Mentionsy

Keynes czy Kalecki?

Postrzegany jako przedstawiciel Keynesizmu wypracował jednak własne oryginalne koncepcje, nie będąc litylko osobą rozwijającą myśl Johna Maynerda Keynesa, a tym bardziej jego epigonem.

Za twórcę takowej uchodzi angielski ekonomista John Maynard Keynes, którego wyobraźnia naukowa, jak pisze Robert Skidelski w książce Keynes.

Keynes na dobre porzucił przekonanie, że rynki automatycznie regulują się same.

Odrzucając liberalne tezę o niezawodności rynku oraz o nieingerencji państwa w sferę gospodarczą, Keynes pisał w ogólnej teorii zatrudnienia procentu i pieniądza, że jej milczące założenia są spełnione tylko w rzadkich wypadkach albo nigdy, wskutek czego nie może ona rozwiązać zagadnień gospodarczych dzisiejszego świata.

W ogólnej teorii zatrudnienia procentu i pieniądza Keynes przestrzegał, że spekulanci mogą być nieszkodliwi, gdy są niczym piana na spokojnych wodach przedsiębiorczości, ale sytuacja staje się poważna, gdy przedsiębiorczość poczyna być pianą na wirze spekulacji.

Keynes opowiadał się nie tylko za ingerencją państwa w funkcje produkcji poprzez aktywne oddziaływanie na poziom prywatnych wydatków konsumpcyjnych i inwestycyjnych oraz poziom oszczędności, ale także warunki redystrybucji bogactwa w celu zminimalizowania negatywnych następstw nadmiernego zróżnicowania dochodowego i majątkowego oraz ograniczenia poziomu bezrobocia przymusowego.

Kalecki Keynes Osoba Michała Kaleckiego bardzo często zestawiana jest z Keynesem.

Można jednocześnie powiedzieć, że Kalecki ciągle nie jest dostatecznie doceniany, o czym świadczy niezbyt powszechna świadomość, iż to właśnie on głosił teorie prekursorskie wobec koncepcji Johna Maynarda Keynesa, jednego z najwybitniejszych i najbardziej wpływowych ekonomistów naszych czasów.

Trzy lata przed wydaniem przez Keynesa jego fundamentalnej pracy ogólna teoria zatrudnienia procentu i pieniądza, która przyniosła autorowi światową sławę i spowodowała, że Keynesizm stał się jedną z najważniejszych szkół ekonomicznych XX wieku, Kalecki opublikował próbę teorii koniunktury i otrzymał dzięki niej stypendium w Szwecji.

W pracy tej przedstawił poglądy w zasadzie tożsame z teorią popytową Keynesa, która przyniesie brytyjskiemu ekonomiście wielkie uznanie na całym świecie.

Zarówno Kalecki, jak i później Keynes uznali, że główną przyczyną kryzysu jest zbyt niski popyt, w związku z czym nieodzowna jest interwencja państwa i finansowane z budżetu roboty publiczne.

Kiedy w 1936 roku przeczytał pracę Keynesa, postanowił się z nim spotkać i przyłączyć się do obozu Keynesistów.

Brytyjska ekonomistka Joan Robinson, współpracownica Keynesa i jednocześnie Kaleckiego w artykule pod tytułem Kalecki i Keynes podkreślała, że teoretyczne pierwszeństwo pewnych podstawowych założeń koncepcji Keynesa leży bez wątpienia po stronie Kaleckiego, jednak był on zbyt uprzejmy, aby kiedykolwiek o tym przypominać.

Prof. Tadeusz Kowalik, uczeń i współpracownik Kaleckiego, przytacza z kolei opinię noblisty w dziedzinie ekonomii, Lorenza R. Clayna, który nie wahał się stwierdzić, że po ponownym przestudiowaniu artykułu Kaleckiego o cyklu koniunkturalnym doszedł do wniosku, iż stworzył on system, który zawiera wszystko co ważne w systemie Keynesowskim.

Jestem przekonany, że jego teoria zatrudnienia jest równorzędna do Keynesa.

Niestety Kaleckiemu zabrakło reputacji Keynesa i zdolności do zwrócenia na siebie uwagi światowej opinii publicznej, dlatego jego teoria pozostała mało zauważona.

W pewnym sensie teoria Kaleckiego przewyższa teorię Keynesa, gdyż jest wyraźnie dynamiczna, uwzględnia ponadto podział dochodu oraz jego poziom, a także odróżnia decyzje inwestycyjne od ich realizacji.

Części dotyczące teorii zysków oraz teorii efektywnego popytu i produkcji, których zdaniem większości badaczy antycypował teorią Keynesa z ogólnej teorii zatrudnienia procentu i pieniądza, nie wzbudziły jakiegokolwiek zainteresowania uczestników konferencji.

Potem pomyślałem sobie, Keynes jest bardziej znany ode mnie.

W związku z tą lekturą postanowił udać się niezwłocznie do Anglii i przyłączyć się do szkoły Keynesowskiej.

W marcu 1936 roku przybył na wyspy i podjął starania o nawiązanie kontaktu z najbliższymi współpracownikami Keynesa.

Wkrótce zaś wraz z Austinem Robinsonem, Richardem Kahnem, Piero Sraffą i Keynesem jako przewodniczącym wziął udział w nadzorowaniu programu badawczego National Institute of Economics and Social Research dotyczącego kosztów własnych przychodów i produkcji.