Mentionsy
Które fake newsy były najgłośniejsze w 2025 roku?
Fejki w kończącym się roku nie już były marginesem internetu - to masowa broń wpływu, która kształtowała emocje, wybory i decyzje społeczne. Które fałszywe narracje były najgłośniejsze? Dlaczego tak łatwo się rozchodziły i kto na nich zyskiwał? Jakie mechanizmy dezinformacyjne sprawiły, że te konkretne fejki tak wyraźnie przebiły się przez wszystkie inne? W roku 2025 deepfake’i przestały być ciekawostką, a zaczęły realnie wpływać na debatę publiczną. Który fake news kończącego się roku był najbardziej niebezpieczny? Gościni: Aleksandra Wójtowicz, analityczka ds. nowych technologii i cyfryzacji, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych.
Szukaj w treści odcinka
No to takich fejków było więcej, ale takie trzy najważniejsze narracje, wokół których te fejki były tworzone, to po pierwsze kwestie związane z klimatem, po drugie migracja, migranci zarówno ci z krajów poza Europą oraz Ukrainy, a także kwestie mniejszości, w tym mniejszości seksualnych.
o migrantów, szczególnie tych z Ukrainy, to najbardziej zapadł mi w pamięć taki właśnie fake, który pojawił się w maju tego roku, kiedy na Uniwersytecie Warszawskim miało miejsce bardzo głośne, bardzo brutalne zabójstwo.
Straszna sytuacja, a w sieci naprawdę w chwili, w której to zabójstwo stało się publiczne, zostało dokonane, pojawiło się mnóstwo informacji rzekomych, właściwie dezinformacji o tym, że zabójcą miał być Ukrainiec, osoba narodowości ukraińskiej.
To znaczy, kiedy ktoś mówi nam jakąś jedną rzecz, na przykład mówi, no tutaj Ukraińcy są okropni, to mordercy, czy coś takiego, no to jednak mamy jakiś taki wewnętrzny, taką blokadę, która każe nam się zapytać, no ale w sumie jacy Ukraińcy, jaka, czy to jakaś jedna osoba, czy to wszyscy, prawda?
I tak naprawdę te narracje antyukraińskie, one pojawiają się także i w mediach tradycyjnych, oczywiście, i w, prawda, jakichś fejkowych stronach internetowych, ale kiedy myślimy sobie o takiej trajektorii, powiedzmy, podejścia Polek i Polaków właśnie do osób narodowości ukraińskiej,
Po prostu w ciągu tej nocy zmieniły swoje barwy, zmieniły swoje opisy na to antyukraińskie.
Tak, także różne, w sensie z jednej strony to były uśpione konta, które utrzymywały zasięgi, żeby algorytmy ich nie wykryły, jakby właśnie takie nieaktywne konta do usunięcia, ale z drugiej strony też konta, które aktywnie szerzyły dezinformację o pandemii, w trakcie pandemii, były bardzo aktywne w tym temacie i po prostu jak tylko wojna się zaczęła, to od razu zmieniły takie swoje główne zainteresowanie, oczywiście na kwestie pandemii, zdrowia i tak dalej, to dalej jest
Jeden z istotnych takich tematów dezinformacyjnych, ale jednak te konta bardzo skręciły w tę stronę ukraińską, a właściwie antyukraińską.
W tej samej nocy w mediach społecznościowych pojawiły się także bardzo dziwne konta, tak zwane konta właśnie boty zautomatyzowane i konta trolle, które wcześniej były uśpione, które już w nocy zaczęły publikować informacje o tym, że to była jakaś prowokacja i że te drony wcale nie są rosyjskie, tylko ukraińskie.
Czyli z jednej strony na tej kontrze my oni, ci źli Ukraińcy, w sensie ktoś, kto rzekomo jest winny wszystkiemu temu, co nie działa u nas z jednej strony, a z drugiej strony właśnie to nasze poczucie bezpieczeństwa, zagrożenie wojną.
