Mentionsy

Dyrektor Białoruskiego Młodzieżowego Huba.

Organizacja, która od lat wspiera społeczność białoruską w Warszawie i buduje przestrzeń dla kultury, edukacji i aktywizmu.

Kiedy jeszcze nie było zbyt dużo Białorusinów tutaj, zaczęło organizować różne takie wydarzenia kulturalne, edukacyjne dla studentów z Białorusi.

Dlatego już taka społeczność białoruska zaczęła się łączyć jeszcze przed 2020 rokiem.

Ale oczywiście lato 2020 stało się takim punktem startowym dla różnych inicjatyw i organizacji białoruskich w Polsce i oczywiście i dla takich organizacji jak Belarusian Youth Hub czy Białoruski Młodzieżowy Hub,

Już przez ostatnie 5 lat działa w Warszawie i wspiera młodzież studentów, ale nie tylko z Białorusi i w ogóle wszystkich imigrantów i migrantek, którzy potrzebują naszego wsparcia.

Dobrze rozumiem, że wspieracie nie tylko Białorusinów, ale ogólnie cudzoziemców?

Tak, nie ograniczamy się wyłącznie Białorusinami, ale oczywiście większość osób, które zwracają się do nas, to są Białorusini, Białorusinki, bo nawet w nazwie mamy Białoruski Młodzieżowy Hub.

Nie tylko dla młodzieży oczywiście, ale to tak się stało, że fokus jest na młodzieży, bo tylko studentów z Białorusi w Polsce obecnie jest ponad 12 tysięcy, to jest duża liczba i oprócz nas prawie nikt się nie zajmuje się ich prawami, ich...

Legalizacja to raczej na takim szczeblu trochę wyższym niż po prostu wsparcie legalizacyjne, zapewnienie anki czy coś takiego, ale bardziej taki lobbying i wsparcie na szczeblu ministerstwem, kiedy na przykład dla studentów z Białorusi było ograniczone

Razem z biurem Swietlany Cichanowskiej, z złączonym przechodnym kabinetem w Białorusi też robiliśmy różne takie działania, aby wesprzeć.

Oczywiście nie każdy Białorusin, Białorusinka mogą teraz wrócić do Białorusi, bo mogą być represowani ze względów politycznych.

I dzięki właśnie adwokacji naszej organizacji, wsparciu różnych organizacji pozarządowych, struktur politycznych, białoruskich, opozycyjnych, którzy są w kontakcie z rządem polskim,

Udało się nam trochę to zmienić właśnie dla białoruskich studentów, bo oczywiście jeśli taka możliwość rekrutacji na polskie uczelnie będzie ograniczona dla białorusinów i białorusinek z Białorusi,

Oczywiście pojedą do Moskwy, do Rosji i to nie jest naszym priorytetem, aby młodzież białoruska była prorosyjska tylko z tego powodu, że Polska się zamknęła dla ich wykształcenia.

Po prostu teraz państwo białoruskie nie jest zainteresowane, aby młodzież wyjeżdżała tak do Polski i biurokratycznie to trochę jest teraz skomplikowane w Białorusi, bo wcześniej na przykład

Teraz jest potrzebne różne oświadczenia od Ministerstwa Edukacji, jakaś ministryfikacja i oczywiście to jest kontrolowane przez białoruskie służby specjalne.

Chłopaki mogą być pobrani do wojska wcześniej niż inni, nie będzie jakiegoś takiego przedłużenia ich, możliwości ich wykształcenia, edukacji wyższej, no to oczywiście to jest taki pressing na wodzie, żeby po prostu nie ujeżdżali na zachód, bo to taki drenaż mózgów dla państwa białoruskiego, ale oczywiście nie mogą zaproponować

I dla młodzieży białoruskiej to będzie jakiś taki pozytywny wybór, ale i dla Polski, dla Unii Europejskiej, dla krajów zachodnich to też będzie bardzo dobrze, bo ta młodzież, która wyjeżdża na studia za granicę,

Jest bardzo ambitna, jest bardzo taka energiczna i może być dobrym takim kapitałem ludzkim nie tylko dla narodu białoruskiego, ale dla całej Unii Europejskiej, dla całej Europy.

I ja jako taki przedstawiciel też organizacji, nie tylko Belarusian News Hub, ale tak globalnie, bo jestem też delegatem do Rady Koordynacyjnej Białoruskiej, to taka struktura protoparlament opozycyjny i właśnie jestem przedstawicielem frakcji Młodzieżowa Ofensywa.

