Mentionsy
#38 Cywile podczas wojny – po co nam prawa człowieka?
W czasie wojny ludność cywilna potrzebuje wody, jedzenia i leków. Ale to nie wystarczy, jeśli szpitale są bombardowane, pomoc humanitarna blokowana, a całe miasta odcinane od dostępu do wody niezbędnej do przeżycia. Dlatego w czasie wojny potrzebne są też prawa człowieka.
Prawo humanitarne mówi jasno: nie wolno atakować cywilów, nie wolno niszczyć szpitali, nie wolno używać głodu jako broni, nie wolno blokować pomocy. Bez tych zasad pomoc nie dociera. A ludzie umierają nie tylko od spadających bomb, ale z braku wody, jedzenia i leczenia. W tym odcinku Anita Kawecka, ekspertka Amnesty International, rozmawia z dr Zuzanną Kulińską-Kępą o tym, dlaczego prawa człowieka ratują życie — w Gazie, w Ukrainie i w Sudanie, gdzie cywile są zabijani, wypędzani i pozostawiani bez ochrony, często poza uwagą świata.
dr Zuzanna Kulińska-Kępa — prawniczka, ekspertka prawa międzynarodowego i była prezeska Amnesty International Polska.
Amnesty International dokumentuje zbrodnie wojenne, zbiera dowody, publikuje raporty i wywiera presję na rządy oraz instytucje międzynarodowe — po to, by cywile nie byli pozostawieni sami sobie, a pomoc humanitarna mogła dotrzeć tam, gdzie jest potrzebna.
Prawa człowieka łamane są w ciszy. Wesprzyj głos tych, których nie słychać. Przekaż 1,5% podatku i pomóż ratować życie cywilów w konfliktach zbrojnych. https://www.amnesty.org.pl/przekaz-procent-podatku/?utm_source=Spotify&utm_medium=Social&utm_campaign=1procent
---
Amnesty International Polska
podcast Amnesty
prawa człowieka
prawo humanitarne
międzynarodowe prawo humanitarne
ochrona ludności cywilnej
pomoc humanitarna
blokada pomocy humanitarnej
ataki na szpitale
głód jako broń
dostęp do wody
kryzys humanitarny
zbrodnie wojenne
Gaza / Strefa Gazy
Ukraina
Sudan
Szukaj w treści odcinka
O prawach człowieka po ludzku to podcast Amnesty International, z którego dowiesz się więcej o prawach człowieka, czy i jak są przestrzegane w Polsce i na świecie i jak możesz działać.
Ochrona ludności cywilnej to nie tylko cel tegorocznej zbiórki 1,5% podatku Amnesty International, ale też temat naszego spotkania.
Moją rozmówczynią jest dr Zuzanna Kulińska-Kępa, doktor nauk prawnych, adiunkt Uniwersytetu Warszawskiego, ekspertka prawa międzynarodowego, praw człowieka i pomocy humanitarnej, a także była prezeska Amnesty International Polska.
Ja też się bardzo cieszę, że się widzimy, kopę lat wspólnych w Amnesty International, więc cieszę się, że mogę skorzystać też z Twojej wiedzy, ale nie tylko ja, ale też nasi słuchacze i słuchaczki dzisiaj.
To mimo wszystko one mogą liczyć na to, że ta społeczność międzynarodowa, takie organizacje jak chociażby Amnesty International, używając właśnie instrumentów ochrony praw człowieka, instrumentów prawnych, będą wpływać na tą sytuację i doprowadzą do tego, żeby te podstawowe potrzeby zaspokoić.
Myślę, słuchając ciebie, przyszło mi do głowy, że właśnie pracując w Amnesty, czuję, że Amnesty nie ogranicza się tylko do praw człowieka.
Jest jakimś takim fundamentem, czy gwarantuje czasami te prawa człowieka, czyli to w sensie to prawo do przeżycia, właśnie prawo do tego dostępu do pomocy humanitarnej, do ochrony rannych i chorych i czy właśnie to, co jest takie ważne dla amnesty, czyli też ratowania cywilów, tak, chronienia ich przed atakami.
Dzięki Bogu Amnesty patrzy bardziej na ludzi, więc my tutaj widzimy każdą jednostkę, która jest ofiarą tych naruszeń i której brakuje na co dzień tych podstawowych
No i pozostaje jakby taka trochę dłuższa perspektywa, bo to co nam w sytuacji, kiedy faktycznie ta pomoc humanitarna jest niedostarczana, to co pozostaje takim organizacjom jak chociażby Amnesty International, to jest przede wszystkim dokumentowanie tego.
Do tego momentu właśnie aż to prawo jest blokowane i wtedy takie organizacje jak Amnesty International są niezbędne, żeby wspierać i te działania humanitarne, ale i zapewnić jednocześnie przez mobilizowanie ludzi do działania, do podnoszenia głosu, przez wywieranie presji na te rządy, kraje, do tego, żeby
Zapomnianych konfliktów, on oczywiście pojawia się w narracji organizacji pozarządowych, szczególnie w Amnesty, ale dalej, jeżeli ktoś nie śledzi tego, to na przykład strony internetowej nie dostaje mailingu, to w ogóle może nie mieć poczucia, że w Sudanie cokolwiek się dzieje i że tam jest jakikolwiek...
Zuzanna Kawecka-Kępa, Amnesty International Polska.
