Mentionsy
Unijne prawo w praktyce. Domniemanie niewinności, kary i prawa obywateli
Jak zasady unijnego prawa wpływają na życie każdego obywatela? Rafał Kuligowski, prawnik i wykładowca akademicki z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu zwraca uwagę zasady należące do filarów europejskiego wymiaru sprawiedliwości: domniemanie niewinności, zakaz podwójnego karania za to samo przestępstwo i proporcjonalność kar. Wychodzi przy tym poza teorię, przedstawiając praktyczne aspekty tych zasad, ich znaczenie dla obywateli i wyzwania, z jakimi mierzy się polski system prawny w kontekście integracji europejskiej. Wyjaśnia, dlaczego Unia Europejska stanowi bezpiecznik dla obywateli i jak ważne jest, aby Polacy mieli świadomość swoich praw, szczególnie w obliczu rosnącej mobilności i wzajemnego uznawania wyroków między państwami członkowskimi.
Projekt współfinansowany przez Komisję Europejską w ramach Projektu „Building Bridges - Civic Capital in Local Communities”, realizowanego ze środków programu CERV finansowanego ze środków Komisji Europejskiej w ramach programu „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości” na lata 2021 – 2027.
Szukaj w treści odcinka
Integracja polskiego, krajowego wymiaru sprawiedliwości z systemem Unii Europejskiej wywołuje wiele emocji.
Za przykład rozwiązań o ogromnym, choć czasem nieuświadomionym znaczeniu mogą posłużyć trzy zasady ujęte w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej, czyli domniemanie niewinności, zakaz podwójnego karania i proporcjonalność kar.
Podczas tego warsztatu rozmawialiśmy o trzech zasadach wynikających z Karty Praw Podstawowych stricte związanych z obywatelstwem Unii Europejskiej, czyli domniemaniem niewinności, zakazu dwukrotnego karania za to samo, no i kwestii proporcjonalności kar za przestępstwa.
Oni mogą sobie mówić, natomiast Polacy w 2004 roku w referendum powiedzieli, że chcemy być w Unii Europejskiej, chcemy być w przestrzeni bezpieczeństwa i to jest właśnie ten bezpiecznik dla obywateli, że nieważne jak Polska zmieni prawo karne czy procedurę karną,
Jeżeli nie, możemy na arenie międzynarodowej, w instytucjach Unii Europejskiej dochodzić tego prawa.
Jeżeli znowu by zawiodły sądy w Polsce i wymiar sprawiedliwości, to mamy na szczęście jeszcze wymiar międzynarodowy, czyli możemy się powołać albo do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
To jest właśnie ten bezpiecznik, dzięki któremu w Unii Europejskiej czujemy się bezpiecznie.
No z jednej strony tak, natomiast na szczęście za dużo tych odwołań do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie ma, bo wymiar sprawiedliwości w Polsce trzyma się w miarę dobrze, w sensie mimo różnych krytyk i różnych negatywnych ocen w zakresie wymiaru sprawiedliwości.
Czyli polski sąd wymierzał karę innemu obywatelowi Unii Europejskiej i te państwa członkowskie miały wykonać tą karę, która została orzeczona w Polsce.
I to jest właśnie esencja wymiaru sprawiedliwości w Unii Europejskiej, czyli wyroki, które na przykład będą dotyczyły polskiego przedsiębiorcy i niemieckiego.
Człowiek podejrzany, potencjalnie oskarżony, w jakiś sposób manipulował czy starał się poddać wymiarowi sprawiedliwości, który jego zdaniem będzie bardziej korzystny, mimo tego, że cały czas mówimy o działaniu wewnątrz Unii Europejskiej.
Tak samo jest w państwach członkowskich Unii Europejskiej.
To z jednej strony tworzy piękny pejzaż i krajobraz wymiaru sprawiedliwości w Unii Europejskiej,
Albo w ogóle jak wygląda integracja wymiarów sprawiedliwości w Unii Europejskiej?
Natomiast faktycznie mamy coraz więcej elementów związanych z uczestniczeniem w toku postępowania sądowego z obywatelami innych państw członkowskich Unii Europejskiej.
I myślę, że polski wymiar sprawiedliwości, szczególnie przez ostatnie 8 lat, wyszedł z takiego marazmu dotyczącego załatwiania sprawy tylko na poziomie krajowym i coraz częściej korzysta z wymiaru europejskiego, czyli coraz częściej zadaje na przykład pytania prejudycjalne, czyli jak należy rozumieć prawo Unii Europejskiej w konkretnym aspekcie.
Co jest pozytywne, bo ujednolica pewne stosowanie i pokazuje, że faktycznie jesteśmy jednym wielkim obszarem wzajemności, co jest także korzystniejsze dla obywateli, bo możemy swój wyrok egzekwować w każdym innym państwie członkowskim Unii Europejskiej.
Ponieważ sędziowie coraz częściej i w ogóle wymiar sprawiedliwości coraz częściej w swoich wyrokach podaje tylko prawo Unii Europejskiej.
Wydaje mi się, że jeżeli chodzi o same te warsztaty, to tylko podkreśliły to, jak istotna jest sama w sobie Unia Europejska, bo patrząc tak w perspektywie dalekosiężnej, nie bylibyśmy w stanie bronić się i tej polityki naszej kreować bez właśnie tej Unii Europejskiej.
Przykładowo, jeżeli chodzi o samą Unię, podaję swój projekt na doktorat, gdzie zakładam, że gdyby nie sam wpływ Unii Europejskiej, to państwa Grupy Wyszehradzkiej w minimalny sposób realizowałyby tą politykę socjalną wobec mniejszości romskiej.
Dzisiaj się to już zmieniło, mentalność się zmieniła i wiedza się zmieniła po tych 20 latach członkostwa w Unii Europejskiej i to jest na korzyść dla obywateli.
To musimy być świadomi tego, że to nie jest jakiś objaw tego, że my tracimy suwerenność czy państwowość, bo te wszystkie prawa, które uzyskaliśmy i zostały zagwarantowane na poziomie Unii Europejskiej są szersze niż te, które są zawarte w polskiej konstytucji.
Mimo tego, że jesteśmy w Unii Europejskiej, mamy cały wachlarz na pewno negatywnych ocen na ten zakres, to w zakresie wymiaru sprawiedliwości jest to dodatkowy bezpiecznik, niestety, ale czasem walki obywatela z państwem.
Ostatnie odcinki
-
Litewska literatura LGBTQ+ i wiele więcej #7 Op...
16.04.2026 19:18
-
NEWs: Zmiana władzy na Węgrzech. Nadzieje i puł...
14.04.2026 20:40
-
Jaki jest najlepszy sposób na czytanie książek?...
25.02.2026 09:17
-
Przekład kolektywny jako demokratyczna utopia? ...
13.02.2026 12:51
-
Jestem w każdej ze swoich książek – rozmowa z t...
28.01.2026 13:32
-
Kociszewski: Na nowo
22.12.2025 14:47
-
Turyści szukają autentyczności. Zrównoważona tu...
16.12.2025 15:19
-
Więcej niż misja wojskowa. Polscy żołnierze prz...
16.12.2025 13:15
-
Kształcenie zawodowe, to więcej niż wspieranie ...
09.12.2025 13:27
-
Mała mleczarnia w Tanzanii ilustruje ważną ideę...
25.11.2025 23:15