Młodzież białoruska jest bardzo angażowana w politykę i to też trzeba uważać, że to właśnie ci ludzie, którzy za 10, za 20 lat będą tworzyć politykę i państwo białoruskie,

Ale oczywiście, kto wyjeżdża, to też będzie częścią różnych innych struktur i państw, ale będzie oczywiście Białorusiną gdzieś w głowie, w sercu.

Formalnie nie wiem, jak w ogóle będzie wyglądała ta część polityczno-ekonomiczna, ale tak mentalnie jesteśmy częścią Europy już dzisiaj i każdy Białorusin to

I trzeba po prostu zachować i stworzyć możliwości dla młodzieży, aby nie zgubić tej europejskości wewnątrz każdego Białorusina, Białorusinki.

To Białorusini po prostu wszyscy mieszkali albo w Polsce, albo w Łotwie na przykład, nie na Białorusi.

No to po prostu takie wspaniałe doświadczenia, bo to jakaś nowa twarz po prostu Białorusinów, takich ambitnych, utalentowanych, uśmiechniętych.

Kiedy jest taka wolność do tworzenia czegoś, to Białorusini mogą robić dużo.

Oczywiście i na przykład już Białorusini, Białorusinki, którzy przyjechali po 2020 roku tworzą współczesność dla Polski.

Na przykład jedyna medalistka mistrzostw z lekkiej atletyki to jest Białorusinka, która obecnie jest częścią reprezentacji Polski.

To też jest Białorusinka teraz posiadająca obywatelstwo polskie.

No i jest kilka takich przykładów, kiedy już Białorusini nie

Nie ci, którzy od narodzenia są obywatelami Polski, z Podlasia na przykład, ale ci nowi Białorusini, nowi Polacy, już tak szczerze mówiąc, nowi obywateli Polski, robią swój wniosek do wzbogacenia Polski gospodarczo, ekonomicznie.

Ale i oczywiście tak prestiżowo, kiedy najlepsi sportowcy, najlepsi profesorzy, najlepsi eksperci z Białorusi teraz reprezentują Polskę oczywiście, bo na przykład w 2021 roku w Białorusi było zlikwidowane ponad 1500 organizacji pozarządowych, NGO-sów,

Oczywiście te środki są na rozwój nie tylko społeczeństwa obywatelskiego Białorusi w egzylu, ale oczywiście i dla Polski.

Jest dużo przestrzeni, różnych lokali, knajp, barów, restauracji pochodzenia białoruskiego, ukraińskiego i mogę szczerze powiedzieć, że mieszkam tutaj od 10 lat, mogę powiedzieć, że

I to wszystko się rozwija i to wygląda bardzo pięknie niestety i dla Białorusi, dla Mińska, niestety dla Ukrainy, dla Lwowa, Kijowa.

Część tych biznesów wyjechała z Białorusi, Ukrainy do Polski może być na zawsze, ale tutaj tworzą swoją nową obecność i postulują, że okej, jesteśmy tutaj, ale jesteśmy Ukraińcami, Białorusinami.

I trochę dodajemy i do Polski, ale zachowujemy w sobie ukraińskość i białoruskość.

Aby też tworzyć ten dialog pomiędzy Białorusinami a Polakami tutaj też pokazywać po pierwsze, że jesteśmy tacy sami ludzie jak Polacy.

Oczywiście moglibyśmy to robić u siebie w kraju na Białorusi, w Białorusi,

Jestem na liście terrorystów Lukaszenki, Lukaszenkowskiego KGB i będę skazany na 16 lat, jeśli wrócę do Białorusi.

Tutaj w Polsce oczywiście jestem uznawany jako aktywista, który wspiera i pomaga Białorusinom, Białorusinkom, ale za swoją pomoc, za swoją działalność

Jesteśmy zauważalni nawet przez reżim Łukaszenkowski w Białorusi, bo od pięciu lat nie byłem w Białorusi i w żaden sposób nie wtrącały się jakieś nawet sprawy wewnętrzne białoruskie wewnątrz Białorusi, ale przez swoją działalność, przez to, że tutaj

Jestem angażowany w sprawę białoruską.

Byłem skazany przez Sąd Białoruski tak formalnie, ale oczywiście, jeśli wrócę, będę uwięziony na 16 lat.

Za taką większą groźbą dla reżimu dyktatora niż działalność Svetlany Ciechanowskiej, bo pracuje z młodzieżą, pracuje z społecznością białoruską tutaj, a to jest cała potęga, bo gdzieś ponad 200 tysięcy białorusinów i białorusinek wyjechało do Polski.

Najlepszych Białorusinów w Białorusinach, można tak powiedzieć, którzy od samego początku tutaj pracują, bo na przykład reprezentują sektor IT, czy jakieś biznesy, czy trzeci sektor.

