Mentionsy

Po prostu Wschód
Po prostu Wschód
30.08.2025 16:00

Droga do wojny: Rosja i Ukraina po rozpadzie ZSRR

Dlaczego Ukraina oddała swoją broń jądrową? Jak wyglądały kulisy rozpadu Związku Radzieckiego i pierwsze lata niepodległej Ukrainy? Co sprawiło, że Krym od początku był punktem zapalnym i jakie wydarzenia doprowadziły do wojny w 2014 roku? Na te pytania odpowiada dr Leszek Szerepka, były zastępca ambasadora RP w Kijowie. W rozmowie odsłania kulisy ukraińskiej polityki zagranicznej po 1991 roku i tłumaczy, jak decyzje sprzed ponad 30 lat wpłynęły na dzisiejszą sytuację geopolityczną Europy. Słuchaj w sobotę o 16.00

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 21 wyników dla "Rosja"

Stany Zjednoczone, Rosja i Wielka Brytania niby gwarantują bezpieczeństwo i integralność terytorialną Ukrainy w zamian za właśnie pozbycie się tej broni jądrowej.

Zobaczył, że Rosja się odbudowuje, stawia na nogi.

Bo zarówno Białoruś, jak i Rosja były reprezentowane na takim najwyższym poziomie, czyli prezydent, premier i minister spraw zagranicznych.

Rosja nie była tym zainteresowana.

Rosja raczej starała się narzucać własne wizje współpracy, gdzie ona miała jednak decydujący głos, ponieważ miała największy potencjał.

I tutaj partnerem we wszystkich tych zagadnieniach była dla nich Rosja.

Rosja dążyła do tego, żeby to była opcja zerowa.

Czyli Rosja mówiła tak, przejmujemy wszystko, ale wy nie macie żadnych zobowiązań.

Uważał, że Rosja jest jednym gwarantem, który może zapewnić, że tak się nie stanie.

Ale odnieśmy się na chwilę do tej polityki zagranicznej, bo też mamy 1994 rok, to są porozumienia budapesztańskie i tutaj Stany Zjednoczone, Rosja i Wielka Brytania niby gwarantują bezpieczeństwo i integralność terytorialną Ukrainy w zamian za właśnie pozbycie się tej broni jądrowej.

Strona ukraińska, widząc, że Rosja prowadzi dość agresywną politykę, bo to też na Krymie była widoczna, była kwestia uregulowania na przykład kwestii granic, tu Rosja była bardzo niechętna, więc część polityków ukraińskich zaczęła traktować broni jądrowe jako taką kartę przetargową, którą można użyć w stosunku do Rosji, żeby wytargować od niektórych przestępstwa.

Tamta strona, w tym wypadku Zachodnia i Rosja, mówiła, że żadnych warunków nie przyjmie, musi bezwarunkowo wstąpić.

A jeżeli chodzi o ten Krym, o którym wspomniałeś, no bo właśnie to Memorandum Budapesztańskie właściwie pokazało swoją słabość już w 2014 roku, kiedy Rosjanie anektowali Krym, ale te spory były wcześniej.

Ale w 1997 roku jednak Rosja i Ukraina udało się w końcu porozumieć w sprawie floty czarnomorskiej.

Żeby zachować potencjał Rosjan na Krymie.

Ponieważ Rosja była wtedy, w 94 roku, w grudniu, była agresja rosyjska na Czeczenie.

Więc Rosja nie była zainteresowana tym, żeby otwierać kolejny front, więc przyjęła decyzję Kuczmy, też już wtedy Kuczmy, bo to był dziewięćdziesiąty, dziewięćdziesiąty piąty jeszcze wtedy.

No tak, czyli Kuczmie udało się odzyskać tę kontrolę i też mieliśmy jeszcze jeden epizod, ale to jest 2003 rok, to jest już właściwie druga kadencja Kuczmy, czyli Tuzla, kiedy Rosjanie próbowali chyba zbudować połączenie lądowe między kontynentalną Rosją a Krymem właśnie przez Tuzlę i tutaj Kuczma bardzo zdecydowanie zadziałał.

I Rosjanie w pewnym momencie uznali, że to niesprawiedliwe, że muszą płacić na przykład za przepłynięcie przez Ciecinę Kerczeńską swoich statków, a tak naprawdę powinno do nich należeć.

A nie jest za bardzo związana z Rosją, a Rosja ma duże instrumenty wewnętrzne, wewnętrzne ukraińczyki, zaczyna wykorzystywać po to, żeby sprawić, że ta polityka będzie bardziej prorosyjska, więc to efekt końcowy tejże polityki nie był najlepszy i rzeczywiście ja mam taką teorię, że to, co się teraz dzieje, to jest rzeczywiście taki skumulowany rezultat tej polityki, który był realizowany przez tam dwadzieścia parę lat.

No i uznał, że to będzie lepiej zrobić z Rosją, bo Rosja od niego nie oczekiwała żadnych demokratycznych przekształceń, wypuszczenia Julii Tymoszenko i dawała mu dość dużą ilość pieniędzy, no bez żadnych gwarancji tak naprawdę.