Mentionsy

A porozmawiamy przy okazji kolejnej rocznicy wyboru Karola Wojtyły na papieża o dziedzictwie Jana Pawła II.

Z drugiej strony także w tym roku minęło 20 lat od śmierci Jana Pawła II.

No i pojawia się naturalnie pytanie o miejsce tego dziedzictwa Jana Pawła II dla współczesnej tożsamości Polaków, o jego rzeczywiste historyczne znaczenie, o to, co dalej z tym dziedzictwem, jak dotąd zostało zrobione, co może się z nim dalej dziać, no i także o przypomnienie...

No i pojawia się część, dużo części krytyka tego dziedzictwa Jana Pawła II, ale też oprócz krytyki powiedziałbym dużo części pojawia się pewna obojętność.

Oczywiście są środowiska, które uważają, że należy dziedzictwo Jana Pawła II

To znaczy, żyjemy w społeczeństwie, które już nie pamięta z własnego doświadczenia w znacznej części, oczywiście nie wszyscy, ale już znaczna jego część nie pamięta z tego, co własną osobą doświadczała, jeśli chodzi o Jana Pawła II.

I teraz, tak ja to interpretuję, to oczywiście może być, nie jestem teologiem, więc proszę wybaczyć, być może teolodzy by mnie jakoś poprawili, ale jako historyk dostrzegam taki wątek w działalności Jana Pawła II.

I to bez Jana Pawła II i bez jego nacisku na propagowanie tego kultu prawdopodobnie byłoby inaczej.

On rzeczywiście został gigantycznie rozszerzony przez Jana Pawła II, to znaczy mamy...

I tutaj dochodzimy do elementu polskiego, bo przecież polski panteon został zmieniony przez Jana Pawła II, to znaczy rozszerzony.

kobiet polskiego kościoła, niekoniecznie etnicznych Polek, dodajmy, to są kanonizacje Jana Pawła II.

Do tego oczywiście dochodzi z punktu widzenia dorobku kościelnego Jana Pawła II.

bo rzeczywiście omawia całość wiary katolickiej z wykorzystaniem nie tylko współczesnej teologii, ale też po prostu problemów, które pojawiły się między Trydentem a pontyfikatem Jana Pawła II

I tutaj bezradność komunizmu wobec projektu Wyszyńskiego, potem wspieranego i jakoś rozszerzonego przez Jana Pawła II, okazała się bardzo istotna.

Bez Jana Pawła II najprawdopodobniej ta moc sprawcza tego projektu narodu katolickiego, narodu rozumianego nie jako naród socjologicznych katolików, tylko naród

To ten projekt, oparty na pewnej interpretacji historii, dokonanej może w pełnym tego słowa znaczeniu przez Jana Pawła II podczas pierwszych pielgrzymek do Polski.

To wszystko było niesłychanie ważne i moim zdaniem bez osoby Jana Pawła II praktycznie niemożliwe.

ale trwa w jakichś takich rezydułach w polskim życiu społeczno-politycznym, to znaczy projektu społeczeństwa, demokratycznego społeczeństwa katolickiego, które miało być zrealizowane, zdaniem Jana Pawła II, po 1989 roku.

Tak naprawdę chyba do końca nie zdefiniowaliśmy, nie przetrawiliśmy jakby tego przekazu, który dostaliśmy od Jana Pawła II, bo przecież on nie był politykiem, on nie programował w taki sposób jak ojcowie polskiej myśli politycznej, tylko programował w sposób nieco bardziej przenośny, nieco mniej bezpośredni, mówiąc o pewnej głębszej rzeczywistości, która miała warunkować te zachowania

Poza tym oczywiście mamy dorobek Jana Pawła II w dziedzinie polskiej religijności, to już o tym mówiłem.

A jeszcze dodajmy, że gdzieś jest dorobek Jana Pawła II jako polskiego intelektualisty, jednak wybitnego i znaczącego filozofa, który zaprezentował bardzo spójną wizję antropologiczną.

