Mentionsy

Bo czerwiec to nie tylko nazwa miesiąca, to słowo, w którym ukryta jest historia dawnej polskiej gospodarki, historia eksportu, handlu, technologii, biologii, luksusu i globalizacji.

Dziś opowiem Państwu o czerwcu polskim, o pluskwiaku, z którego robiono czerwony barwnik, o owadzie, od którego prawdopodobnie pochodzi nazwa miesiąca czerwiec, od którego według językoznawców pochodzi także sama polska nazwa koloru czerwonego.

Roślinę o nazwie czerwiec trwały.

Bo te czerwone kuleczki to były larwy owada, który nazywał się Czerwiec polski, po łacinie Porphyryphora polonica.

Czerwiec polski zawierał kwas karwinowy.

Czerw jak larwa, czerwiec, czerwony czerwień, czerwień, czerwiec jako nazwa miesiąca, czerwiec jako barwnik, czerwiec jako owad.

W dawnych słownikach czerwiec oznaczał zarówno owada, który daje barwnik, jak i samą farbę do barwienia materiałów na czerwono.

Dlatego tytuł Czerwiec, najbardziej polski z miesięcy, nie jest tylko grą słów.

Czerwiec polski nie był gatunkiem występującym wyłącznie w Polsce.

Szczególnie ważny był wspomniany już przeze mnie czerwiec trwały, czyli Sclerantus perennis.

Czerwiec polski był produktem nie tyle jednego miasta czy regionu, ile całej sfery ekologicznej.

W średniowieczu i renesansie czerwiec polski trafiał do wielkich centrów handlowych.

Czerwiec polski zawierał około 0,6% kwasu karminowego w suchej masie owada.

Polski czerwiec przegrał nie dlatego, że polscy kupcy nagle zapomnieli jak handlować.

Nie dlatego, że Europa przestała kochać czerwiec.

Handel tym czerwcem polskim, bo już 10 lat później, w 1547, czerwiec polski praktycznie znika z poznańskich rejestrów celnych.

I właśnie dlatego czerwiec interesuje dziś nie tylko historyków, ale również chemików, konserwatorów i biologów.

Czerwiec polski przypomina nam, że gospodarka nigdy nie jest oddzielona od przyrody.

No i my dziś mówiący czerwiec i czerwony, często nie wiedząc, że w tych słowach siedzi robak.

Dlatego czerwiec polski to nie jest ciekawostka przyrodnicza, ale mała historia wielkiej gospodarki.

Kiedy więc następnym razem spojrzą Państwo w kalendarz i zobaczą słowo czerwiec, można usłyszeć w nim coś więcej niż nazwę miesiąca.