Mentionsy

Znachora Tadeusza Dołęgi-Mostowicza.

Tak myślę, że to jest to, co przyciąga nas do Znachora najmocniej.

Skoro w każde święta oglądamy Znachora i ta oglądalność zawsze jest ogromna, to chyba dlatego, że jest to dosyć uniwersalna opowieść, sprawdza się cały czas, tożsamościowa i też taka bardzo uczciwa w swojej treści.

W mojej opinii siłą Znachora jest prawda i tę prawdę odnajdowali czytelnicy zarówno w dwudziestoleciu międzywojennym,

Główny bohater, znachor, Antoni Kosiba, doktor Wilczur, to jest postać wielkoformatowa.

W przypadku Znachora nie mamy wątpliwości, że rzecz dzieje się w latach trzydziestych, w Polsce, gdzieś na Kresach, we wsi Radoliszki, której próżno byłoby szukać na mapie.

Co więcej, ja sobie zdam właśnie sprawę, rejony, w których się dzieje akcja Znachor, to są mniej więcej te rejony, w których się urodził Dołęga-Mostowicz.

No i część ukraińską z pewnym drobnym elementem litewskim, natomiast właśnie jeżeli szukamy miejsca, gdzie się dzieje znachor, no to jest to właśnie ta północna część dzisiejszej Białorusi, no gdzieś między Brześciem a Winnem, chyba nawet bliżej Winna, biorąc pod uwagę graficznie, że

I faktycznie na kresach, które opisuje w Znachorze Dołęga-Mostowicz są białorusini, ale nie ma cerkwi.

Za to w Radotkach jest osada młynarza, dokładnie tak jak w powieści, a to właśnie dialog młynarza Prokopa z Antonim Kosibą był jedną z najważniejszych scen Znachora.

Także skąd mazowieckie radotki w naszej opowieści o Znachorze, którego akcja rozgrywa się na Kresach?

Znachor.

Znachor, czyli serial audio.

Mówiliśmy, że akcja Znachora rozgrywa się na Kresach, ale wieś Radoliszki, z której jeździ się do Wilna, jest także wsią Radotki, z której bardzo blisko do Płocka i nieco dalej do Warszawy.

Kim była narzeczona Dołęgi-Mostowicza, bo bez niej, bez jej rodziny tego Znachora by nie było.

Znachor miał swoje nazwisko, nazywał się Różycki, urzędował we wsi Radotki, 10 km od dworu piwnickich w Sikorzu i tam zobaczył go w 1936 roku wraz z kolejką pacjentów do Dołęga-Mostowic podczas wycieczki.

Tak, znaczy przede wszystkim musimy zdawać sobie sprawę, że dwudziestelecie międzywojenne to jest rzeczywistość, w której jest cała masa i z jednej strony włóczęgów, ale i też znachorów i takich wiejskich lekarzy, nie lekarzy, a właśnie tego co jest znachorów czy tam szeptuch, bo szeptuchy to jeszcze w latach pięćdziesiątych się pojawiały w Polsce.

Woleli się leczyć u znachorów wiejskich, bo wiadomo, że znachor wiejski nie przepisze czegoś, co może być nieprzyjemne.

I wcale nie do końca był tańszy, bo w 1935 roku czytając dziennik ABC, Narodowy, a jakże, Dołęga-Mostowicz, z którym zresztą współpracował, przeczytał notatkę o lekarzu, niejakim Ferdynandzie Dolaniem, nie byle jakim, bo z dyplomem uczelni medycznej w Brukseli, który urzędował jako znachor w małopolskiej wsi.

Lekarz to praktyka, nie zawsze zajdą do lekarza, a jeżeli weźmiemy znachora, znachor policzy na oko ile się należy.

Ten znachor musi mieć nie tylko doświadczenie, lecz i wręcz fenomenalny talent, intuicję.

Nie jest to prawda, to jest rzeczywiście w Znachorze, ponieważ ten motyw tego pobicia pojawiał się w różnych tekstach Dołęgi-Mostowicza, zresztą takim drugim z kolei motywem jest ktoś, kto się opowiada z kogoś innego.

Czasami jest to motyw taki bardzo pozytywny, jak w profesorze Wilczurze i w Znachorze.

Dziś wszystko wokół Znachora, Tadeusza Dołęgi-Mostowicza, ale proszę z nami zostać, bo zaraz podamy do stołu.

W dzisiejszym programie dużo czasu poświęciliśmy Tadeuszowi Dołędze-Mostowiczowi i jego twórczości ze Znachorem na czele.

Dużo mówimy o Znachorze i o Dołędze-Mostowiczu w naszej audycji, więc pójdźmy tym tropem.

Audioserial Znachor w reżyserii Julii Mark i w mistrzowskiej obsadzie Michał Żurawski, Danuta Stenka, Artur Barciś, Michalina Łabacz, Sławomir Pacek, Krzysztof Szczepaniak, który zaprasza w tę niezwykłą podróż na kresy lat 30.

Szanowni Państwo, zapraszam na słuchowisko Znachor w reżyserii Julii Mark już 25 grudnia o godzinie 11.

W imieniu Grzegorza Kalinowskiego i własnym proszę pozostać z radiową Jedynką, a w Odrodzonej Nieznanej za tydzień kulisy pierwszej ekranizacji Znachora z 1937 roku.