Mentionsy

Książka wydana przez Stanisław Marginesy, a pełen tytuł brzmi... Róża Luksemburg.

Czy rzeczywiście Róża Luksemburg się urodziła w Zamościu i dlaczego nie ma tablicy?

Tablicy nie ma, ponieważ polecił ją skuć ówczesny wojewoda Przemysław Czarnek w ramach dekomunizacji, chociaż Róża Luksemburg nie ma na IPN-owskiej liście nazwisk komunistów, których należy usuwać z nazw placów i z pomników i z nazw ulic.

Róża Luksemburg się nie zgadzała głęboko z Leninem, polemizowała też, mówiąc delikatnie, z Piłsudskim, o tym zaraz.

Ale porozmawiajmy jeszcze o tym Zamościu, bo wskazujesz też na to, że w zasadzie oprócz Marii Curie-Skłodowskiej, to Róża Luksemburg jest jedną z najbardziej znanych, wciąż najbardziej aktualnych, na jej grupy przychodzą tysiące ludzi, Polek.

No i jak Róża Luksemburg przyjechała po Sturiach w Zurychu do Berlina i zgłosiła się do SPD z propozycją, że pomoże w kampanii wyborczej na Śląsku wśród polskich górników,

Ale żeby to nie było tak, że Róża Luksemburg tylko emocjonalna i świetnie mówiąca, to musimy się cofnąć do Curychu.

I Róża Luksemburg, która była niesłychanie zdolna, kiedy skończyła gimnazjum, zresztą ze znakomitymi ocenami, właściwie formalnie ukończyła edukację.

I znalazłam jeden, jedyny ślad we wspomnieniach Ludwika Kulczyckiego, który już po latach pisał, że Róża Luksemburg sympatyzowała z drugim proletariatem.

Cała ta legenda wydaje mi się, że to jest po prostu legenda, bo też chodzi o to, że Róża Luksemburg przez to, jak dramatyczną i brutalną śmiercią zginęła, stała się męczennicą socjalizmu, potem komunizmu, a żywoty męczenników, wiadomo, obrastają legendami.

Ale musimy wykonać szybki skok, bo kiedy z kolei Róża Luksemburg po uzyskaniu doktoratu przenosi się do Berlina w końcu, to sytuacja polityczna jest inna niż ta, o której ty mówiłaś, o tym zakazie działania partii socjalistycznych, a tymczasem jakby głównym problemem staje się co innego.

I to jak rozumiem jest to clue sporu, w którym Róża Luksemburg była rzeczywiście radykalna i stąd potem z jednej strony po II wojnie światowej rządy w NRD, Polsce czy Związku Radzieckim z jednej strony właśnie robiły z niej tą bohaterkę niby, świętą wręcz, ale właśnie nie drukowały tak naprawdę jej pism, ponieważ ona była, no właśnie, jak to nazwiemy, zbyt radykalna?

Hannah Arendt na przykład uważała, że Róża Luksemburg

Ale Róża Luksemburg jakby uważała, że podstawową kwestią, jak chodzi o ustrój społeczny, jest kwestia praw własności.

Jest to wizja utopijna, natomiast wydaje mi się, że to jest taka wizja, która powraca i będzie powracać, bo to jest coś takiego, co Zygmunt Bauman nazwał, on tak nazwał socjalizm, ale wydaje mi się, że ten socjalizm wolnościowy, ten, który reprezentowała Róża Luksemburg,

Ta dyskusja, o której wspomniałeś, ta dyskusja między zwolennikami reform i rewolucji, to była pierwsza wielka debata ideowa, w którą się włączyła Róża Luksemburg po przyjeździe do Berlina i włączyła się z całą pasją.

Która staje się jedną z czołowych postaci polityki na skalę europejską, ale też światową, bo jak Róża Luksemburg nie dopuszczono jej do głosu na jakimś zjeździe SPD w późniejszych latach, to pisał o tym New York Times, że to jest rodzaj skandalu, że jej nie dopuszczają do głosu.

Zarzutów, które minister Piotr Gliński w 2020 roku sformułował w takim oto zdaniu, że Róża Luksemburg jest symbolem polskich zdrajców.

Chodzi o takie rozpowszechnione przekonanie, że Róża Luksemburg była zwolenniczką przyłączenia Polski do Związku Radzieckiego, czyli przeciwniczką niepodległości polskiej.

Którą tylko dodajmy, że Róża Luksemburg przyjeżdża wtedy i w niej uczestniczy, co też się staje bardzo ważne, ponieważ twierdzi, że to są jej najszczęśliwsze dni, co tym bardziej powoduje, że jest w kontrze do tych właśnie zmieszczaniałych niemieckich socjaldemokratów.

Tak, w ogóle z tej rewolucji 1905 roku wywodzi się Róża Luksemburg, teoria spontanicznej rewolucji, która do dzisiaj pozostaje żywa.

Hannah Arendt też się bardzo interesowała Różą Luksemburg, którą cytuję w wielu miejscach, bo ona bardzo głęboko też analizowała to, co pisała Róża Luksemburg.

Róża Luksemburg, te liczne biografie, one na przykład bardzo powierzchownie i zdawkowo traktują rewolucję 1905 roku.

No bo skoro 581 stron Róża Luksemburg, Domem moim jest cały świat się właśnie ukazuje w marginesach, to może po takim wysiłku nie masz jeszcze pomysłu co dalej.

Kobiety źle widziane, to znaczy, tak jak żona Karskiego była żydówką, lesbijką, no i w ogóle kobietą w międzywojennej Polsce, to tak Róża Luksemburg też można wymieniać, z jakich powodów była źle widziana i myślę, że też znajdę podobną bohaterkę, która była źle widziana.