Mentionsy

Nowy Ład
Nowy Ład
02.05.2026 22:20

Konstytucja 3 maja jako konsekwentny zamach stanu (i nauka na dziś) - Konrad Bonisławski

Okolicznościowe akademie, przemówienia i pochody z okazji kolejnej rocznicy Konstytucji 3 maja szczególnie w ostatnich latach stały się pokusą do spojrzenia na ten dokument przez pryzmat współczesności. Dzięki sztucznej inteligencji takie eksperymenty stają się coraz prostsze, a dialog pomiędzy nieżyjącymi a nami wydaje się łatwy jak nigdy wcześniej . Powoli dojrzewa w nas myśl, że podstawy ustrojowe III RP należałoby gruntownie przemyśleć i zmienić. A więc myśl, że dojrzewamy do momentu ustrojowego takiego jak w czasach Sejmu Wielkiego.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 9 wyników dla "Sejmu"

a więc myśl, że dojrzewamy do momentu ustrojowego takiego jak w czasach Sejmu Wielkiego.

Jak już wspomnieliśmy, wzmacnianie i reformowanie państwa rozpoczęto jeszcze przed uchwaleniem ustawy zasadniczej w czasie obrad Sejmu Wielkiego.

Król, Senat i Sejm jako stany sejmujące.

co było symbolicznym powiązaniem ich z pracami Sejmu, a po odrzuceniu konserwatywnego projektu Konstytucji Ignacego Potockiego zadbano o możliwie szerokie porozumienie wokół kolejnego projektu z pominięciem najbardziej reakcyjnych i niechętnych zmianom środowisk.

W zależności od modelu i kryjących się za zgłaszanymi postulatami inspiracji, mogłoby się to wyrażać np. w przyznaniu prezydentowi uprawnienia do rozwiązania Sejmu bez wyraźnego powodu, co występuje w niektórych krajach.

Chłopi stali się częścią narodu, wziętą pod opiekę, ale na dalej idące kroki w kierunku emancypacji musieli czekać do manifestu pałanieckiego kościuszki, choć już Hugo Kołłątaj, szara eminencja ówczesnego sejmu, postulował przyznanie im wolności osobistej.

Mogłoby to mieć odzwierciedlenie np. w zmniejszeniu wymogów odnoszących się do inicjatywy obywatelskiej lub wprowadzenia obligatoryjnego związania nią Sejmu lub korzystania częściej z referendum obywatelskiego.

Warto wspomnieć na koniec o roli debaty publicznej doby Sejmu Wielkiego.

Pomimo wręcz beznadziejnej sytuacji geopolitycznej postępowała naprawa ustroju państwa i to począwszy od Sejmu Koronacyjnego z 1764 roku, kiedy to rozpoczęto niby oczywiste, ale potrzebne reformy finansów publicznych,