Mentionsy

7 kwietnia przypada 87. rocznica uchwalenia przez Sejm Rzeczypospolitej ustawy o ochronie imienia Józefa Piłsudskiego.

Pamięć czynu i zasługi Józefa Piłsudskiego, wskrzesiciela niepodległości ojczyzny i wychowawcy narodu, po wsze czasy należy do skarbnicy ducha narodowego i pozostaje pod szczególną ochroną prawa.

Kto uwłacza imieniu Józefa Piłsudskiego podlega karze więzienia do 5 lat.

Z jednej strony co tam się stało chwilę przedtem, prawda, Piłsudski już nie żyje, ale co Stanisław Cywiński w recenzji książki Wańkowicza o copie, w endeckim słowie wileńskim użył słów, że coś tam pewnego kabotyna.

No co było niewątpliwie związane z Piłsudskim.

Znam pana profesora wiele lat, więc rzadko widziałem pana profesora w takich emocjach, kiedy komentował pan sprawę ustawy o ochronie imienia Józefa Piłsudskiego, a wcześniej była ta osoba, która w podręcznikach i słusznie

No przecież kult Piłsudskiego nie narodził się tylko z jego działań.

Piłsudski sam jest autorem pracy o powstaniu styczniowym.

A propos Piłsudski to kultywował legiony i to właśnie nikt nam nie pomógł.

Ale potem sam Piłsudski jakby utrzymuje swój obraz wielkiego człowieka.

Potem Piłsudski budujący swój obraz.

Piłsudski wraca z manewrów, drzemie w samochodzie zmęczony.

Plac marszałka Piłsudskiego, panie marszałku.

Piłsudski drzemie dalej.

Tu Piłsudski się rozbudza do końca.

Za sprawą wojska Piłsudski miał rangę nie marszałka, tylko pierwszego marszałka Rzeczpospolitej.

Józefa Piłsudskiego i futbolu i sportu.

Przecież proszę zwrócić uwagę, że Akademia Wychowania Fizycznego na Bielanach nosi imię Piłsudskiego.

Podobno stworzony przez Piłsudskiego i stąd ta kontynuacja imienia.

Ale potem jest bardzo, dla mnie przynajmniej, interesujący ciąg dalszy kultu Piłsudskiego po II wojnie światowej przy zmianie ustrojowej tutaj.

Oczywiście, że władza ludowa, już tak to powiedzmy, jest przeciwko kultowi Piłsudskiego.

Ale są dalsze elementy jakby podejmowania kultu Piłsudskiego.

W moim przekonaniu kult Świerczewskiego miał również podłożyć się jakby pod kult wojskowego Piłsudskiego, prawda?

W momencie, kiedy już następuje schyłek PRL-u, to sam widziałem na tablicy jakiegoś kościoła ogłoszenie o mszy za duszę Piłsudskiego i Dmowskiego razem.

Jak zrobiono, czy powrócono do nazwy Plac Piłsudskiego, no to natychmiast pojawiły się tendencje zrealizowane do zrobienia Ronda Dmowskiego.

Marszałek Józef Piłsudski.

I to taki kolejny przykład pogrzebu, jak można zbudować wielką ceremonię, którą był pogrzeb Józefa Piłsudskiego

Do tego jeszcze, że cała Polska była przy tych nielicznych odbiornikach radiowych, no to cała Polska bez mała wyległa na ulice i to dla młodych ludzi, dla dzieci, no to był taki element formacyjny udział w pogrzebie Piłsudskiego.

Ale mówimy o Piłsudskim.

Tak, tak, oczywiście o Józefie Piłsudskim.

Na Sowińcu dokonano komisyjnego spalenia drewnianych części ze srebrnej trumny Józefa Piłsudskiego.

Serce Chopina też jest nie z całością szczątków, ale potem jest taki moment, kiedy wrzesień 1939 jakiś dyżurny oficer przychodzi do wdowy po Piłsudskim, że prawdopodobnie Wojsko Polskie będzie musiało oddać Wilno.

I czy oni mają zabrać serce Piłsudskiego?

