Mentionsy

Taniec z ZOMO esencja uśmiechniętej Polski tekst Adama Szabelaka.

A jednak inauguracja obchodów 50. rocznicy robotniczego buntu przeciw władzy komunistycznej odbyła się w rytmie potańcówki w klimacie lat 70. z udziałem rekonstruktorów ZOMO i entuzjastycznym uśmiechem wiceprezydent miasta Marty Michalskiej-Wilk.

Może być ciekawym wydarzeniem kulturalnym, formą międzypokoloniowego spotkania, pretekstem do rozmowy o epoce PRL.

Problem zaczyna się w momencie, gdy z takich form korzysta się w trakcie obchodów jednego z najważniejszych i najbardziej dramatycznych wydarzeń w historii miasta.

Radomski czerwiec 1976 był momentem granicznym dla miasta, dla systemu i dla rodzącej się opozycji.

Represji chłodnych, systemowych i długotrwałych.

Demonstracja miała charakter spontaniczny.

Jan Brożyna pobity przez funkcjonariuszy MO oraz ksiądz Roman Kotlarz, który zmarł w wyniku represji po udzieleniu wsparcia protestującym.

To musi być atmosfera pokazywania na nich jak na czarne owce, jak na ludzi, którzy powinni się wstydzić, że w ogóle są Polakami, że w ogóle po świecie chodzą.

Najpierw szukając warchołów i chuliganów, którzy zakłócili dialog partii z narodem, a potem każąc ich, możliwie najsurowiej, by potwierdzić tezy partyjnej propagandy.

Stało się miastem przeklętym, miastem, które ukarano opowieścią o tym, że Radom to syf, kiła i mogiła, że Radom to żulia i meneliada, że tam mieszkają brudasy, śmierdziele, biedaki i generalnie ta opowieść o Radomiu przetrwała wszystko, przetrwała ustroje.

Po latach skazano jedynie dwóch funkcjonariuszy ZOMO na kary dwóch lat więzienia w zawieszeniu.

Prokuratura trzykrotnie potwierdziła, że duchowny był bity przez funkcjonariuszy MO i SB, lecz nie ustalono sprawców.

Samo miano tego obrazu nasuwało naturalne skojarzenie, żeby represjonowanych oddać w jej opiekę.

To nie jest rekwizyt, to fundament lokalnej tożsamości, zbudowany na bólu, odwadze i niesprawiedliwości, która nigdy nie została naprawdę rozliczona.

I w tym właśnie kontekście tańce z ZOMO stają się nie niewinną wpadką, lecz symbolem.

To oni bawią się, po raz kolejny, za publiczne pieniądze w momencie, gdy Radom balansuje na granicy finansowej zapaści.

Dług miasta, liczony łącznie z zadłużeniem spółek miejskich przekracza 2 miliardy złotych i zbliża się do poziomu rocznych dochodów samorządu.

Pracuje wiele osób, których rodzinne biografie są ściśle związane z aparatem PRL, SB, ZOMO, PZPR, LWP.

W tym kontekście obecność symboliki ZOMO przestaje być niefortunną stylizacją.

Dla części uczestników może być emocjonalnie neutralna, a dla niektórych wręcz pozytywna, bo przecież taki mundur nosił ukochany tatuś albo jego koledzy.

I to jest moment, w którym ludziom znającym historię miasta i Polski zwyczajnie gotuje się krew.

Jest fundamentem lokalnej tożsamości Radomia.

Rekonstruktorzy z ZOMO nie są tu problemem.

Ta sama wiceprezydent, która dziś uśmiecha się w towarzystwie rekonstruktorów ZOMO do zdjęć na potańcówce, wczoraj potrafiła w sposób arbitralny i bez realnego uzasadnienia odmówić użyczenia sali w Centrum Organizacji Pozarządowych opisane szczegółowo w tekście Cancel Culture po radomsku.

Decyzja zapadła w stylu dobrze znanym z czasów, które rzekomo mamy już za sobą, bez dialogu, bez transparentności, z pozycji władzy, która wie lepiej.

Dostałem pismo, w którym stwierdzono, cytat, nie budząc wątpliwości, wydarzenie w dniu 26 czerwca 2024 roku

Jest w tej historii jeden moment, w którym ironia przestaje bawić, a publicystyczna złość zamienia się w obowiązek, bo taniec z ZOMO nie jest tylko symbolem braku wyobraźni władzy, jest także papierkiem lakmusowym kondycji lokalnej wspólnoty.

Wyjątkowo mocno poruszył mnie wpis Fundacji Archiwum Jana Olszewskiego, opisujący sytuację, do której doszło podczas zwiedzania Muzeum Żołnierzy Wyklętych i więźniów politycznych PRL przez grupę kilkudziesięciu osób z Radomia.

W trakcie wizyty jeden z uczestników po wejściu do jednej z cel w XII pawilonie nie był w stanie opanować emocji i rozpłakał się.

System, który może sobie pozwolić na potańcówki w cieniu bankructwa miasta, bo wie, że nikt realnie nie wystawi mu rachunku.

Zmieniają ją ludzie, którzy w pewnym momencie mówią dość i są gotowi ponieść koszt sprzeciwu.

Albo zgodzi się na powolne dryfowanie swojego miasta ku finansowej i demograficznej zapaści, albo zacznie realnie uczestniczyć w życiu publicznym.

Może oznaczać konsekwentne budowanie środowisk, stowarzyszeń, mediów lokalnych, inicjatyw obywatelskich, rad młodzieżowych, komitetów wyborczych.

Może oznaczać obecność na sesjach rady miejskiej, składanie wniosków o informację publiczną, punktowanie hipokryzji władzy, organizowanie własnych wydarzeń, nawet jeśli urzędnicy będą próbowali je blokować.

Każda taka aktywność jest pęknięciem w monolicie uśmiechniętej Polski, która najlepiej czuje się tam, gdzie nikt jej nie patrzy na ręce.

Jeśli więc inaugurację obchodów można było sprowadzić do tańców w cieniu zomowskich mundurów, to znaczy, że zabrakło przeciwwagi.

Zachęcamy państwa serdecznie do polubienia i skomentowania tego nagrania, czym pomogą nam państwo w docieraniu do nowych odbiorców.

To dzięki Państwa zaangażowaniu, w tym przede wszystkim cyklicznemu wsparciu finansowemu, możemy kontynuować naszą działalność i stale się rozwijać.

Wspierać nas Państwo mogą za pośrednictwem serwisu Patronite pod adresem patronite.pl ukośnij Nowy Ład, a wszelkie szczegóły odnośnie tej, a także innych możliwych form wsparcia znajdą Państwo w opisie tego nagrania.