W Polsce raczej promuje się narracje antyukraińskie.
Bo tutaj disclaimer, widzieliśmy chociażby w trakcie wyborów prezydenckich już kandydatów jak Maciej Maciak, którzy otwarcie szerzyli te takie ultra prorosyjskie narracje i jednak mieli jakieś zasięgi w mediach społecznościowych.
Skuteczniejsze są, które są na przykład antyukraińskie.
No i znowu, albo możemy odpowiedzieć na te problemy, tak, na realne ich przyczyny, albo możemy powiedzieć, słuchajcie, no służba zdrowia nie działa, no bo tutaj w Polsce mamy Ukraińców, Ukrainki, oni prawda zabierają nam dostęp.
No ale kiedy myślę już o takich narracjach właśnie związanych z Ukrainą czy z migrantami, no to już ten wpływ jest bardzo duży.
Natomiast że te dane pokazują jasno, że w Polsce nasz stosunek do migrantów i także do Ukraińców, Ukrainek, no spada, tak?
Jest coraz mniej polskie społeczeństwo chce wspierać Ukrainę.
To była na przykład ukraińska prowokacja w kontekście tych dronów czy później sabotażu na torach.
I powiedzmy te rzeczy, które kiedyś w 2022, 2023 były jednak tak labelowane, uznawane za dezinformację, przebiły się bardzo do mainstreamu.
Większość deepfake'ów jednak to są raczej takie deepfake'i nie dezinformacyjne, tylko na przykład nagrania, taki AI-slop tak zwany, czyli takie śmieci internetowe, takie nagrania, które będziemy widzieć, przyglądając sobie rolki na Instagramie, TikToku, nawet na Facebooku, jak ktoś bardzo się postara.
Donald Trump podpisał takie rozporządzenie, które jakby odbiera stanom regulację nad AI, czyli przenosi ją na poziom federalny.
Trump chce, żeby poszczególne stany nie miały prawa same regulować sztucznej inteligencji, no właśnie po to, żeby to AI było jak najmniej regulowane.
No z takim komentarzem, że tak to będzie wyglądać, jeśli no tej AI nie będziemy w żaden sposób regulować.
No bo to nasze środowisko, do którego jesteśmy przyzwyczajeni, powiedzmy, gdyby wygenerować je w AI, w takiej zwykłej sytuacji, to szybciej byśmy dostrzegli, że aha, tutaj ręka wygląda dziwnie, to drzewo rośnie dziwnie i tak dalej.
To znaczy to na przykład, żeby twórcy, twórczynie byli zobowiązani do tagowania treści, które są chociażby wytworzone przez AI, żeby platformy same wykrywały takie treści, żeby je tagowały, no bo tylko to da nam, prawda, jakąkolwiek taką informację w świecie, w którym no przecież wiemy, jak korzystamy z mediów społecznościowych, scrollujemy, no przecież nie mamy tyle czasu, żeby weryfikować wszystko sami, więc regulujmy platformy społecznościowe.
Ostatnie odcinki
-
KSeF to szansa na XXI wiek w podatkach i księgo...
19.02.2026 06:50
-
Unia Europejska każe nam wstawić do domu 11 kos...
18.02.2026 06:50
-
Burza wokół technologii wideo AI. Seedance 2.0 ...
17.02.2026 06:50
-
Burza wokół technologii wideo AI. Seedance 2.0 ...
17.02.2026 06:50
-
Pierwszy bocian już wraca do Polski. To koniec ...
16.02.2026 06:50
-
Pierwszy bocian już wraca do Polski. To koniec ...
16.02.2026 06:50
-
Czy aplikacja mObywatel może inwigilować Polaków?
12.02.2026 06:50
-
Czy aplikacja mObywatel może inwigilować Polaków?
12.02.2026 06:50
-
Uwaga na nową metodę oszustw na "Poradnik Bezpi...
11.02.2026 06:50
-
Uwaga na nową metodę oszustw na "Poradnik Bezpi...
11.02.2026 06:50