Patrzymy krzywo, czy nabijamy się kultu Lenina, Stalina, a ten kult Piłsudskiego poprzez patrzenie na wodza narodu spoczywającego w trumnie nie powrócił się do końca tylko dlatego, że mumifikacja i warunki, w których ta trumna z mumią Marszałka spoczywała na Wawelu po prostu były niedoskonałe.

W każdym razie Piłsudski na pewno budował tutaj autorytaryzm.

Z drugiej strony można powiedzieć, że ten Piłsudski powstrzymał zwrotku faszyzmowi.

Piłsudski też to zatrzymał.

Piłsudski był, to zabrzmi dziwnie, bo przywódca narodu, naród i tak dalej, w kółko odmieniany.

Piłsudski podkreślał jednak kwestię obywatelstwa.

Dzisiaj mało kto w to będzie chciał wierzyć, ale Żydzi wywodzący się z Polski, którzy przed wojną do wówczas mandatu brytyjskiego, do Palestyny wyemigrowali, po śmierci Piłsudskiego założyli jakiś gajk.

Lasek, to w Palestynie akurat było bardzo istotne wtedy, żeby zazieleniać, prawda, imienia Piłsudskiego, bo on jednak miał, on, nie mówię, że cały ustrój, ani trochę cały ustrój, miał jakiś taki stosunek obywatelski, takie działania wyraźnie nacjonalistyczne, takie, że to będziemy, nie wiem, polonizować Ukraińców, a Żydów wyrzucać i tak dalej, i tak dalej, no już nie będę tego rozwijał, to wzmacniają się po śmierci Piłsudskiej.

Na ile ta pozycja marszałka Piłsudskiego, pani profesor, zależała od legendy, którą stworzono?

Można mówić oczywiście godzinami na ten temat, ale tak w skrócie i nawiązując do tego, co powiedział pan profesor, rzeczywiście wśród Żydów panowała taka bardzo pozytywna opinia o Piłsudskim, szczególnie po przewrocie majowym.

W związku z tym, że Piłsudski odsunął od władzy endecję.

Dogadał się też bardzo dobrze z ortodokcją żydowską, która właśnie w Piłsudskim widziała taki stabilizator dla sytuacji Żydów, że Piłsudski nie będzie podejmował jakichś antyżydowskich działań, że ukróci tę politykę antyżydowską endecji.

Ale z czasem też taka refleksja o właśnie autorytarnych zapędach Piłsudskiego

I jest taki niesamowity dziennik Wiktora Hajesa, Piłsudczyka, asymilatora, który pisze jakby z biegiem czasu, zmienia opinię o Piłsudskim po takim zachwycie 26 roku i jest coraz bardziej Piłsudskim rozczarowany.

Ale w 1933-1934 roku, kiedy do władzy dochodzą właśnie te faszyzmy, przede wszystkim faszyzm niemiecki, Hitler, on zaczyna Piłsudskiego postrzegać jako baranka i mówi, to jest baranek w porównaniu z tym, co się dzieje w Europie.

Józef Piłsudski, Polska.

Generalna opinia była taka, że Piłsudski nic złego Żydom nie zrobił.

Dla ortodoksów, dla syjonistów to nie miało wielkiego znaczenia, a dla bundowców Piłsudski wręcz był taką tarczą do bicia.

To on recenzując Wańkowicza nazwał Piłsudskiego... Pewnym kabotynem.

I wracając do wątku, który się przed chwilą pojawił, że wielu polskich Żydów lubiło Piłsudskiego, w tym Julian Tuwim, to jakby historia zatacza koło, gdyż Tuwim był z owym Cywińskim w sporze.

A ów Cywiński to właśnie był ten Cywiński, który nazwał pewnym kabotynem marszałka Piłsudskiego.

Uchwalenia przez Sejm Rzeczypospolitej ustawy o ochronie imienia Józefa Piłsudskiego.

Ja nazywam się Grzegorz Kalinowski i myślę, że jeszcze wrócimy do marszałka Piłsudskiego, bo w jednym z naszych programów będziemy mówić o trzech wielkich pogrzebach dwudziestolecia.

O pogrzebie Juliusza Słowackiego, o wtórnym, na Wawelu, o pogrzebie Żwilki i Wigury i o pogrzebie Józefa Piłsudskiego właśnie.