Mentionsy

A dziś rozwikłamy zagadkę, tajemnicę Piusa XII i jego stosunku do Holokaustu.

Po prostu zwolniono resztę archiwaliów Piusa XII, czyli w sprawach Holokaustu to nie jest

My natomiast będziemy rozmawiać dzisiaj o Piusie XII i jego stosunku do Holokaustu, który różnie jest interpretowany, bo to papież, który był cichy.

Modlono się w synagogach za zdrowie i pomyślność Piusa XII w takie bezprecedensowe gesty życzliwości.

Natomiast sytuacja się nieco zmieniła w latach 60-tych, już grubo po śmierci Piusa XII, mniej więcej 8-10 lat po śmierci, kiedy lewicowy pisarz niemiecki Ralph Hochhuth stwierdził, że ma dostęp do archiwaliów watykańskich.

Które stawiają Piusa XII w innym świetle, pokazują jego oblicze jako człowieka obojętnego wobec zagłady, jako w zgruncie rzeczy, powiedziałbym, takiego zimnego antysemity.

Natomiast problem polega na tym, że to co wywołało całą tą powiedziałbym dyskusję wokół Piusa XII,

Drugi aspekt jest taki, że znacznie mocniej od lat dziewięćdziesiątych wybrzmiewa ten zarzut w czystej postaci, to znaczy niezależnie od wymowy archiwaliów, Pius XII miał nie sprostać tej sytuacji.

Tu jest pewien problem polegający na tym, że najczęściej ludzie, którzy właśnie formułują ten zarzut, nie bardzo są w stanie sformułować zalecenia dla Piusa XII.

Pius XII w czasie Holokaustu.

Ale proszę pamiętać, przepraszam bardzo, ale czy dyskutujemy na temat tego, że Roosevelt zachował się znacznie bardziej wstrzymiźliwy od Piusa XII?

To znaczy jeżeli możemy powiedzieć całość opinii publicznej świata zachowała się nie na poziomie i w ramach tego trzeba powiedzieć, że Pius XII zachował się stosunkowo dobrze albo musimy powiedzieć, że po prostu

To znaczy, że Pius XII jako dyplomata zachował się jak dyplomata, czyli powiedziałbym enigmatycznie.

I one zostały potępione, to znaczy morderstwa z nienawiści czy też zorganizowane morderstwa z nienawiści były potępione regularnie przez Piusa XII.

Tak orzekł Pius XII, wie pan gdzie?

Po pierwsze, Pius XII był wychowany na doświadczeniu I wojny światowej.

Tam trzeba podkreślić, że Pius XII uważał, że jego ścisłym obowiązkiem jest zachowanie neutralności.

I teraz efekt w myśleniu Piusa XII pojawił się taki efekt, który mówił o tym, że biskupi holenderscy pozwolili sobie na, powiedziałbym, moralny sprzeciw,

On, Pius XII, starał się nie przyczyniać do tego, aktywnie do rozszerzenia tego zakresu morderstw.

Przypomnijmy, że Pius XII był chyba wcześniej nuncjuszem w Niemczech.

Ja bym powiedział, że ja tego akurat nie uważam jako... Znaczy rzeczywiście można powiedzieć, że on podobnie jak Paweł VI miał słabość do kultury francuskiej, tak Pius XII niewątpliwie miał pewną słabość do kultury niemieckiej.

Proszę pamiętać, że jednym z promotorów tego wystąpienia był właśnie Pius XII jako sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej i jeszcze jako Eugenio Pacelli.

Permanentnie była podtrzymywana taka atmosfera, że Niemcy porwą Piusa XII.

W tym samym czasie Pius XII angażuje się w rozmaite sposoby na akcję ratowania Żydów włoskich.

Na ile Pius XII angażował się w tę pomoc, w organizowanie pomocy Żydom przez, nie wiem, nuncjatury, przez klasztory, parafie?

Jednak Pius XII nigdy się z tego nie wycofał.

które miały największe możliwości, powiedziałbym, zakwaterowania tych zagrożonych bezpośrednio Żydów i w ten sposób uratowano co najmniej 50 tysięcy, a podaje się czasem nawet wyższe liczby tych, którzy uratowali się dzięki tej akcji, w której jednak Pius XII musiał uczestniczyć, choćby jako człowiek, który to autoryzował.

To znaczy Pius XII też oczywiście autoryzował działania dyplomacji watykańskich.

Bez otwartego przyzwolenia Piusa XII coś takiego byłoby niemożliwe.

To znaczy z jednej strony to jest stolica apostolska Piusa XII, z drugiej strony

A gdyby Pan miał jednym zdaniem zdefiniować, ocenić postawę czy też postać Piusa XII, to jakby Pan go określił?

Ale pamiętając, że te wybory były dokonywane w konkretnym czasie, w konkretnym miejscu i przy konkretnej porcji informacji, którymi dysponował Pius XII, to wydaje mi się, że w większości wypadków należałoby powiedzieć, że on raczej miał rację.

Dlatego, że Pius XII naprawdę był odcięty od znacznej części informacji, a ta informacja była wysoce niepełna.

I wydaje mi się, że coś innego kierowało papieżem Franciszkiem, niż kierowało Piusem XII.

Ja Piusa XII raczej usprawiedliwiam nie dlatego, że mam taki obowiązek, żeby go usprawiedliwić, tylko dlatego, że znajduję stosunkowo mało argumentów w ogólnym bilansie.

No i Pius XII musiał się w tym wszystkim jakoś orientować, a jednocześnie miał świadomość tego, że nie wie wszystkiego, bo po prostu do niego dokumenty nie docierają, znaczy czy informacje nie docierają.

Problem polega na tym, że w oczywisty sposób nie było w to zaangażowane ani państwo watykańskie, ani dyplomacja watykańska jako taka, ani tym bardziej Pius XII.