Płacą podatki, też mają kasę, mogą finansować różne działalności i społeczności białoruskie, ale też politycznie na przykład.

Staramy się pokazywać Polkom i Polakom tutaj, że jeśli będzie możliwość, część Białorusinów wróci do Białorusi.

Bardzo trudno, kiedy ktoś słyszy publicznie czy prywatnie, że jeśli coś się nie podoba wracajcie do Białorusi.

Nie, możemy wrócić, ale będziemy uwięzieni, jak Andrzej Poczobut, Polak z Białorusi, dziennikarz, który był uwięziony tylko za to, że jest dziennikarzem, że robił swoją pracę.

Nie tylko w Europie Polska i Polacy najlepiej rozumieją się w sprawach białoruskich, bo też kiedyś Polacy przeżyli i stan wojenny, i lata PRL-u, i represje, ale to skończyło się bardzo dobrze.

Ten przypadek, że kilkaset tysięcy Białorusinów, Białorusinek ujechało do Polski, to znaczy my tutaj możemy wziąć to doświadczenie i potem relokować do Białorusi w przyszłości.

I w przyszłości możemy robić takie biznesy polsko-białoruskie, ale oczywiście to wszystko będzie białoruskiego pochodzenia i rozumienia właśnie sytuacji białoruskiej, ale już rozumienia i gospodarki polskiej, społeczeństwa polskiego i to nie będzie obce ani dla Białorusi, ani dla Polski.

Na przykład wyobraźmy, że ja białorusinką przyjechałam w 2025 roku tutaj i totalnie nie wiem co robić, jak po prostu tutaj żyć, więc poszłam do Was i jak to wygląda?

Oczywiście przez ostatnie 5 lat trochę się zmienił nasz fokus na wsparciu Białorusinów i Białorusinek tutaj, bo jeśli od razu po wybuchu protestów i represji, dużych fali takiej migracji pomagaliśmy tak humanitarnie w większości, jakoś takie wsparcie podstawowe było.

Z Białorusi uwierzę, czy ci osoby, którzy byli, czy mogą być represowani i to jest jeden taki trakt humanitarny.

Można było zacząć nowe życie tutaj w Polsce od nauczania języka polskiego, poznawania jakichś ludzi, i Polaków, i Białorusinów, którzy tutaj są już od lat, od 2020 roku czy wcześniej na przykład.

Współpraca migrantów i migrantów z Białorusi, ale i z Ukrainy, z innych krajów, aby też właśnie na różnych takich wydarzeniach kulturalnych, edukacyjnych, networkingowych, które organizujemy u nas w Białoruskim Młodzieżowym Hubie,

Białorusini, Białorusinki, którzy teraz przyjeżdżają, już w internecie znaleźli wszystkie odpowiedzi, ale brakuje im jakiegoś takiego po prostu wsparcia.

Pracowników Hubu i widzę, że po prostu brakuje im jakiegoś takiego uczucia innego człowieka, ale właśnie nasz Hub jeszcze jest takim miejscem dla Białorusinów tutaj, miejscem, w którym mogą czuć się jak w domu.

I właśnie mamy taki feedback od wielu Białorusinów, Białorusinek tutaj, że po prostu ta wiedza, że jesteśmy dla nich jest niezbędna na dzień dzisiejszy.

Mam takie pytanie, bo robicie taką integrację między Białorusinami, żeby po prostu swój rozumień swojego, tak?

Ale mam takie pytanie, czy macie coś takiego, może współpracę z polskimi fundacjami na przykład, też żeby Białorusini i Polacy po prostu rozmawiali, się edukowali na przykład?

Czy na przykład mamy taką inicjatywę jak klubie networking dla nastolatków, gdzie przychodzą nastolatki i polscy, i Ukraińcy, i Białorusini,

nasi wolontariusze i aktywiści organizują taką inicjatywę jako napisz list do więźniów politycznych na Białorusi?

Porozumienie pomiędzy sobą i tam przychodzą i Polacy i też piszą listy do więźniów politycznych białoruskich, bo też czują jakąś więź, czy odpowiedzialność za to, że mogą zrobić coś dobrego.

I uważam, że różne takie social clubs na bazie naszego hubu pomagają nie tylko poznać białorusinów, białorusinków samych sobie, ale też

Możliwości wykorzystywania różnych lokali miasta, czyli dla NGO-sów jest program lokalny dla NGO i wiem, że białoruskie organizacje korzystają.

