Mentionsy
#32 Czy zabraknie nam dobrej żywności? O bezpieczeństwie żywnościowym, targowiskach i polkim rolnictwie
Polska wieś się starzeje, susze pustoszą plony we Włoszech i nie tylko, a coraz więcej Polek i Polaków martwi się, że dobrej jakości żywność stanie się niedostępna – lub po prostu za droga. Czy naprawdę mamy się czego obawiać?
W tym odcinku rozmawiamy z Katarzyną Banul-Wójcikowską, współzałożycielką i analityczką Instytutu Strategii Żywnościowych „Grunt”, autorką licznych raportów o rolnictwie, narracjach o wsi i bezpieczeństwie żywnościowym. Wspólnie szukamy odpowiedzi na pytania:
Czym właściwie jest bezpieczeństwo żywnościowe i dlaczego dziś tak często o nim mówimy?
Jak zmiany klimatyczne i struktura polskiego rolnictwa wpływają na nasz talerz?
Co oznacza fakt, że większość rolników nie wierzy w przyszłość swoich gospodarstw?
Czy lokalna, dobra żywność staje się luksusem?
Jak miasta mogą wspierać dostępność świeżej, lokalnej żywności?
Czym są kooperatywy spożywcze i czy mogą być odpowiedzią na wyzwania rynku?
Jakie wsparcie państwa – i samorządów – naprawdę ma znaczenie?
Zajrzymy też za kulisy Apelu Koalicji na rzecz Suwerenności Żywnościowej, który trafił do Ministerstwa Rolnictwa 11 czerwca 2025 roku – i sprawdzimy, co możemy zrobić, by system żywnościowy w Polsce był bardziej odporny, lokalny i sprawiedliwy.
To rozmowa o naszych codziennych wyborach, ale też o tym, jak zorganizować system, by dobra żywność nie była tylko dla wybranych.
🎧 Posłuchaj, jeśli chcesz lepiej zrozumieć, co dziś naprawdę zagraża jedzeniu, które kochasz – i co możesz zrobić, by je chronić.
Przydatne linki:
Strona Instytutu Strategii Żywnościowych Grunt instytutgrunt.org
APEL KOALICJI NA RZECZ SUWERENNOŚCI ŻYWNOŚCIOWEJ w sprawie budowy odpornego systemu żywnościowego https://instytutgrunt.org/aktualnosci/apel-koalicji-na-rzecz-suwerennosci-zywnosciowej/
Za daleko. Polki i Polacy o bezpieczeństwie żywnościowym – nowy raport Instytutu Strategii Żywnościowych Grunt https://instytutgrunt.org/polki-i-polacy-o-bezpieczenstwie-zywnosciowym/
Lista kooperatyw spożywczych https://kooperatywy.dobrze.waw.pl/
Szukaj w treści odcinka
Łańcuchów do Ostaw.
W tej chwili, jeżeli myślimy o bezpieczeństwie żywnościowym w kontekście tych wszystkich kryzysów, też o których mówiłam, no to mówimy o tym, że musimy postawić też na to, żeby ta żywność była wysoko jakościowa, żeby zadbać właśnie o żywotność tej gleby, tych gruntów, których produkujemy, czyli praktyki rolne muszą być przyjazne jednak środowisku, tej bioróżnorodności, żebyśmy ten warsztat pracy mieli zachowany, bo jeżeli mamy kryzys, który degraduje
No i dobrostan rolnika, po prostu tak, to żeby on dostawał godziwe pieniądze za swoją pracę i za dostarczanie tego właśnie podstawowego dobra.
Które można kupić regularnie od sprawdzonych dostawców, którzy nie wszyscy są certyfikowani, że ekologiczni.
Także my teraz właśnie nie robimy targowiska, w którym my pokazujemy dobra, Ty płacisz tyle kasy, żeby tutaj móc coś postawić, tylko że my Cię zapraszamy, że my chcemy, bo dla nas to jest wartość, dlatego że my wiemy, że w trudnej jakiejś sytuacji, kiedy będą przerwane łańcuchy dostaw, tak jak była pandemia.
