Mentionsy

OSW - Ośrodek Studiów Wschodnich
OSW - Ośrodek Studiów Wschodnich
25.05.2026 11:55

Nowe otwarcie w Azji Centralnej. Globalna rola regionu | Przewodnik po Azji Centralnej cz. I

W ostatnich latach dużo dzieje się w Azji Centralnej. Pod wpływem rosyjskiej agresji na Ukrainę region zmienia swoją politykę międzynarodową. OSW opublikowało raport „Azja Centralna - nowe otwarcie. Szanse i wyzwania dla Europy i Polski” (https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/raport-osw/2026-05-19/azja-centralna-nowe-otwarcie). Ta seria podcastów ma przybliżyć region polskiej publiczności. W tym odcinku skupiamy się na globalnej roli, jaką mają Kazachstan, Uzbekistan, Kirgistan, Tadżykistan i Turkmenistan. O tym opowiadają Justyna Gotkowska, Wojciech Górecki i Krzysztof Strachota.

Rozdziały (12)

1. Wprowadzenie i podsumowanie

Podcast zaczyna się z powitaniem i przedstawieniem tematu: Azja Centralna i jej rola na globalnej szachownicy.

2. Stabilność Azji Centralnej

Krzysztof Strachota opisuje zmiany po rozpadzie Związku Sowieckiego, wskazując na powstanie formatu C5+ jako region polityczny.

3. Wpływ wojny na Ukrainę

Krzysztof Strachota i Wojciech Górecki omawiają wpływ wojny na Ukrainę na Azję Centralną, podkreślając szanse i zagrożenia.

4. Azja Centralna i Afganistan

Krzysztof Strachota analizuje rolę Azji Centralnej w stabilizacji sytuacji w Afganistanie, podkreślając nową rolę regionu.

5. Aktywność państw regionalnych

Krzysztof Strachota omawia aktywność państw Azji Centralnej, w tym roli Uzbekistanu i Kazachstana w regionie.

6. Transport i surowce w Azji Centralnej

Krzysztof Strachota omawia rolę Azji Centralnej w transportowych i surowcowych aspektach, podkreślając potrzebę współpracy.

7. Zachód i Azja Centralna

Justyna Gotkowska omawia perspektywy zachodniej współpracy z Azją Centralną, podkreślając jej potencjał i rola w globalnej polityce.

8. Dywersyfikacja relacji Azji Centralnej

Krzysztof Strachota i Wojciech Górecki omawiają dywersyfikację relacji Azji Centralnej, podkreślając jej korzyści dla wszystkich stron.

9. Relacje Zachodu i Azji Centralnej

Diskurs o roli Unii Europejski i zachodnich krajów w Azji Centralnej, skupiający się na geostrategicznych i gospodarczych aspektach.

10. Bezpieczeństwo i relacje z Rosją

Analiza zagrożeń dla Azji Centralnej, zwłaszcza związanego z Rosją, i rozmowa o strategiach bezpieczeństwa i dywersyfikacji relacji.

11. Polska i Azja Centralna

Rozważania nad rolem Polski w Azji Centralnej, w tym relacje dyplomatyczne, gospodarcze i społeczne, oraz potencjał współpracy.

12. Podsumowanie i przyszłość

Podsumowanie tematów i zaproszenie do kolejnych odcinków podcastu.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 13 wyników dla "NATO"

Ja bym może jeszcze jedną rzecz dorzucił, mianowicie taką, że po rozpadzie Związku Sowieckiego Azja Centralna nie uformowała przez dwie pierwsze dekady przynajmniej regionu w sensie politycznym, to region w sensie geograficznym, natomiast mówiąc kolokwialnie każdy sobie rzepkę skrobał.

Ale na pewno tak z mojej perspektywy, jak patrzyliśmy na Azję Centralną tak mniej więcej 15 lat temu, to ten region był postrzegany tak z perspektywy zachodniej przez pryzmat operacji w Afganistanie i wykorzystywania baz w państwach Azji Centralnej na poczet koalicji państw natowskich biorących udział w

Natomiast tego regionu się nie da ominąć, bardzo go trudno ominąć, bo leży właśnie między z jednej strony Rosją, z drugiej Chinami, z trzecim tak zwanym globalnym południem, z czwartej gdzieś tam przez Morze Kaspijskie.

Natomiast to jest taka sytuacja podwójnie wygrana i dla nich i dla nas,

No dla nas to te korzyści, o których tu już mówiliśmy, natomiast dla nich, że poszerzamy im pole manewru, że powiedzmy podnosimy ich wartość i mogą przez to w swoich relacjach z Chinami, w swoich relacjach z Rosją więcej po prostu wytargować, mają wyższą pozycję przetargową, raz, że występują jako

Docenia natomiast to, że wzmacniają się instytucje, pewien porządek prawny, kultura prawna, pewne standardy są stopniowo realizowane.

Natomiast dokładnie mechanizmy były te same, czyli eksploatacja po prostu kolonii, narzucanie swoich wzorców kulturowych, wytwarzanie się tzw. elit kompradorskich, czyli zorientowanych na współpracę z metropolią lokalnych elit wykształconych w kulturze kolonisty i pomagający zarządzać tymi koloniami.

Natomiast bardzo długo sobie nie zdawano sprawy i szerzej świat sobie nie zdawał sprawy, że to jest taki model właśnie czysto kolonialny, ale również państwa, były kolonie sobie nie zdawały z tego sprawy, dlatego że to wszystko było przykryte taką propagandową otoczką właśnie sloganów o przyjaźni narodów, o internacjonalizmie.

Natomiast ten program stypendialny, tutaj bym jeszcze o Kazachstanie wspomniał, Bałaszak, czyli przyszłość

Natomiast budowa odporności państwa, budowa odporności instytucji, walka z dezinformacją, wzmacnianie instytucji związanych z bezpieczeństwem państwa, chociaż niekoniecznie wojska, tylko np. służb granicznych, które pilnują granice z Afganistanem.

To prawda, ja bym podkreśliła to, co mówił Krzysztof, to znaczy Unia Europejska, państwa natowskie, samo NATO tak naprawdę nie przejawiają dużej aktywności, jeżeli w ogóle, jeżeli chodzi o wzmacnianie bezpieczeństwa twardego w państwach Azji Centralnej, czyli

Myślę, że NATO też w tej chwili nie rozwija żadnych programów skierowanych bezpośrednio do państw Azji Centralnej.

Natomiast w Turkmenistanie, który ma wizy i system wizowy cały czas utrzymywany, toczą się rozmowy o wprowadzeniu elektronicznej wizy dla turystów.