Mentionsy

Marcin od pięciu lat prowadzi kanał na YouTubie Pionkiem Figury, gdzie z benedyktyńską cierpliwością analizuje listy moralne do Luciliusza Seneca.

Tak, tu trochę mi, jeśli jeszcze mogę tutaj coś do tego dopowiedzieć, trochę gdzieś mi tutaj towarzyszy Seneca, no bo książka jest o filozofii Marka Aureliusza, ale na kanale YouTube'owym

Ale a propos tego skupiania i Seneca, o którym wspomniałeś, no to zestawmy te dwa fakty ze sobą.

Na YouTubie raczej jesteś znany jako osoba, która robi egzegezę listów Seneca, a tu proszę książka o Marco Aureliuszu.

Czy Seneca się nie mógł poczuć zdradzony przez ciebie?

To nie jest tak, że jestem jakby duchownym, który teraz zaprasza do kościoła pod nazwą Seneca i jego filozofia.

Także dla mnie jakby jest tym różny Marek Aureliusz od Seneca, że nie jest takim typowym myślicielem.

Oczywiście Seneca też był praktykiem, politykiem, senatorem.

Daje mi to taką poznawczą przyjemność, więc na górze każdej z kolumn sobie zapisałem takie jedno zdaniowe określenie, że dla mnie Seneca to jest bardziej psycholog emocji.

Czy dotyczące pocieszania, więc mamy stratę, czy dotyczące lęku, strachu, różnymi emocjami się Seneca zajmuje.

Co też ciekawe, że Seneca otwarcie pisze dla innych, a Marek Aureliusz raczej pisze dla siebie i przez to też... Dla wszystkich.

Jest inny styl zupełnie tych notatek, no bo u Marka Aureliusza to są takie surowe, minimalistyczne notatki, a z kolei u Seneca mamy retoryczny, elegancki styl, wiele różnych metafor, historii.

Czytając rozmyślania Marta Aureliusza mamy przed sobą tekst, który jest szczery, w tym sensie, że Seneca jednak pisał, nie mówię, że kłamał, ale pisał z tą myślą jednak, że tworzy tekst w jakimś sensie literackim, przeznaczony dla czytelnika.

No i znów tu przychodzi mi od razu do głowy Seneca ze swoim zdaniem nie ten jest bogaty, kto wiele ma, ale ten, kto niewiele potrzebuje.

Jak to Seneca, też Seneca akurat mówi, że większość osób nie czyni zła, bo ich na to nie stać.

Natomiast to, co ja znalazłem budującego u Seneca na przykład, to jest taki brak potępienia dla samego siebie, bo to chodzi o to, że

No i stoicyzm, czy właśnie w listach moralnych Seneca przewija się często taka myśl, właśnie żeby się nie potępiać i za każdym razem wstać z kolan i zaczynać działać od nowa, żeby wyciągać znów z tego lekcję, że to nie jest tak, że nawet Seneca sam tak o sobie pisze, że każdy z nas dąży do tego, żeby osiągnąć te cnoty mędrca stoickiego, natomiast to jest pewien ideał, do którego dążymy,

Że po prostu czytanie, no nie samo czytanie, ale też trochę myślenie o tym stoicyzmie, takie próbowanie go odczytać po swojemu, bo ja w ogóle zachęcam do sięgania też do źródła, do tych tekstów wyjściowych, czyli do Rozmyślań Marka Aureliusza, do tekstów Seneca, ich jest sporo przecież.

Owszem, przychodzi mi tu do głowy takie zdanie znów z listów moralnych, gdzie Seneca mówi, że większość złych rzeczy, które mogą nas spotkać, tak naprawdę nigdy nas nie spotkają.