Mentionsy
O prawach człowieka po ludzku
O prawach człowieka po ludzku
19.11.2025 09:26

#31 RPA – o nierównościach społecznych i schedzie apartheidu

Nierówności w Republice Południowej Afryki (RPA) są dziś na bardzo podobnym poziomie, jak za czasów apartheidu. Dlaczego ten najbardziej uprzemysłowiony kraj Afryki i jedna z największych gospodarek kontynentu od dziesięcioleci jest równocześnie państwem o największych nierównościach społecznych na świecie? Jak bardzo te nierówności nadal przebiegają na linii dawnych podziałów ze względu na kolor skóry? 

Jakie reformy społeczne wprowadzono od czasów apartheidu, które z nich okazały się sukcesem, a które porażką? Co najbardziej trapi dziś mieszkańców RPA?  

Oprócz obrazu kraju kontrastów: luksusowych, pilnie strzeżonych willi niemal tuż obok rozległych ubogich dzielnic, RPA w mediach pojawia się także w kontekście zatrważających statystyk przestępczości. Codziennie w RPA średnio 64 osoby padają ofiarą zabójstwa. Tymczasem kilka miesięcy temu prezydent Donald Trump forsował tezę o rzekomym ludobójstwie białych. Kogo i gdzie najbardziej dotyka przemoc? Kiedy dosięga białych farmerów, czy można uznać, że są atakowani dlatego, że są biali?  

O skali nierówności i o tym, jak przejawiają się w życiu codziennym – od mieszkalnictwa, dostępu do żywności, wody, prądu czy edukacji, która – przynajmniej w teorii – powinna stanowić ścieżkę awansu społecznego, a także o przestępczości i o tym, kogo i gdzie najbardziej dotyka, Joanna Zawada rozmawia z dr hab. prof. Andrzejem Polusem z Uniwersytetu Wrocławskiego. 

dr hab. prof. UWr Andrzej Polus – Kierownik Zakładu Studiów Rozwojowych i Regionalnych Instytutu Studiów Międzynarodowych i Bezpieczeństwa na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Wrocławskiego.

--- 

Amnesty International upomina się o bezpieczeństwo dzieci w szkołach i przedszkolach w RPA. Podpisz petycję do rządu RPA, by zapewnić bezpieczeństwo najmłodszym w placówkach opieki w RPA: https://maraton.amnesty.org.pl/rpa-unecebo-mboteni  

Dowiedz się więcej o Maratonie Pisania Listów: https://maraton.amnesty.org.pl  

Prawa człowieka łamane są w ciszy. Wesprzyj głos tych, których nie słychać https://www.amnesty.org.pl/wspieraj/?utm_source=Podcast&utm_medium=Social&utm_campaign=podcast_wspieraj  

Więcej o raporcie “Broken and Unequal: The State of Education in South Africa” (“Niesprawna i nierówna: o stan edukacji w Republice Południowej Afryki”) w jęz. angielskim: https://www.amnesty.org/en/latest/news/2020/02/south-africa-broken-and-unequal-education-perpetuating-poverty-and-inequality/  

Artykuł dr hab. prof. UWr Polusa dot. stanu edukacji w RPA: A. Polus, D. Kopiński, W. Tycholiz, Reproduction and convertibility: examining wealth inequalities in South Africa, "Third World Quarterly", 2020, https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/01436597.2020.1800450   

Słowa kluczowe: RPA, Republika Południowej Afryki, apartheid, nierówności społeczne, prawa człowieka, Afryka 

--- 

Rozdziały: 

- Wstęp 

- Nierówności: skala, źródła, współczesność 

- Dostęp do wody, prądu, żywności 

– Przestępczość w RPA: jaka jest jej skala? Kogo i gdzie dotyka najbardziej? 

– Czy edukacja może być trampoliną społeczną w RPA? 

– Więcej o programach społecznych 

- Scheda apartheidu w mentalności dzisiaj 

– Zakończenie. Jak możesz działać? 

Amnesty International Jacoba Zuma Afrykańskiego Kongresu Narodowego Democratic Alliance Black Economic Empowerment Nelson Mandela Komisją Prawdy i Pojednania Andrzej Polus Partia Narodowa Amnesty International RPA DIA Broken and Unequal Afrykańskim Kongresem Narodowym Donald Trump Broad

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 10 wyników dla "DIA"

Tarcia wewnątrz Afrykańskiego Kongresu Narodowego spowodowały, że Jacob Zuma, i to chyba była największa polityczna tragedia w historii RPA, doszedł do władzy.

Nikt nie robi kampanii, a przynajmniej według mojej najlepszej wiedzy, nie są to kampanie medialne, że się gdzieś dostarcza mydło, środki higieny, czy walczy się o to, żeby budować studnie bądź dociągnąć wodę.

Dostęp do wody i dostęp do czystych rąk jest trochę mniej medialny niż te choroby, o których wspomniałem przed chwilą.

Tak, jednym z najbardziej medialnych tematów zaś jest właśnie przestępczość, o której pan wspomniał.

My widzimy w naszych mediach to, co zrobił prezydent Donald Trump prezydentowi Ramapozie.

Ale całe twierdzenie o tym, że jest to spisek czarnoskórego rządu, zresztą jest w koalicji z DIA, prawda?

To znaczy, tak jak Pan mówi, czy podczas podróży, żeby się zaopatrzyć w wodę, czy chociażby podczas podróży do szkoły, do pracy, na studia, które tak naprawdę niewiele osób kończy, jeśli chodzi o tę warstwę społeczną, która ma bardzo niewielkie zasoby finansowe.

Niedawno wydarzyła się taka tragedia, kiedy trzyletni unece Bomboteni wpadł do latryny w swoim przedszkolu, zmarł na następny dzień.

To, że komuś zostanie zredukowana opłata za studia, to jeszcze nie znaczy, że on się będzie mógł na tych studiach utrzymać.

To zawsze będą studenci drugiej kategorii na tej uczelni, jeżeli w ogóle studia skończą.

Ostatnie odcinki