Dobra lokalizacja i odgrywaliśmy i mam nadzieję będziemy nadal odgrywać taką rolę witryny Białorusinów tutaj w Warszawie, że nie jesteśmy jakimś takim zabitym narodem, który teraz jest pod presją i nie możemy nic zrobić.

Odbuduję i w swoim państwie, ale teraz jesteśmy tutaj w Warszawie i to też jedno takie hasło, które trochę Białorusini boją się, ale uważam, że musimy to też głośno mówić, że jesteśmy tutaj na zawsze.

Dlaczego Białorusini nie mogą być też przedstawieni w różnych takich radach i tak dalej?

Mimo tego, że już większość mieszka ponad pięciu lat, ktoś już posiada obywatelstwo polskie oczywiście, Białorusini bardzo szybko się integrują, nawet asymilują.

Białorusinów trudno, ale kiedy wchodzą do jakiejś kawiarni w śródmieściu,

Mogą zobaczyć, że gdzieś tam oprócz mnie jest jeszcze kilka białorusinów i białorusinek.

Kogoś znam, czy słyszę akcent, czy słyszę język białoruski, rosyjski z akcentem białoruskim, to też już jesteśmy częścią.

Podział pomiędzy Białorusinami z Białorusi, którzy teraz tutaj, powiedzmy tak, czasowo znajdują się na uchodźstwie i potem wrócą do Białorusi, to ludzie, których na przykład przedstawicielem jest Svetlana Tichanowska, nieuznana prezydentka Białorusi i tak dalej, czy Paweł Latuszka był ministrem kultury, teraz tutaj też jest.

Jeden z liderów opozycji białoruskiej.

Oni głośno mówią, że walczymy, aby wrócić do Białorusi i tworzyć nowe państwo demokratyczne, suwerenne itd.

w Białorusi.

Ale jest sporo Białorusinów i teraz już po pięciu latach...

W kolejnych sfalsyfikowanych wyborach mogę powiedzieć, że większość tych ludzi, które wyjechały do Polski, już nie wróci do Białorusi.

Czułem się dobrze i oczywiście też zgubili dużo w Białorusi, trudno będzie tam wrócić, ale też uważam, że na przykład dla mnie, dla mojej organizacji jest ważne, aby zachować tych ludzi,

Możesz w ogóle nie mieć w przeszłości jakieś związku z Białorusią, ale możesz uważać siebie za Białorusina.

Jest kilka przykładów takich ludzi, którzy po prostu zakochały się w białoruskość.

Kto nauczył się języka białoruskiego czyta książki białoruskie, teraz jest naszym adwokatem takim w Niemczech, w Polsce i w innych krajach.

Oczywiście możemy liczyć, że Białorus teraz

Nie jest ograniczona tylko granicami państwa białoruskiego.

Białorusi jest wszędzie i po pierwsze jest w każdym białorusinie, białorusince.

Ale oczywiście dla władz polskich trzeba rozumieć, że dużo osób z Białorusi w ciągu kolejnych lat też będzie posiadać obywatelstwo polskie.

Oczywiście większość jest pochodzenia białoruskiego, kto przyjechał do Polski gdzieś razem ze mną, plus minus, ale przez 10 lat już uzyskali

Ktoś na przykład mając kartę Polakę, to trochę łatwiej, czy po prostu kiedy mieszkasz w Polsce przez 10 lat też możesz i oczywiście, korzystając z tego prawa i trzeba uważać, że każdy Białorusin, Białorusinka będzie i zawsze będzie uczestniczył w wyborach.

Jeśli to po prostu trochę przez swoją traumę białoruską, bo w Białorusi nie było i nie ma takich sprawiedliwych, otwartych, demokratycznych wyborów, a w Polsce są takie wybory i po prostu każdy chce skorzystać z tego prawa.

Nie są aktywni, a Białorusini każdy po prostu uczestniczy, każdy głosuje i głos Białorusina oczywiście jest trochę droższy na tej giełdzie i to też trzeba uważać.

Oczywiście w przyszłości myślę, że Białorusini i tutaj mogą odgrywać ważną rolę,

Jeśli pomiędzy Czaskowskim i Nawrockim kilkadziesiąt tysięcy głosów zdecydowało kto będzie prezydentem Polski, to może były głosy Białorusinów, kto zna.

Tutaj w Polsce są najaktywniejsi i trzeba to korzystać na korzyść Polski, Unii Europejskiej i współpracy mniejszości białoruskiej i polskiej.

I ja się zgadzam z tym i bardzo jestem szczęśliwa, że Białorusini też tego docieniają i chcą też grać jakąś rolę.

