Mentionsy

Fałszywy mail, prawdziwe emocje i internet, który znów uwierzył bez sprawdzania.

Prawdą jest to, że dzieci czasem wyjeżdżają na wycieczki, również zagraniczne, i rzeczywiście na terenie Ukrainy funkcjonuje Muzeum Historii i Pamięci Stepana Bandery.

I zaczyna się kręcenie antyukraińskiej narracji i takiej, która ma wprowadzić trochę chaosu, czyli ta informacja o tym, że Ministerstwo Edukacji zaproponowało szkołom wycieczkę do Ukrainy, która między innymi zakładała zwiedzanie tejże placówki, to jest właśnie to, co jest w tej całej opowieści fake newsem.

Tematy związane z Ukraińcami cały czas są bardzo żywotne, rozpalają dyskusję.

Mówiącą o zbliżającej się mobilizacji wojskowej, która miała być związana właśnie z wojną w Ukrainie, która wprawdzie nie poniosła się po sieci tak jak ten fałszywy mejl, no ale ona dobrze nam uzmysławia to, że ta technika cały czas funkcjonuje, że działa i że potrafi być skuteczna, bo trzeba umieć dojrzeć małe detale, które wskazują na to, że jakaś rzecz jest fałszywa, a to nie zawsze jest proste, zwłaszcza kiedy żyjemy w środowisku mediów społecznościowych, gdzie wszystko jest szybkie,

Gdy pan patrzy swoim fachowym okiem na to, w tym fałszywym mailu, jakie elementy zdradzają, że to nieprawda?

To najlepiej zwracać uwagę na to, na co zwróciło też uwagę Ministerstwo Edukacji Narodowej, do którego zwróciliśmy się o komentarz z prośbą o potwierdzenie lub zdementowanie tej historii o tym, czy ta wycieczka do Ukrainy rzeczywiście jest planowana.

No i tam otrzymaliśmy informację, że mail ten pochodzi z fałszywego adresu wicedyrektora Departamentu Komunikacji i wprost zaznaczono, że oficjalna komunikacja odbywa się z domeny men.gov.pl, a na tych mailach wyraźnie widać, przynajmniej na jednym z nich,

Odpowiedzi na maila można wysłać na gmail.com.

Możemy zacząć właśnie od tego tropu, czyli przejrzenia całej takiej narracji, zobaczenia czy zgadzają się wszystkie szczegóły techniczne, w tym przypadku właśnie te rzeczy związane z adresem mailowym.

Tu mieliśmy szczęście, bo w jednym miejscu ten adres mailowy jest zamazany, w drugim jest widoczny.

Nawet w przypadku gdybyśmy nie otrzymali komentarza od Ministerstwa Edukacji Narodowej moglibyśmy wskazać na potencjalną lukę wskazującą na to, że być może ten mail nie jest autentyczny, ale staramy się zawsze korzystać z wielu różnych źródeł.

I natrafiliśmy na ten konkretny mail też na profilu prowadzanym przez jednego z dyrektorów szkół.

I teraz, czy fakt, że już kiedyś zostało to wytłumaczone, a teraz znowu wraca, jest dowodem na to, że funkcjonuje gdzieś jakaś sieć, która stara się ponownie obudzić tę narrację, żeby napędzić jakieś antyukraińskie nastroje?

Też fakt, że Ministerstwo Edukacji Narodowej jakoś szeroko nie komunikowało tego, że istnieje taka wiadomość mailowa i że jest ona fałszywa.

No i jeszcze jest ten cały komponent związany ze Stepanem Banderą, który wpisuje się w trudną historię relacji polsko-ukraińskich, który dodatkowo podkręca emocje i sprawia, że chętniej wchodzimy w interakcje z takimi treściami, zwłaszcza jeżeli mamy już jakieś antyukraińskie poglądy.

No te choćby na kanwie relacji polsko-ukraińskich.

Myślę, że przede wszystkim emocje, ten wynik końcowy, czyli to, że ktoś to zobaczył, uwierzył i jeszcze bardziej umocnił swoje jakieś antyukraińskie przekonania, jeżeli je miał.

Dostał tutaj na tacy dowód na to, że Polska postrzega Ukrainę

I finalnie przekłada się to na to, że mogły te nastroje stać się jeszcze bardziej zaognione, polaryzacja pomiędzy Polską a Ukrainą jeszcze większa.

No bo pojawiają się kolejne filmiki AI na przykład teraz w związku z tą informacją.

To samo konto parę dni temu opublikowało nagranie, na którym dyrektor tejże placówki zdradził, że nowa sala w muzeum została współfinansowana przez ukraińskie organizacje z Polski oraz tzw. polskich przyjaciół.

No i rzeczywiście mamy mężczyznę stojącego na tle różnych eksponatów, który mówi po ukraińsku, ale wprawdzie można też już wygenerować tłumaczenie AI.

Zwłaszcza, że widzimy bardzo często, jak jest używana do tego, aby tworzyć filmiki, które mają podszywać się pod na przykład organizacje Ukraińców w Polsce.

Tu na przykład możemy cofnąć się do dnia wyszywanki, który miał się odbyć w Krakowie, gdzie pojawiło się konto, które podszywało się pod właśnie Związek Ukraińców.

Czy też inny wpis, który, jeśli dobrze pamiętam, zachęcał do wpłacania 1,5% podatku, również stworzony przy pomocy AI.

A czy podobne narracje dotyczące Ukrainy czy antyukraińskich nastrojów pojawiają się dziś częściej niż rok czy dwa lata temu?

My w Stowarzyszeniu Demagog publikujemy nasze raporty na temat antyukraińskiej dezinformacji.

Dodatkowo też mocno poniosła się informacja z początku tego miesiąca na temat tego, że Ukraińcy dostają jakiś lek, czy ukraińscy seniorzy dostają jakiś lek za darmo, za które pacjenci z Polski muszą płacić.

Linie narracyjne, czyli że Ukraińcy traktowani są priorytetowo względem na przykład polskich pacjentów, czy wszystkie kwestie związane z naszą polityką historyczną, w szczególności z Wołynią.

I wydaje mi się, że to nie będzie słabnąć, niezależnie od tego, jak bardzo będziemy dyskutować na temat Ukrainy, czy ten temat nie zostanie przez jakieś inne kwestie zastąpione, na przykład przez rzeczy związane z migracją, czy z klimatem.