Faustyna Kowalska nie mogą tam dorównać, ponieważ za tym stała nie tylko osobista autorytet Jana Pawła II, ale również instytucjonalna autorytet Kościoła.

Jest dorobek stricte polityczny Jana Pawła II, który nie dlatego, że Jan Paweł II był politykiem, ale dlatego, że Kościół funkcjonuje w pewnej rzeczywistości doczesnej, w której no musi mieć coś do powiedzenia na temat wspólnoty własnych wiernych, a w związku z tym uczestniczy w procesie politycznym.

Bo to niewątpliwie na przykład przekaz Solidarności przetrwał szok początku lat 80. i stanu wojennego w znacznej mierze dzięki autorytetowi Jana Pawła II, który roztoczył pewien parasol ideowy nad tym dziedzictwem.

Ale to wybory raczej nie Jana Pawła II, tylko innych osób znaczących dla losów polskiej wspólnoty narodowej.

Jeżeli mówimy o oddziaływaniu pozytywnym Jana Pawła II na Litwinów, na Ukraińców z projektem zupełnie bezprecedensowym, projektem Milenium Chrztu Rusi Kijowskiej, który jest...

Mówił tutaj dużo Pan Profesor o tych różnych bardzo aspektach działalności Jana Pawła II.

No ona rzeczywiście, ona się mocno do Jana Pawła II też odwołuje.

Na pewno w Chorwacji, gdzie właściwie w każdym mieście ma pan plac Jana Pawła II, no to czegoś takiego to w Polsce nie przeżyliśmy, żeby aż tak to pokazywać, zwłaszcza, że w Chorwacji, o ile dobrze pamiętam, to on był...

Jana Pawła II, które w wielu aspektach jest moim zdaniem jeszcze do końca nie wyeksploatowane, czy nawet w większości tych aspektów, dlatego że nie tylko chodzi tutaj o kult Bożego Miłosierdzia, który jest już raczej zakorzeniony i chyba już znalazł swoje miejsce jakieś i pewnie...

Ja już nie mówię o tym, że mało... Proszę mi pokazać któregokolwiek ministra spraw zagranicznych polskich, który by traktował Jana Pawła II jako dobro narodowe, które trzeba po pierwsze chronić, ale też umacniać pamięć o nim i wykorzystywać pamięć o nim.

Ba, dzisiaj niektórzy z nich wykorzystują Jana Pawła II.

No to tutaj przecież bardzo często chociażby ten cytat Jana Pawła II...

W związku z tym ja bym powiedział tak, że to stwierdzenie akurat u Jana Pawła II wydaje mi się stwierdzeniem banalnym, a nie nadającym się do zamiany w pałkę polityczną, czy jakiś wyznacznik jego wrażliwości.

Ja przez to nie twierdzę, że każdy polski nacjonalista ma teraz myśleć o Janem Pawłem II, ale każdy polski nacjonalista powinien znać Jana Pawła II i rozumieć, co on miał rzeczywiście do powiedzenia.

Pojawia się też kwestia stosunku do komunizmu, bo z jednej strony takim politycznym osiągnięciem Jana Pawła II, najczęściej wskazywany jest właśnie ten udział w z jednej strony upadku PRL-u, z drugiej strony rozkładzie całego systemu komunistycznego.

Tutaj byłbym ciekaw opinii pana profesora jako historyka, jak duży rzeczywiście był ten wpływ Jana Pawła II.

Bo tak całą ostatnią myśl wyrażał skądinąd szanowany w wielu środowiskach prawicowych człowiek, z którym ja się znacznie głębiej nie zgadzam niż z jakimkolwiek zadaniem Jana Pawła II, czyli Jarosław Marek Rymkiewicz.

Więc przemyślenie stanowiska Jana Pawła II może nam bardzo pomóc także we współczesnej rzeczywistości.

