Mentionsy

Gościem podcastu Mint Magazine był Kasper Bajon, autor scenariusza do serialu „Heweliusz” w reżyserii Jana Holoubka. Produkcja stała się jednym z największych polskich hitów Netfliksa – trafiła do globalnych rankingów najchętniej oglądanych tytułów nieanglojęzycznych i przez wiele tygodni utrzymywała się w czołówce zestawień w kilkudziesięciu krajach. To jedna z największych polskich realizacji platformy: pięć odcinków, ponad sto dwadzieścia ról, tysiące statystów oraz zdjęcia realizowane zarówno w Polsce, jak i w specjalistycznym studiu wodnym w Brukseli.

Pracując nad serialem „Heweliusz”, Kasper Bajon odkrył, że katastrofa promu z 1993 roku nie była jedynie odległym wydarzeniem z telewizyjnych archiwów. Z researchu wynikało, że rozegrała się właściwie na jego dawnym podwórku. „Ten świat był mi znany z Ursynowa, tylko ja o tym wtedy nie wiedziałem” – mówi w rozmowie z redaktorką wicenaczelną Mint, Kingą Sabak.

Bajon jako dziesięciolatek zapamiętał charakterystyczny obraz przewróconego do góry dnem promu. Jednak dopiero w pracy nad serialem zrozumiał, że najważniejsze nie są same okoliczności katastrofy, lecz konsekwencje, które spadły na rodziny ofiar. „Najbardziej poruszały mnie kobiety, które czekają. Ich doświadczenie jest naprawdę heroiczne.” I dodaje: „Marynarze zderzyli się z żywiołem, ale one zderzyły się z żywiołem państwa”.

Ukazanie tych emocji stało się jednym z najważniejszych celów serialu, ale jednocześnie wprowadziło konieczność selekcji i kreacji. Widzowie  zaczęli pytać o zgodność z faktami: o postać Bintera, o „taśmy prawdy”, o wątek statku kolizyjnego, którego w prawdziwej katastrofie Heweliusza  nie było. Bajon podkreśla, że te elementy wynikają z dramaturgii oraz z opowieści, które usłyszał od świadków katastrofy.

„Pewne rzeczy były tak wstrząsające, że zapadały w pamięć od razu. I myślałem sobie: skoro to rezonuje ze mną, to pewnie będzie rezonować z innymi”. Bajon stawia jednak jasno granice między dokumentem a fabułą: prawda dokumentalna nie jest dla niego aż tak ważna jak wiarygodność świata przedstawionego i prawda emocjonalna.

Choć „Heweliusz” stał się globalnym hitem Netfliksa, Bajon rzadko mówi o nim w kontekście wyników czy zasięgów. Zdecydowanie częściej wraca do spotkań, które prowadził podczas researchu, i do historii, które nie pozwalały o sobie zapomnieć. A sam serial? Twórca widzi go jako jedną z wielu możliwych narracji. „Jest taki wszechświat, w którym ta katastrofa wyglądała dokładnie tak, jak w naszym serialu – i ja opowiadam właśnie o tym świecie”.