W Amnesty mamy takie hasło, dajemy głos tym, których nie słychać.
Tak, no trochę o tym powiedziałam i jeszcze powiem o jednej rzeczy, bo to ja jak to już jakby ten wątek też finansowania, ja myślę, że Amnesty jest naprawdę ogromnie istotną organizacją, ale też mającą dużo szczęścia, bo przez te lata, odkąd zaczęła funkcjonować, a jest to już ładnych parę dziesiąt lat, to wypracowałam sobie ten element niezależności finansowej i to, że my możemy liczyć na naszych członków, co jest w ogóle
Niezwykle i członki nie jest niezwykle ważne pod kątem takim, że to w pewnym sensie te indywidualne darowizny budują ten budżet organizacji i dzięki temu jest też to zaufanie po stronie naszych donorek, donorów, że Amnesty wybiera te tematy, które faktycznie
Jednak Amnesty jako ruch demokratyczny, od lat funkcjonujący
Więc to zanim odpowiem na to pytanie dotyczące roli Amnesty i innych organizacji, które też dokumentują te wszystkie zbrodnie, które mają miejsce i naruszenia praw człowieka, no to chciałam właśnie powiedzieć, że to jest taki cudowny element dla tej organizacji i też budujący w ogóle zaufanie.
Jakim darzy się Amnesty International na świecie?
Bo między innymi ta wieloletnia pozycja, którą sobie Amnesty wypracowało, jeśli chodzi o dokumentowanie, przygotowywanie tych materiałów, o to, że przygotowujemy raporty.
Ja wielokrotnie w tych badaniach, które ja prowadzę, widzę w tych postępowaniach międzynarodowych, jak pojawiają się materiały pochodzące od Amnesty International.
Czasami one są też jakby nie są jednoznacznie wskazane, że to jest amnesty i to też jest ważne, że na przykład albo mamy sytuację, kiedy raport jest przedkładany i to jest raport, który przedkłada Amnesty International jako przyjaciel sądu i wyraźnie się pod tym podpisuje, a czasem widać, że to są materiały, które po prostu, czy to na przykład adwokaci, czy właśnie prokuratorzy.
Korzystali z tych materiałów, więc to jest niewątpliwie ogromna rola amnesty, która od początku funkcjonowania się pojawiła i została wypracowana do takiego momentu, w jakim jest.
To chciałam powiedzieć, że Amnesty, jeśli chodzi o dokumentowanie, była jedną z pierwszych organizacji, która używała materiałów satelitarnych.
Momentów działalności amnesty, kiedy po raz pierwszy sięgaliśmy właśnie po te materiały satelitarne i byliśmy prekursorami w tym zakresie, a potem te zdjęcia satelitarne i raporty, które były na bazie tych zdjęć satelitarnych stanowiły podstawę, znaczy stanowiły pomoc, no podstawę może nie do końca, ale pomoc w...
Ja mogę tutaj powiedzieć tylko tyle, że jako też pełniąc różne funkcje w tej organizacji dawno temu, ale pamiętam właśnie te chyba najpiękniejsze doświadczenia, jakie człowiek ma, to jest możliwość spotkania się z osobami, o które Amnesty walczyło, tak zawsze żeśmy mówili.
I ta wdzięczność, która w tych relacjach się pojawia i ta nadzieja i moc, którą ta działalność Amnesty daje tym osobom, to jest chyba ta najcenniejsza rzecz.
Jest to jedna z ważnych ról, które Amnesty podejmuje w swojej działalności.
I to jest taka duża wyrwa, której nie do końca do dziś jesteśmy w stanie zasypać, ale z punktu widzenia działalności amnesty, na przykład amnesty całe życie mówi o niepodzielności praw człowieka.
Jakoś tak dobrze widzieć, że Amnesty ma takich ludzi na swoim pokładzie, wiesz, takich przyjaciół, którzy się naprawdę na tym znają.
W związku z tym też zachęcam Państwa do wsparcia Amnesty International.
I amnesty działa właśnie tam, gdzie cywile tracą dostęp do wody, jedzenia, leczenia, bo ktoś łamie zasady.
Dlatego na koniec chciałabym dzisiaj zachęcić Państwa do przekazania 1,5% podatku Amnesty International.
Dołącz do Amnesty International i wspieraj tych, którzy są uciszani.
Dołącz do Amnesty.
Ostatnie odcinki
-
#38 Cywile podczas wojny – po co nam prawa czło...
20.02.2026 09:58
-
#37 To nie jest sprawa prywatna. O przemocy wob...
13.02.2026 10:20
-
#36 Niewidoczni - o prawach osób starszych
30.01.2026 09:39
-
#35 W walce o przyszłość. Wojowniczki o Amazonię
02.01.2026 09:20
-
#34 „Oddajmy głos tym, których nie słychać”. O ...
19.12.2025 08:00
-
#33 Saamowie. Ostatni rdzenni mieszkańcy Europy.
12.12.2025 10:59
-
#32 Mjanma. Najdłuższa wojna domowa
28.11.2025 11:28
-
#31 RPA – o nierównościach społecznych i schedz...
19.11.2025 09:26
-
#30 Nawet wojny mają zasady. Chaos wojny i praw...
07.11.2025 08:04
-
#29 Prawa człowieka w grach
31.10.2025 12:30