Mentionsy
Naukowa Dzielnica - Triduum Paschalne - ks. dr Dawid Stelmach
Według danych z przeprowadzonego w 2021 roku Narodowego Spisu Powszechnego za katolików uważa się nieco ponad 27 mln Polaków, czyli 71,3% ogółu ludności. Wg badania CBOS z listopada 2024 r., katolicy w Polsce stanowią 89% społeczeństwa. Jak u nich ze znajomością liturgii najważniejszego święta chrześcijan, czyli świąt Wielkiej Nocy? Skąd wzięła się ta nazwa? Dlaczego mówimy o Triduum Paschalnym, a wielu z nas kojarzy te święta ze święceniem pokarmów i rezurekcją? Czy polskie świętowanie różni się od tego, co możemy spotkać w innych krajach? Jak doświadczenie misyjne wpływa na przeżywanie świąt? Zapraszamy wysłuchania rozmowy z ks. dr. Dawidem Stelmachem z Zakładu Teologii Systematycznej Wydziału Teologicznego UAM.
Szukaj w treści odcinka
Trzy dni, o czym powiemy za chwilę, ale upamiętnia ona ustanowienie sakramentów oraz posług i moim zdaniem przypomina najważniejszy moment Nowego Testamentu, czyli ofiarowanie się Jezusa Chrystusa za grzechy ludzkości.
I to, jeżeli ktoś ma w czwartek trochę wolnego czasu przed południem, to zachęcam, żeby raz w życiu na to się przejść, bo chociażby w Poznaniu w katedrze usłyszeć jak 200, 300, czasami 400 księży jednym chórem śpiewa na przykład doksologię przez Chrystusa, z Chrystusem i w Chrystusie.
Czyli pamiątka ustanowienia dwóch sakramentów kapłaństwa i Eucharystii i celowo podaje się to razem, ponieważ jak też takie jest nauczanie Kościoła, że Chrystus ustanowił te sakramenty łącznie podczas Ostatniej Wieczerzy, gdy połamał chleb, błogosławił kielich przymierza, jednocześnie ustanawiając Eucharystię i kapłaństwo.
Czyli ten czas, kiedy Chrystus ofiaruje siebie, wydaje siebie najpierw Eucharystii, a potem pozwala się pojmać, uwięzić, zabić.
I to też pokazuje taką pewną uniwersalność chrześcijaństwa, które z jednej strony też przynosi to doświadczenie spotkania z Chrystusem, ale także modli się o to, aby inni odkryli Chrystusa.
No i tutaj rzeczywiście ten krzyż zostaje wniesiony uroczyście, odkryty w trzech krokach i ukazany i można go adorować patrząc po prostu, ale też można chyba taki najbardziej tradycyjny sposób poprzez przyklęknięcie i ucałowanie figury ukrzyżowanego Chrystusa.
Chrystus najpierw się w bezkrwawy sposób wydaje za ludzkość, za człowieka, a potem słuchamy opisu męki pańskiej, następnie zostaje w tej całej dramaturgii liturgicznej odkryte ciało krzyżowanego.
Adoruje się i można podejść, to nie jest obowiązkowe oczywiście, ale można indywidualnie podejść i mieć to takie własne spotkanie i spojrzenie na figurę okrzyżowanego Chrystusa.
Nie powiedziałbym celebrowania, bo to ma trochę w sobie element świąteczny, ale wejścia w doświadczenie męki Chrystusa, który umiera za człowieka, aby uwolnić go od grzechów, od niebezpieczeństwa wiecznego potępienia, po to, żeby wysłużyć mu zbawienie, mówiąc prościej, żeby mógł dostać je do nieba.
Natomiast w Polsce jest on wzbogacony o elementy paschalne, czyli figurę Chrystusa ukrzyżowanego czy złożonego do grobu.
I zapalone świece, które wyrażają obecność Chrystusa w Największym Sakramencie.
I pamiętam, że tam była figura Chrystusa, a byłem tam w lipcu, więc to nie był ten czas paschalny.
I przed figurą Chrystusa ukrzyżowanego leżały stosy maczet.
To zostawmy te przysłowiowe miecze, niech będą przekute na lemiesze i zostawmy to Chrystusowi, złóżmy to do grobu, niech to się zakończy, zniknie.
Że skoro Chrystus umiera za nasze grzechy, to znaczy, że też mogę powiedzieć Jezu weź moje grzechy i je zabierz do grobu i wstań i pozwól mi z Tobą zmartwychwstać.
No bo to jest ta noc, kiedy się doświadcza i przeżywa zmartwychwstania Chrystusa.
I wchodząc przez cały kościół, ksiądz wtedy śpiewa uroczyście Światu Chrystusa.
Że rzeczywiście jakby dzieje się to na naszych oczach i przypomina o tym zejściu Chrystusa do otchłani, to tak samo ten paschał, który przypomina Chrystusa, uświęca tę wodę i od tego momentu tą wodą też potem można chrzcić wszystkich, którzy będą przyjmowali chrzest.
No i potem po liturgii chrzcielnej jest Komunia Święta, no i następuje wyjście z procesją rezurekcyjną i w ostatnich latach podkreśla się to, żeby zaraz ta procesja rezurekcyjna była w noc zmartwychwstania, jeszcze w nocy, przed wschodem słońca, tak jak Chrystus zmartwychwstał zanim kobiety przyszły do grobu, że On już był ten grób otwarty, że już Jezus zmartwychwstał.
Dlatego też to się kończy tą procesją, ogłoszeniem całego świata, że Chrystus zmartwychwstał i w tej procesji niesie się także figurę zmartwychwstałego.
Ostatnie odcinki
-
Naukowa Dzielnica - 29. Poznański Festiwal Nauk...
17.04.2026 11:24
-
Naukowa Dzielnica - 9. Poznański Festiwal Sztuk...
16.04.2026 09:01
-
Naukowa Dzielnica - "Rozproszeni przez ekran. P...
10.04.2026 11:26
-
Naukowa Dzielnica - Uniwersytecki Serwis Inform...
03.03.2026 09:01
-
Naukowa Dzielnica - "Z Wydawnictwa" odc. 6 - "P...
05.02.2026 23:00
-
Naukowa Dzielnica - "Poznańska Nagroda Literack...
29.01.2026 23:00
-
Naukowa Dzielnica - Dlaczego USA chcą mieć Gren...
22.01.2026 23:00
-
Naukowa Dzielnica - "Głupotę nazywam po imieniu...
28.12.2025 23:00
-
Naukowa Dzielnica - "Mickiewicz i inni. Konteks...
23.12.2025 23:00
-
Naukowa Dzielnica - Hałas w mieście - dr Jan Fe...
09.12.2025 06:56