My trochę nie znamy dnia ani godziny, kiedy nastąpi jakaś przerwa w łańcuchach dostaw.
Przewożą produkty do Warszawy ze wsi, z którą miały kontakt, więc zobaczyły, że tam jest mnóstwo fajnych produktów, którzy ludzie w Warszawie chętnie by kupili, chcieliby mieli dostaw tak z mazowieckiej wsi i one jakby wykorzystały to jako taki model biznesowy i to się bardzo fajnie rozwinęło z korzyścią dla tej wsi, która po prostu ma teraz rynek zbytu.
Ich nie ma bardzo dużo, ale wokół takich większych ośrodków miejskich, no wokół większości dużych ośrodków miejskich są już kooperatywy i to jest taki model, w którym to właśnie jakaś społeczność, kilka osób zbiera się po to, żeby znaleźć dostawców i
No i też, która ma taką misję, żeby rozprzestrzeniać te krótkie łańcuchy dostaw, więc no jeżeli ktoś to słucha i po prostu poczuł, że tak chce założyć kooperatywę, współpracować z rolnikami, no to oni rzeczywiście mają know-how i teraz jest super moment, żeby się do nich odezwać, bo wiem, że oni takie
To wtedy naprawdę po kilka kilo pomidorów z każdej paczki się dostawało.
A te pomidory są przepyszne od takiego lokalnego dostawcy.
To doświadczenie sezonowości w ogóle po prostu i no z reguły jak już ktoś prowadzi taki RWS, to z reguły no ma taką pasję do tych różnych gatunków, różnych odmian i też w tych paczkach, to co ja dostawałam, te różne rodzaje sałat, po prostu to było tak cudowne, no tego nawet na tym naprawdę całkiem niezłym bazarze, który mam obok siebie.
Muszę powiedzieć, że naprawdę przeżyłam jakiś taki szok, bo po latach mieszkania w mieście, gdzie jednak kupuję głównie u jakichś tam dostawców tutejszych.
Napisać, zapisać się i... A może ewentualnie, jeżeli takiego nie znajdujemy w swoim mieście czy blisko swojego miasta, może zmotywować jakiegoś rolnika, żeby podjąć z nim współpracę i założyć właśnie taki RWS albo właśnie taką kooperatywę spożywczą, bo tutaj może możemy wyjaśnić, że RWS to jest w zasadzie umawianie się z jednym dostawcą, z jednym rolnikiem na plony z jego gospodarstwa, a w kooperatywie to może być wielu dostawców.
Trochę widzę szanse też w tym, żeby zaangażować rolników w tę ochronę bioróżnorodności, czy walkę ze zmianą klimatu w tych takich usługach publicznych, za które być może w tym nowym WP, że będą dostawali jakieś dopłaty, tak?
Ostatnie odcinki
-
#52 Jak bóbr uratuje Polskę przed suszą, czyli ...
07.04.2026 14:38
-
#51 Jak pozbyć się nadmiaru i zrobić miejsce na...
01.04.2026 08:45
-
#50 Geny vs rzeczywistość: co naprawdę decyduje...
19.03.2026 09:44
-
#49 Zanim weganizm stał się modny — macierzyńst...
09.03.2026 13:02
-
#48 Życie, życie jest… reklamą. Konsumpcjonizm,...
25.02.2026 14:27
-
#47 Jak wrócić do siebie po traumie? O stresie,...
13.02.2026 09:31
-
#46 Żeńska końcówka języka, czyli jak feminatyw...
29.01.2026 17:06
-
#45 Ruch bez presji - jak zacząć i wytrwać?
23.01.2026 11:35
-
#44 Co mówią o nas rzeczy, które wyrzucamy?
14.01.2026 14:15
-
#43 Dobry klimat przy stole, czyli jak rozmawia...
23.12.2025 09:43