak my to rozumiemy.

A jak ważne było w umyśle Tolkiena przeznaczenie i wolna wola?

I myślę, że Tolkien w pewnym sensie zdał sobie sprawę, że choć muzyka była piękną ideą, to jednocześnie bardzo ograniczającą.

Ale od momentu, kiedy pojawili się hobbici, wprowadzili do opowieści pewien rodzaj lekkoduszności, który, jak sądzę, ułatwił Tolkienowi delikatne rozluźnienie sytuacji i sprawdzenie, do czego to doprowadzi.

Nie sądzę, by Tolkien myślał w ten sposób.

Ponieważ Tolkien, jak sądzę, nie myślał w tego rodzaju kosmicznych kategoriach.

Zobaczymy, gdzie Tolkien wraca i zmienia wydźwięk i znaczenie rzeczy, aby uczynić je bardziej dopasowanymi.

Tytuł jest oczywiście bardzo celowo zastosowany przez Tolkiena.

A jednak musi je podejmować i to jest to, co Tolkien lubi.

Tak więc Tolkien używa słowa wybór.

W jednym z manuskryptów w Marquette jest fragment napisany pismem, którego praktycznie nie da się odczytać, ponieważ Tolkien pisał tak szybko, ale dotyczy wydarzeń na górze przeznaczenia.

Wiele osób, które docierają do tej sceny w górze przeznaczenia, a jest to świetna scena, zdaje sobie sprawę ze wszystkich warstw znaczeniowych, które Tolkien w nią wbudował.

Cóż, Tolkien nie chce, żebyśmy to rozdzielali.

Cóż, jest to sprzeczność, którą Tolkien chciał tam zostawić.

Przeznaczenie i wolna wola były dwiema zewnętrznymi siłami, które jakby walczą ze sobą, podczas gdy Tolkien próbuje napisać sytuację, w której nic z tego nie jest jasne.

Ale myślę, że to, co robi Tolkien, to próba stworzenia bałaganu.

A jedną rzeczą, której naprawdę trzeba pamiętać mówiąc o Hobbicie, jest to, że Tolkien pisał tę historię dla swoich dzieci.

Cóż, Tolkien kazał Gandalfowi trochę tym motywem pograć, ponieważ w scenie, która była niewiele później, w której czarodziej mówi do Froda miałeś znaleźć pierścień,

Tolkien dochodzi do takich rzeczy, a potem się wycofuje.

Są miejsca, w których Tolkien jest bardzo blisko tego.

ponieważ Tolkien napisał tę scenę, dialog między Fanorem a Yavanną, w którym ona mówi, że mógłbyś uzdrowić drzewa.

To, czego jestem raczej pewna, to że Tolkien nie myślał w tych kategoriach, kiedy to pisał.

Tak, to były naprawdę mroczne i ponure czasy dla Tolkiena.

W liście Tolkiena widać, jak zmaga się z pytaniem, czy mieli umrzeć?

Jakie znaczenie, gdybyś był młodym człowiekiem, gdybyś był Tolkienem, jakie znaczenie mógłbyś w tym znaleźć?

Wcześniej nie myślałam o tym w ten sposób, że Tolkien idealnie balansuje między tym, że prawie rozwiązuje tę zagadkę, ale nie do końca.

I Tolkien sprawia, że Frodo mówi, wezmę pierścień, więc Frodo w końcu dokonuje wyboru.

Tolkien bardzo starannie dobiera swoje słowa.

Myślę, że wszystkie słowa, które Tolkien wybrał, były bardzo ostrożnie dobrane.

Jest to także powiązane z motywem ciemności i światła, który również jest ważny w legendarium Tolkiena.

Tolkien wciąż bawi się przeznaczeniem i wolną wolą.

Jak wiele drobnych szczegółów w słowach Tolkiena.

To bardzo trafna rzecz, bo wszystko opiera się na wiedzy Tolkiena o historii języka angielskiego.

Idea, którą Tolkien próbował uchwycić i utrwalić, była taka,

który Tolkien musiał rozwiązać w swoim legendarium.

Napisałaś w eseju A Man of Antithesis, opublikowanym w Splintered Light, że listy Tolkiena mogą być niebezpieczne dla nieuważnego czytelnika, ponieważ zawierają wiele treści, w których autor sam sobie przeczy, nawet w listach do własnej rodziny.

Nie mamy tego, na co Tolkien odpowiadał.

Czy możemy rzeczywiście używać cytatów z listów jako punktu widzenia Tolkiena?

Jeśli wybierzemy tylko jeden cytat i powiemy, Tolkien tak powiedział...

Myślę, że zawsze musimy spojrzeć na inny punkt widzenia, ponieważ sam Tolkien czasami pokazuje nam, że miał inne spojrzenie.

Cóż, co jest ważne w tym liście i w łączeniu tego listu do zbioru, to to, że Tolkien nigdy go nie wysłał.

Najwyraźniej Tolkien przelał na papier swoje myśli w bardzo długim liście, ma wiele stron.

Czyli listu Tolkiena i odpowiedzi na niego?

Ale tak, historia Śródziemia może być również niebezpieczna dla nieuważnych czytelników, ponieważ jest zbiorem tekstów odrzuconych z jakiegoś powodu przez Tolkiena lub Christophera.

Ja powiedziałem, że nie może używać wszystkich notatek Tolkiena z historii Śródziemia jako jego ostatecznej opinii, ponieważ historia Śródziemia została najpierw opublikowana przez Christophera, aby pokazać nam proces stworzenia Śródziemia.

I czy wszyscy fani Tolkiena muszą czytać lub znać historię Śródziemia?

Czy braliście udział w konferencji brytyjskiego Towarzystwa Tolkienowskiego koło miesiąca temu?

Nie, ostatnią, w której uczestniczyliśmy, była konferencja o Christopherze Tolkienie.

Tak, ale mimo to musimy być bardzo ostrożni, czytając historię Śródziemia, ponieważ łatwo jest znaleźć coś i złapać się czegoś, co jest jedynie częścią świata Tolkiena.

Dla mnie jest to również niebezpieczne z tej perspektywy, że łatwo można utracić magię albo wiarę w całą historię, widząc jak, no cóż, oczywiście to dotyczy nie tylko Tolkiena, ale każdego autora lub pisarza, który tworzy złożone światy, i że wersje, poprawki i tak właśnie wygląda proces edycji.

Jest teraz tak wiele szkół krytyki tolkienowskiej, że jedyne, co możesz zrobić... Znaczy, wszystkie są przemyślane i ostrożnie skonstruowane.

Myślę, że Droga do Śródziemia to najlepsza książka napisana o Tolkienie.

I dostrzega rzeczy, które niewielu może znaleźć w legendarium Tolkiena.

Tak, nic nie jest, nie znalazłam nic, co mogłoby być tak kompletne i porównywalne z Tolkienem.

Myślę, że moi ulubieni autorzy poza Tolkienem to Ronald Dahl, Noel Cowart, Ernest Hemingway.