Mentionsy
Łukasz Garbal - "Wańkowicz. Życie na kraterze"
Łukasz Garbal - pisarz, reporter, korespondent wojenny, komentator społeczny, autor biografii Melchiora Wańkowicza. Uchodźca, emigrant, dysydent, marketingowiec, copywriter, influencer, celebryta - w stosunku do Wańkowicza można użyć każdego z tych określeń. Pozostawił po sobie bogactwo źródeł: zdjęć, listów, relacji, wielokrotnie nadpisywanych tekstów… Dla jego biografa to błogosławieństwo i... przekleństwo. Przedarcie się przez gąszcz faktów i mitów, półprawd, plotek i zmyśleń było gigantycznym wyzwaniem. Książka Łukasza Garbala to biografia totalna, której Wańkowicz jeszcze nie miał, a na którą bez wątpienia zasługuje.
Szukaj w treści odcinka
I nie pisałem tego ani z postawą, że muszę obalać, że muszę złapać na jakimś kłamstwie Wańkowicza, nie.
Nie stwierdzam jednoznacznie, bo nie wiem, czy on się dobijał faktycznie do tej bramy, czy nie, ale dzięki bezpośredniemu świadkowi, który wydawał mi się bardzo wiarygodny, pan Antoni Kroch, który wówczas był sekretarzem Wańkowicza i w mieszkaniu na rogu Rakowieckiej i Puławskiej, no trzysta kilkadziesiąt metrów dalej od tej bramy,
Natomiast pomimo tego, że teksty Wańkowicza w ostatnich latach rzeczywiście wracały w antologiach reportażu polskiego, jego książki były wyznawiane zresztą, to z tym określeniem reporter dzisiaj, szczególnie na przykład po
W wypadku tego pisania Wańkowicza, tutaj ta granica pomiędzy tym, co on dopisuje, co on wymyśla, a tym, co jest reporterskim faktem, jest bardzo płynna, jakbyś o tym trochę opowiedział.
Właśnie, to jest drugi najważniejszy z problemów u Wańkowicza.
I wydaje mi się, że właśnie Wańkowicza można pokazać jako wzór i jako antywzór.
Widziałem notatki Wańkowicza i zbierane przez niego materiały do bitwy o Monte Cassino.
Ewidentnie i myślę, że no właśnie mam nadzieję, że ta biografia będzie ważna nie tylko dla miłośników Wańkowicza, czy dla tych, którzy chcieliby go poznać, ale w ogóle, że może ożywi debatę o literaturze faktów.
Bo wydaje mi się, że na przykładzie tekstów Wańkowicza można by prowadzić bardzo interesujące warsztaty dla studentów na przykład.
W jaki sposób to wpływało na Wańkowicza?
Co widać najlepiej na przykładzie ojca Wańkowicza, też Melchiora, który stał się dla niego, mam wrażenie, wzorem.
Tutaj jakby w tle biografii Wańkowicza się okazuje jak bardzo to było skomplikowane.
Czyli też to pokazuje, jak cienka u Wańkowicza była jednak granica pomiędzy pisaniem, a pewną jednak działalnością.
Ale tu jest kluczowa, myślę, dla postawy Wańkowicza postawa.
Ja przypominam, że Łukasz Garbal, autor wspaniałej biografii Wańkowicza, Życie na kraterze jest naszym gościem i przypomnijmy, że to tak fachowo wydana książka ukazała się w wydawnictwie Czarne, ale też dzięki wsparciu
Jaką rolę właśnie w książkach Wańkowicza pod koniec okresu przedwojnego, przed wojną pełniły córki?
No właśnie staram się przypomnieć to wielkie znaczenie jakie w pisarstwie Wańkowicza i w jego życiu miały
Przypominam o tym, że sama Zofia była autorką, że na początku lat dwudziestych utrzymywała w dużej części budżet domowy razem z bratową Wańkowicza tłumacząc powieści sensacyjne.
I Zofia była kimś bardzo ważnym dla Wańkowicza.
Mieczysław Niedziałkowski, nawet o tym napisał ten sam Niedziałkowski z PPS-u, który później zostanie zamordowany przez Niemców, że książka jest świetna, ale metody wychowawcze Wańkowicza, żeby tak córką sprzedawać książkę,
Córki Wańkowicza i to był ich taki wielki debiut.
Natomiast na całą biografię Wańkowicza i myślę też na to co się działo później po wojnie ma jednak ewidentny wpływ to, że on całą wojnę spędza nie w Polsce.
I przez zieloną granicę dociera do Wańkowicza, do Włoch.
Ponieważ takim ważnym aspektem osobowości Wańkowicza jest to, że on każdą wolną, dostępną przestrzeń wypełnił swoją wierszówką.
Dlatego niebezpieczne jest, że bierzemy sobie jakiś cytat z Wańkowicza i mówimy, oto były jego poglądy.
Sięgnąć do całości, bo generał Błochusz-Szyszko, być może po wizycie w Rawenie, słusznie porównał twór Wańkowicza do mozaiki, że nie można jednego kamyczka wyciągnąć, bo wtedy nam się całość traci.
I zachowały się fotografie, zachował się też zresztą w archiwach IPN, przepisywane przez UB listy tej bratowej czy siostry do Wańkowicza, przechwytywane.
Z których wynika, że tych motywów przyjazdu Wańkowicza wówczas do kraju było wiele.
I to też podważał ten mit Wańkowicza jako jakiegoś skąpca.
Władze grały z prawą jego paszportu, też nie informując Wańkowicza, że tak naprawdę uważają go za obywatela polskiego, czyli on nie musi mieć jego paszportu amerykańskiego.
Łukasz Garbal, Życie na kraterze, biografia Wańkowicza wydana przez wydawnictwo Czarne.
Ostatnie odcinki
-
Marcin Oskar Czarnik - "Trzy dni, trzy noce"
31.01.2026 20:00
-
Marcin Oskar Czarnik - "Trzy dni, trzy noce"
31.01.2026 20:00
-
Paweł Sołtys - "Monolok"
24.01.2026 20:00
-
Paweł Sołtys - "Monolok"
24.01.2026 20:00
-
Olga Gitkiewicz - "Szyjąc"
17.01.2026 20:00
-
Olga Gitkiewicz - "Szyjąc"
17.01.2026 20:00
-
Paweł Kozioł - "Azard"
10.01.2026 20:00
-
Paweł Kozioł - "Azard"
10.01.2026 20:00
-
Zofia Król - "Droga przez łąkę. Sześć esejów o ...
03.01.2026 20:00
-
Zofia Król - "Droga przez łąkę. Sześć esejów o ...
03.01.2026 20:00