Mentionsy

Klemt wykorzystywał to jako element dyplomacji przede wszystkim w odniesieniu do państw europejskich, dlatego że historycznie to właśnie kraje europejskie, nie tylko te, które należały do RWPG, czyli były częścią bloku wschodniego, ale też, co ważne, kraje zachodnioeuropejskie, stały się odbiorcami rosyjskich surowców i z myślą o nie tylko dostawach właśnie do krajów Europy,

Wręcz zagrożenie jakby z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego, no bo w warunkach rekonfiguracji blokowej, do jakiej doszło w Europie w latach 90. i w kolejnej dekadzie już nowego stulecia, te zależności infrastrukturalne, które powstały w czasach radzieckich, no one zaczęły być oczywiście wykorzystywane przez Moskwę, przynajmniej w odniesieniu do niektórych państw europejskich.

jako instrument oddziaływania politycznego i generujący oczywiście konkretne wyzwania i zagrożenia dla wielu państw europejskich.

Dlatego, że zostaje znowu Europa i ta środkowa, czyli te kraje, które wyszły z bloku wschodniego i kraje Europy Zachodniej, czyli kraje wspólnot europejskich, no i te europejskie, nienależące do wspólnot, które też były odbiorcami rosyjskiego gazu.

Łącznie z krajami wspólnot europejskich, teraz Unii Europejskiej, ta Turcja jest tutaj gdzieś lokowana.

To oczywiście otworzyło zupełnie inne możliwości, no bo po pierwsze na tych tradycyjnych rynkach, na których Rosjanie zarabiali, czyli na rynkach państw europejskich, do których dostarczano ropę właśnie jeszcze od czasów radzieckich, to zaczęło generować bardzo poważne wpływy budżetowe i dla samej Rosji, i oczywiście dla rosyjskich firm energetycznych.

I wiadomo, że w tym kontekście to, co działo się na polu energetycznym, w tym zewnętrznej polityce energetycznej, no miało fundamentalne znaczenie, bo wpływy ze sprzedaży ropy i gazu, w tym na tych kluczowych rynkach, czyli na rynkach państw europejskich, miały tutaj istotne znaczenie.

Więc tak naprawdę 90% eksportu naftowego, który bezpośrednio szedł z Rosji do odbiorców europejskich,