Mentionsy

A porozmawiamy dzisiaj na temat kardynała Stefana Wyszyńskiego, jego dziedzictwa, dylematu z jakimi się mierzył na przestrzeni swojego życia i o tym, co dzisiaj z tej myśli kardynała Wyszyńskiego możemy dla siebie wyciągnąć.

Na pewno czasami, niektórzy to traktują oczywiście pozytywnie, inni robią mu z tego zarzut, bliskość kardynała Wyszyńskiego myśli narodowej.

Na ile pana zdaniem teza, że kardynała Wyszyńskiego możemy zakwalifikować rzeczywiście jako polskiego nacjonalistę jest uprawniona?

Wartościowanie przez kardynała Wyszyńskiego pojęć politycznych i wpisywanie się w tradycję głównego nordopolskiego racjonalizmu.

Można powiedzieć, że w jakimś mierze zarówno nacjonalizm nurtu dmowskiego, że tak powiem, jak i ta myśl prymasa Wyszyńskiego, one wyrastają ze wspólnego pnia kulturowego polskiego, powiedzmy polskiej tradycji kulturowej.

No i wszystkie te elementy odnajdujemy oczywiście u prymasa Wyszyńskiego.

To jak w takim razie zestawić poglądy prymasa Wyszyńskiego, czy wcześniej jeszcze księdza, biskupa Wyszyńskiego na naród, państwo, tradycje, dziedzictwo narodowe?

W gruncie rzeczy można chyba powiedzieć, że w taki podstawowy sposób na przykład oba totalitaryzmy są postrzegane i przez Wyszyńskiego widzianego jako reprezentanta tego nurtu prawicy chadeckiej, tak można by było powiedzieć.

No a z drugiej strony jest niewątpliwie demokratą politycznym, przynajmniej jeśli chodzi o Polskę, bo ja zwracam uwagę, że na przykład bohaterem opowieści Wyszyńskiego, tej międzywojennej, jest Antonio Salazar.

może nawet nie najważniejszy, ale jeden z doradców Prymasa Wyszyńskiego, ale także inne postacie, Henryk Klata, Krzyżewski, niektórzy członkowie Ligi Narodowo-Demokratycznej, którzy tam gdzieś wokół Prymasa orbitowali.

Natomiast proszę zwrócić uwagę, że cała tradycja realizmu politycznego Wyszyńskiego, zwłaszcza ta rozwinięta w okresie PRL-u,

A jak byśmy usytuowali Wyszyńskiego, jeśli chodzi o...

Jeżeli patrzymy teraz na coś, co dla niektórych komentatorów było nadużyciem, to znaczy wspólna beatyfikacja Matki Czackiej i Prymasa Wyszyńskiego, to na pewno nie byłoby to nadużycie dla samego Prymasa Wyszyńskiego.

Ja myślę, że miłość Kościoła to jest ten przekaz, który powoduje, że nabożeństwo do Prymasa Wyszyńskiego mogą mieć bardzo różne środowiska, ponieważ naprawdę tego zrozumienia Kościoła i miłości do Kościoła można się od niego uczyć.

To jest rzeczywiście, jeżeli widzimy gdzieś owoc tej gigantycznej wiary prymasa Wyszyńskiego, to niewątpliwie w tym.

I teraz, jeżeli patrzymy na utrwalenie tej wizji katolicyzmu skupionego wokół ikony jasnogórskiej, to niewątpliwie trzeba wiedzieć w tym także dorobek prymasa Wyszyńskiego.

Wielu, naprawdę wielu duchownych wciąż żyje tym dziedzictwem, często nie zdając sobie sprawy powiązania takiego bardzo ścisłego z osobą i myślą prymasa Wyszyńskiego.

za czasów zwłaszcza prymasa Glempa, który był wiernym uczniem prymasa Wyszyńskiego z różnymi tego skutkami, bo nie zawsze udanymi, no troszkę zapomniano o tym dziedzictwie.

zapomniano też o pewnej perspektywie, która dla prymasa Wyszyńskiego była bardzo istotna i gdzie znajdował pewną wielką wspólnotę z Janem Pawłem II.

Bo przecież pamiętajmy, że ten akt opiera się na teologii stworzonej przez Wyszyńskiego.

Natomiast proszę pamiętać, że kiedy szukamy odmienności takiej duchowo-intelektualnej Wyszyńskiego, bardzo wielu ludzi Kościoła...

To prawda, jest też taka anegdota, którą mogę zaczerpnąć z korespondencji Prybasa Wyszyńskiego, jak pisze do niego jedna z sióstr zakonnych, już nie pamiętam, czy ze wspólnoty Lasek, czy z innej wspólnoty podwarszawskiej, żeńskiej wspólnoty zakonnej.

Też nie zawsze możemy się zgodzić z tymi diagnozami politycznymi prymasa Wyszyńskiego.

To są dzieci Wyszyńskiego.

A jakby się pan profesor odnosił do tych zarzutów, które pojawiały się wobec Wyszyńskiego w kontekście chociażby ugody z 50. roku, sformułowań dotyczących tak zwanych żołnierzy wyklętych, czy szerzej właśnie tych jego kolejnych, kolejnych spotkań, rozmów z komunistami, zarzucano mu niekiedy, że legitymizuje w ten sposób komunistów jako...