Mentionsy

W jej 17 dniu, czyli 28 listopada 1918 roku Józef Piłsudski podpisał dekret rządowy o ordynacji wyborczej do Sejmu Ustawodawczego.

Zatem mimo wszystkich wad rozumiemy, czemu waleczna i domagająca się rozszerzenia praw kobiet Irena Krzywicka kłaniała się na ulicy marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu.

Kiedy w parę lat po przewrocie majowym spotkałam Piłsudskiego nos w nos w Alejach Ujazdowskich, idącego sobie po prostu po chodniku, bez żadnej obstawy, z wyjątkiem adiutanta, który szedł kilka kroków za nim, widziałam jak kłaniali mu się wszyscy przechodnie i ja ukłoniłam się też pierwsza.

Mówi się z jednej strony, że Józef Piłsudski był wielkim przyjacielem kobiet, promotorem, z drugiej, że mizoginem.

Ale zaczynając od tego, że gdyby nie on, to kobiety w Polsce nie miałyby prawa wyborczego, to jednak idziemy za Ireną Krzywicką, która opisywała swoją mijankę na chodniku z Józefem Piłsudskim, że bardzo nisko mu się ukłoniła, bo co by o nim myślała, to była postać wielka.

To za każdym razem, kiedy te kombatantki do niego przychodziły, że wojskowi rzucają im kłody pod nogi i nie mogą swojego ruchu przysposobienia wojskowego kobiet rozwijać, to Piłsudski zaraz brał za telefon albo wysyłał jakiegoś tam swojego adiutanta i wtedy coś udało się dla tych kobiet uzyskać.

Czy gdyby Piłsudski jednoosobowo, autorytarnie jako naczelnik państwa nie przeforsował tego punktu, to już był pierwszy punkt ordynacji wyborczej, czy kobiety by się w Polsce szybko tego doczekały?

Mi się wydaje, że jednak nie tylko u Piłsudskiego było takie poczucie, że tym kobietom trzeba dać prawa wyborcze.

Która dosyć odważnie opisywała przecież od samego początku, od najmłodszych lat jeszcze, jak kobiety się odnajdują i są wykorzystywane i bardzo dobrze opisywała relacje społeczne właśnie w tym nawet ruchu takim, który zmieniał Polskę, bo wokół Piłsudskiego na to środowisko znała.