Mentionsy

Dzisiaj krótki komentarz bieżący do referendum konstytucyjnego we Włoszech, dotyczącego zmian w wymiarze sprawiedliwości, przegranego przez premier Giorgia Meloni.

Ale zanim do tego przejdę, chciałem podkreślić, że jest to ważne także dlatego, że była to najpoważniejsza taka reforma instytucjonalna, którą chciała przeprowadzić Meloni, odkąd została premierem w miesiącu 2022 roku, jak wiadomo jej kurs przyjął

Albo później przedstawiony przez Meloni po roku rządów pomysł premierato, czyli silnej władzy premiera.

To jest pewien problem włoskiej prawicy, że o ile oni tak rządzą naprzemiennie, prawda, no zazwyczaj to był Berlusconi, teraz pierwszy raz Meloni, raz powiedzmy centroprawica z centrolewica, no to prezydent przez ostatnie kilkadziesiąt lat zawsze był z lewicy czy też z centrolewicy.

Sergio Mattarella występuje cały czas w roli takiego właśnie strażnika wartości republikańskich, strażnika demokracji liberalnej przeciwko Meloni.

Odśpiewali przed kamerami Bella Ciao piosenkę antyfaszystowską, że faszystkę Meloni pogonili.

No i Meloni, Berlusconi oczywiście, także ze względu na swój własny interes polityczny, chcieli się temu przeciwstawić, a z drugiej strony także później Matteo Renzi.

No ale Meloni, mając świadomość tego, że i Berlusconi wtedy przegrał swoje referendum, z czym to też było tak, że Berlusconi przeprowadził to referendum, ale ono odbyło się już po wyborach za rządów Romano Prodiego, za rządów centrolewicy.

Meloni sama była wówczas po stronie tych, którzy głosowali przeciw, nawet jeżeli technicznie samą ideą wzmocnienia egzekutywy by się

Poniekąd to się na niej częściowo dzisiaj zemściło, kiedy także widać było, że to referendum w ogromnej mierze dotyczy nie tylko samych tych zmian w wymiarze sprawiedliwości, ale po prostu osłabienia Meloni.

Przeciwnie, jesteś wyłącznie przeciwny Giorgi Meloni.

Meloni miała 3,5 roku, w którym utrzymywała cały czas względnie wysokie poparcie i miała szansę, cały czas ma szansę, zostać trzecią dopiero osobą w powojennej historii Włoch po Alcide de Gasperi, powojennym pierwszym premierze z Hadecini.

Prawie zawsze to rządy we Włoszech upadały w trakcie kadencji i Meloni jak na razie udało się temu przeciwstawić.

I oczywiście elementem, który z pewnością osłabił tutaj Meloni była także polityka międzynarodowa.

Zwraca na to uwagę chociażby Marcello Veneziani, konserwatywny intelektualista bliski z środowisku włoskiej prawicy, która dziś rządzi, ale który odmówił wejścia do rządu jako minister kultury, uznając, że rząd Meloni jest jednak zbyty.

Po to, żeby wysłać sygnał polityczny, po prostu żeby zagłosować przeciw Giorgi Meloni.

Wydawało się, że jeżeli Meloni najpierw wzmocni się przez przeprowadzenie referendum konstytucyjnego, zmian konstytucyjnych,

No i sondaże wskazywały przez w zasadzie całą dotychczasową część kadencji Meloni, że Włosi poprą tego typu zmiany.

Bo to jest też ważne, że i Meloni i Salvini przez ostatnie lata starali się pokazać jako prawica, która, no Salvini mocniej akcentował tę proizraelskość, Meloni mocniej akcentowała tę proamerykańskość.

Ale chcieli wpisać się, zalegitymizować się jako właśnie prawica, która wcale nie jest radykalna, wcale nie jest antysemicka, która w przypadku Meloni wcale nie jest prorosyjska.

Właśnie poprzez dobre relacje ze Stanami Zjednoczonymi Meloni bardzo mocno podkreślała swoją aktywność na arenie międzynarodowej.

Generalnie już nie wchodząc w szczegóły, bo nie o tym dzisiaj mówię, ta polityka międzynarodowa była bardzo ważnym elementem narracji Meloni.

To jest ta kluczowa narracja Melonii, że jest w stanie rozmawiać i z Trumpem, i z Ursulą von der Leyen, i z Macronem, i z Mercem, i z przywódcami państw niezachodnich, i dla każdego coś miłego.

Generalnie Meloni uznała, że najbardziej opłacalne będzie dla niej najpierw umowę zablokować, potem uzyskać dla siebie dodatkowe elementy korzystne, żeby po pierwsze mieć konkretne...

No to pokazał po prostu porażkę Meloni.

Meloni, która chciała być tym pierwszym uchem Trumpa.

I to jest bardzo trudna sytuacja dla polityków takich jak Meloni.

A Meloni była cały czas przed ostatni rok najpierw na tle oczywiście strefy gazy, dlatego się też od Izraela zaczęła dystansować.

Później teraz właśnie w sprawie Trumpa wielokrotne twierdzenie, że Meloni chce reprezentować interesy amerykańskie, a nie włoskie itd.

No i oczywiście standardowa narracja, że Meloni jest zbyt eurosceptyczna, tylko silna Unia Europejska może się przeciwstawić Trumpowi itd.

No i generalnie Meloni liczyła na to, że ona będzie tym pomostem, że ona tę rękę wyciągniętą do Trumpa właśnie wyciągnie, a on ją przyjmie, no ale jak widać po prostu nie przyjął.

No i tutaj, jak widać, mimo tego, że rząd miał w tej sprawie poparcie, i jednak też ten wynik nie jest taki zły, 47-47%, Meloni wygrała wybory mając 45%, a frekwencja nie jest aż tak wiele niższa.

W wielkim skrócie jest to porażka Meloni, która wpłynie, ta dodatkowa mobilizacja młodych ludzi przeciwko niej, często właśnie na hasłach palestyńskich, częściowo także na hasła takich antyfaszystowskich.

No i tutaj też będzie to oznaczało osłabienie Meloni, co może mieć także przełożenie na osłabienie prawicy europejskiej na szczeblu unijnym, bo Meloni będzie teraz traktowana mniej poważnie przez innych przywódców europejskich, będą wiedzieli, że jest wewnętrznie osłabiona.

To wcale nie jest powiedziane, że wyniki tego referendum przełożą się na porażkę Meloni za półtora roku.

Istotne jest to, że Meloni jest osłabiona.

I tak naprawdę zapewne dopiero po kolejnych wyborach we Włoszczach zobaczymy, czy Włochy będą przez Meloni utrzymane, zobaczymy także, jaki będzie jej dalszy pomysł.

To jest, myślę, taka oczywista lekcja dla Giorgi Meloni z tych wyborów.

A zainteresowanych Meloni oczywiście odsyłam do swojej książki na jej temat.