Mentionsy

Naukowa dzielnica
Naukowa dzielnica
22.04.2025 22:00

Naukowa Dzielnica - Bracia Grimm w Bibliotece Uniwersyteckiej w Poznaniu - prof. Eliza Pieciul-Karmińska

Skąd 28 woluminów prywatnej biblioteki braci Jakuba i Wilhema Grimmów wzięły się w Bibliotece Uniwersyteckiej w Poznaniu? W jaki sposób udało się je odnaleźć pośród ponad 3 milionów innych pozycji? Jak długo trwały te poszukiwania? I czego można dowiedzieć się z ich prywatnych książek o ich filologicznym warsztacie? Na te pytania odpowiada prof. Eliza Pieciul-Karmińska z Wydziału Neofilologii UAM, w rok po ogłoszeniu odkrycia, które wywołało niezwykłą sensację. Zapraszamy do wysłuchania rozmowy!

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 35 wyników dla "Grimm"

A w zasadzie tylko jej części, bo chodzi o 28 woluminów, które należały niegdyś do braci Jacoba i Wilhelma Grimmów.

Niestety nie przeczytamy nowych baśni, braci Grimm.

Wiem, że braci Jakuba i Wilhelma Grimmów kojarzymy w Polsce, pewnie także w innych krajach, przede wszystkim jako autorów zbioru baśni.

I w ogóle zbiór baśnie braci Grimm, ta nazwa jest powszechnie znana, dlatego ja nie dziwiłam się, że informacja o odnalezieniu części prywatnego księgozbioru braci Grimm dla wielu osób była równoznaczna sensacyjną wiadomością o odnalezieniu nieznanych bądź zaginionych baśni braci Grimm.

Tymczasem nasze poznańskie znalezisko, takie nazywamy, dotyczy czegoś innego, nie fabuł autorstwa Grimmów, lecz egzemplarzy książek, które były w ich posiadaniu, były częścią ich prywatnego, niezwykle cennego księgozbioru i wbrew pozorom jest to nie mniej sensacyjne odkrycie, zwłaszcza, że prywatny księgozbiór Jacoba i Wilhelma już od

Tak, to jest bardzo zasadne pytanie, bo przecież Grimmowie nie byli nigdy w Poznaniu.

To nie było tak, że właśnie ktoś otworzył książkę i mówi ojej, to jest książka braci Grimm.

I tam odnotował, że sześć woluminów, a konkretnie to było osiem inkunabułów i jeden stary druk, wśród swoich posiadaczy mają także właśnie Jacoba i Wilhelma Grimmów.

Książki z księgozbioru braci Grimm.

A po drugie także w Niemczech dopiero od niedawna zrozumiano, że samo badanie materialnych książek z księgozbioru Grimmów może mieć znaczenie naukowe.

Poza tym te księgi miały wielu innych ważnych posiadaczy, więc powiedzmy, że Grimmowie nie byli tu jakimś szczególnym wyjątkiem.

Odkryto, że są kolejne książki właśnie francuskojęzyczne, które także pochodziły z księgozbioru braci Grimm.

No, wiedząc, że ja zajmuję się Grimmami już od lat, jestem też tłumaczką baśni braci Grimm, zajmuję się też naukowo, no powiedziała, że koniecznie muszę udać się do pani Renaty Wilgosiewicz-Skuteckiej i zbadać sprawę na miejscu.

Sam księgozbiór braci Grimm za ich życia był dla nich niezwykle cenny.

Jakub Grimm zawsze mówił, że to jest jego kochana biblioteka, śniła mu się, opowiadał o niej, więc to naprawdę ważny element ich życia.

Wiemy także, że na łożu śmierci Jakub Grimm prosił, żeby jego biblioteka nie została rozproszona.

I po śmierci obydwu braci, syn Wilhelma, Herman Grimm, idąc za prośbą Jakuba, przekazał większość książek, wyłączywszy tylko pamiątki rodzinne, Bibliotece Królewskiego Uniwersytetu w Berlinie.

Traff chciał, że ten drugi egzemplarz tego dubletu był właśnie z Biblioteki Grimmowskiej.

To także pokazuje, że w tamtym okresie jeszcze nie do końca sama Biblioteka Berlińska uważała, że te książki materialne, które należały do Grimmów są jakimś szczególnym cymesem.

Tak, to jest dobre pytanie, bo tak naprawdę, jeżeli pomyślimy, że nawet właśnie 3 miliony tomów, w tym 70 tysięcy starych druków, ta liczba sprawia, że rzeczywiście niemożliwe byłoby szukanie tych książek grimmowskich książka po książce, prawda?

Nie jest napisane, że one należą do braci Grimm, więc to jest też dodatkowe utrudnienie.

Drugim katalogiem, który nam pomógł był katalog germanistów niemieckich Ludwika Dennekego i Irmgard Teitke, którzy pod koniec osiemdziesiątych lat dwudziestego wieku sporządzili pełen spis książek należących do Księgozbioru Braci Grimm i szczęśliwie dla nas odnotowali tam także egzemplarze zaginione.

Czego o braciach Grimm i ich warsztacie możemy dowiedzieć się z tych zaginionych woluminów?

Myślenie o czy też praca ze spuździsną grimmowską, badania germanistyczne, one także mają swoje różne etapy i już takim właśnie dokonaniem ostatnich lat jest zrozumienie, że Grimmowie mieli pewną metodę pracy i ta metoda pracy na przykład

Jakub Grimm uruchamiali jako materiał wyjściowy do swoich licznych zbiorów, bo przecież oni opublikowali nie tylko zbiory baśni, ale także zbiory legend.

Jakub Grimm wydał konkordancje motywów, podań, sentencji prawnych.

To są takie pytania, których rozstrzygnięcie jest rzeczywiście istotne potem dla myślenia o baśniach i dla naszego w ogóle rozumienia, czym baśnie braci Grimm są.

A baśnie braci Grimm jest to tak istotny element kultury światowej, że rzeczywiście im więcej o nich wiemy, tym lepiej dla nas wszystkich, bo możemy lepiej rozumieć te kwestie.

Braci Grimm kojarzymy, więc emocje były naprawdę duże.

I tutaj niedźwiedzią przysługę wyrządził nam gazeta brytyjska The Daily Mail, która także opublikowała taką informację o tym znalezisku, niestety pisząc, że odnaleziono oryginalne dzieła braci Grimm.

Nie książki należące do braci Grimm, tylko lost works by brothers Grimm, czyli zaginione dzieła.

Z zaginionych dzieł braci Grimm

Oczywiście zrobiły się zaginione baśnie braci Grimm, więc przez jakiś moment krążyły opowieści, że 27 nowych baśni odkryto.

Te badania nad tymi notatkami odręcznymi Grimmów są na tyle świeże, że one w ogóle nie mogły się odnieść do tego, co my mamy w Poznaniu, bo nikt nie wiedział, że te książki przetrwały.

Mamy nadzieję też, że być może nowych odkryć, a na pewno odkryć tego, co mieli na myśli bracia Grimm.