Dlatego, że jeżeli popatrzymy na początek pontyfikatu Jana Pawła II, przynajmniej do 1989 roku, właściwie do Centesimus Annus, do 1991, to właściwie każdy dokument podważa jakiś z dogmatów komunistycznych, przy czym podważa go nie wprost.

Chciałem teraz przejść do tych, powiedzmy, tradycjonalistycznych zarzutów wobec pontyfikatu Jana Pawła II, przedstawionego jako papieża liberalnego, który rozmywał dotychczasowe nauczanie.

To znaczy, ja rzeczywiście uważam za trafne pytanie, jak zdaniem Jana Pawła II, właściwie na czym polegała modlitwa dżinisty, bo jeszcze z modlitwami, zwłaszcza tych dużych religii monoteistycznych, to jeszcze można powiedzieć, że oni się modlili do Boga osobowego.

Ta sprawa nie jest dyskutowana w związku z Janem Pawłem II, tylko obok Jana Pawła II.

Więc rozumiecie państwo, że tutaj mamy do czynienia z bardzo delikatnym i skomplikowanym problemem, który nie dotyczy Jana Pawła II, dotyczy tego, jak patrzymy na nasze dziedzictwo katolickie.

Oczywiście, ale wynika to z tego, że jakaś forma koegzystencji była przynajmniej przez Jana Pawła II widziana i zalecana.

No jakoś tak się złożyło, że za czasów Jana Pawła II udało się wiele z tych procesów błyskawicznie pozakańczać i jeszcze przed reformą procedur.

kanonizacji, już to akurat, już po Janie Pawle, ale na bazie tych procedur, tak, szybkiej kanonizacji jego samego, Jana XXIII i Pawła VI, także wcześniej przez kilkaset lat, chyba bodajże przez wcześniejsze 600 lat było trzech papieży kanonizowanych łącznie, a teraz nagle wszyscy są święci, tak, i to wygląda trochę jak taka instytucja, która zaczyna sama siebie sakralizować.

Może tak to wyglądać, tylko że to nie będzie wspólnego z reformą Jana Pawła II, tylko z mentalnością współczesnego katolika, a zwłaszcza współczesnego duchownego.

O ile dobrze pamiętam, te wypowiedzi Jana Pawła II wynikają w znacznej mierze z jego także praktyki duszpasterskiej.

drugorzędna, dlatego, że jeżeli czyta Ewangelium Vitae, no to bardzo przepraszam, ale bardziej polemicznego w stosunku do współczesnej mentalności tekstu u Jana Pawła II, to ja chyba nie znam.

To znaczy, ja tylko zwracam uwagę, że to akurat wszyscy papieże od Jana Pawła II stoją na tym samym stanowisku, to znaczy, no...

Nie zauważyłem u Jana Pawła II stwierdzenia, że on się nie wpisuje.

Dopiero po śmierci Jana Pawła II został zmuszony po rezygnacji życia w pokucie.

Jak na te wszystkie sprawy pan profesor patrzy i na działalność Jana Pawła II na tym niewątpliwie ważnym dla autorytetu moralnego i po prostu jeśli chodzi o...

Po pierwsze, odsyłam do takiego dosie, które bodajże zostało opublikowane przez Centrum Myśli Jana Pawła II, dotyczącego realnych posunięć w tej dziedzinie Jana Pawła II, dlatego że od tego powinniśmy wyjść.

Inna sprawa jest taka, czy wszystkie posunięcia dyscyplinarne Jana Pawła II są i były trafione.

I w każdej z tych historii można mówić o jakby to powiedzieć rozmaitej sytuacji też Jana Pawła II.

Jana Pawła II.

I każdą prawdopodobnie trzeba dogłębnie zbadać, przy czym do tej pory w żadnej z tych spraw nie pokazaliśmy jakiegoś poważnego, poważnej winy moralnej Jana Pawła II, co najwyżej pewne niewłaściwe wybory, o tak powiedzmy, wybory zarządcze.