I myślę, że jeszcze ważne to zrozumieć, że ten fakt, że Białorusini też grają swoją rolę, to nie znaczy, że oni chcą wypchnąć Polaków.

Ale właśnie kto był sam w takim stanie w innych krajach, oczywiście w krajach bogatszych, gdzie na przykład pracował na jakichś tak nie bardzo popularnych pracach dla lokalców, a potem wracają do Polski i widzą taką samą sytuację na przykład z Białorusinami, z Ukraińcami,

Teraz trochę inna sytuacja, bo jest sporo ludzi, to kilkaset tysięcy, jak już powiedziałem, Białorusinów i Białorusiny, którzy po prostu uciekają czy uciekli z kraju przez to, że mogą być represowani, nie przez swoją chęć.

Oczywiście każdy kraj europejski chyba teraz potrzebuje nowych rąk do pracy w jej gospodarce i dzięki katastrofie w Ukrainie i w Białorusi Polska zdobyła

Dla obywateli Białorusi, wyjeżdżając z Białorusi z powodów politycznych, warunki były lepsze.

Białoruskie biznesy i IT firmy mogły relokować do Polski i wydawanie wiz dla białoruskich ekspertów i fachowców z IT.

Afera wizowa, która była wykorzystywana w czasie wyborów, ale oczywiście tu nie chodzi o Białorusinach.

Po co w ogóle wkleić sytuację białoruską do globalnej, ale niestety trafiliśmy tam.

Czasowego pobytu też było zwiększone do 15 miesięcy chyba, to też ludzie nie mogą wyjeżdżać z Polski, nie mogą pracować, to też trochę trudno, ale i inna sytuacja jest teraz i szczerze mówiąc nie wiem jak z tego Polska wyjdzie, bo po prostu białoruskie paszporty

Wymienić paszporty i musimy wracać do Białorusi.

Oczywiście część tych ludzi będzie po prostu aresztowana w Białorusi.

Będziemy deportowani do Białorusi?

Z jednej strony oczywiście Polska najlepiej rozumie, Białorusinów w innych krajach jest gorzej, ale to nie znaczy, że w Polsce jest...

Super sytuacja z tym, ale jesteśmy tutaj dlatego, aby pomóc polskiemu rządowi i władzom wojewódzkim, na przykład mazowieckim, aby oni mogli pomóc Białorusinom i Białorusinkom tutaj.

I to wszystko musi tak globalnie działać, bo oczywiście jeśli Białorusini tutaj będą legalnie zlegalizowani, będą pracowali, będą płacić podatki i każdy będzie szczęśliwy.

I Białorusin, i polski rząd, i polska gospodarka.

A jeśli mówić o Białorusinach, to taka rzeczywistość, że w ciągu 5-7 minut, kiedy Białorusin przyjeżdża do Polski, przychodzi do mnie, rozmawiamy, on pyta, a jak tu zapłacić podatki?

Realnie, to jest taka unikatowa sytuacja z Białorusinami, że Białorusini chcą płacić podatki, bo jeśli widzą gdzie idą te podatki, widzą podwórka, drogi, budynki, nowe jakieś mosty, oczywiście będą płacili podatki.

I to też trzeba uważać, że oczywiście to i przez doświadczenie represji za opłatę podatków w Białorusi, ale to jest taki, można powiedzieć, taki dobry wniosek z sytuacji białoruskiej i trzeba to rozumieć, że Białorusini bardzo lubią prawo,

Jakby Warszawa albo Polska jest dla ludzi i no to inne doświadczenie, to nie tak jak jest na Białorusi albo w Rosji na przykład.

Więc tak, to ma sens i nie jestem zdziwiona z tego, że Białorusini chcą płacić podatki, bo widzą i mogą to porównać, bo mają inne doświadczenie, więc to tak, to bardzo ciekawe.

Chciałbym powiedzieć, że białorusini, białorusinki...

Robimy różne wydarzenia integracyjne, tworzymy różne miejsca ważne dla Polaków, ale i dla Białorusinów.

I mogę powiedzieć, że jesteśmy wdzięczni Warszawie za to, że dla większości Białorusinów i Białorusinek Warszawa realnie stała się takim drugim domem, bardzo przytulnym, bardzo przyjemnym.

Do którego chcemy wracać po podróżach i kiedy białoruscy, warszawiacy mówią wracam do domu, teraz już mówią o Warszawie, nie o Mińsku.

I to jest też taki pół żart, że teraz stolicą kulturalną Białorusi jest Warszawa.

Tak, to jest bardzo smutne dla białoruskiego państwa, ale jest bardzo pozytywne dla Białorusinów, Białorusi globalnie i dla narodu białoruskiego.