Mentionsy
Akcja "Przywracanie imion". Jak członkowie stowarzyszenia "Memoriał" upominają się o ofiary terroru Stalina
Od szesnastu lat, 29 października, tysiące ludzi w miastach na całym świecie staje w kolejce, by głośno odczytywać nazwiska osób rozstrzelanych, zesłanych do łagrów i zamordowanych przez władze sowieckie. W audycji "Marzyciele i rzemieślnicy" przedstawimy relację z tego wydarzenia oraz opowiemy o historii i współczesnej działalności stowarzyszenia Memoriał, które w 2022 roku zostało w Rosji zdelegalizowane. Gościniami Jakuba Wygnańskiego były: Danuta Przywara, współtwórczyni Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka oraz Anna Mirkes-Radziwon, przewodnicząca Stowarzyszenia Memoriał Polska, wchodzącego w skład Międzynarodowej Asocjacji Memoriał (MAM).
Szukaj w treści odcinka
A więc Memorial powstawał mniej więcej w połowie pierwszej strojki.
Oczywiście i przed tym były osoby, które później współdrożyły Memorial, jak Arsenij Rogiński, wieloletni przewodniczący Memorialu, Irina Sierbakowa, którzy zapisywali wspomnienia osób, które wychodziły z łagrów.
I Memorial właściwie powstawał od tego apelu.
W ten sposób też wybierano Radę Memorialu.
16 osób do niej weszło i ta Radę Memorialu wybrała przewodniczącego Akademika Sacharowa.
Jako ignorant też, ale zakładam, że ta tęsknota za pamięcią, odszyfrowanie jej i pozbycie się numerów na rzecz imion jest bardzo ważne, ale to, że w memoriale jak rozumiem, że nazwa wskazuje, że dotyczy przeszłości, to w dużej mierze jest to grupa, która zajmowała się i zajmuje także ochroną praw człowieka w tym czasie teraźniejszym i że jakby wyciąga wnioski z historii, jeśli mogę tak powiedzieć.
Na początku Kuba powiedział, że polska sekcja Memorialu, nie.
Tak naprawdę nie jesteśmy polską sekcją, jesteśmy oddzielnym Memorialem w Polsce.
I żeby nie pomylić z Komisją Polską Memorialu, która od początku dziejów Memorialu powstała.
To był ruch masowy w latach 90. i w wielu, wielu miastach powstawały, w regionach, obwodach powstawały swoje Memorialu, które wydawali księgi pamięci.
Memoriał zostało agentem zagranicznym, a w szesnastym Międzynarodowy Memorial, bo na Memorial się składa kilka organizacji, poza tym, że kilkanaście organizacji w różnych miastach Memorial.
I w 1992 roku Karta zdecydowała zorganizować w Polsce, podobny temu co Memorial robił w Rosji, tydzień sumienia.
I zaprosiła Memorial.
54 osoby z Memorialu Rosyjskiego kupiły bilety, żeby przyjechać do Polski wtedy.
Karta się dowiedziała, że sponsor się wycofał i zwróciła się w mediach z prośbą o to, żeby Polacy przygarnęli tych memorialowców.
Ale też naprawdę ludowe archiwa, które zbierały Memorial historii ludzi, którzy opowiadali o swoich bliskich represjonowanych.
Które Memorial Battles sprawdzał ponad 3,5 miliona nazwisk.
Taka przyjaźń z kartą trwa od 1992 roku właściwie, od tamtego tygodnia sumienia i razem z kartą był opracowany indeks represjonowanych, który karta wydała też, no w Memoriale istnieje od początku Komisja Polska, nie ma innych komisji zagranicznych w Memoriale Rosyjskim, ale od początku Memorial uznał, że sprawa polska jest bardzo ważna i zasadnicza dla Memorialu,
Także w niektórych przypadkach, jak na przykład w bazie ofiar zbrodni katyńskiej na stronie Ministerstwa Kultury, nie ma wzmianki o memoriali.
Zaczęłabym od tego, że równolegle, gdy Memorial jeszcze nie był zlikwidowany, podstawowe organizacje Memorialu nie były jeszcze zlikwidowane, bo część organizacji Memorialu nadal działa w Rosji, mimo represji, działa niejako w podziemiu, robi...
I są też aktywiści, ludzie Memorialu, wielu ludzi zostało.
Natomiast właściwie równolegle z Memorialem w Rosji powstawały Memorialy w Europie, tworzone przez miejscowych.
Tak jak w Niemczech powstał pierwszy Memorial, później w Belgii Antydyskryminacyjne Centrum Memorial, we Włoszech, we Francji.
Natomiast istnieją wiele organizacji memorialu w Europie i w maju dwudziestego trzeciego te organizacje połączyły się w Międzynarodowe Stowarzyszenie Memorial, które łączy w tej chwili dziewiętnaście organizacji z jedenastu krajów.
Przyznam się, że zostałam namówiona na to, żeby otworzyć Memorial w Polsce przez kolegów, koleżanki Memorialu latem dwudziestego drugiego roku.
I właściwie te wszystkie organizacje Memorialu w Europie, w różnych krajach, jesteśmy popularyzatorami, bym mówiła to słowo, Memorialu.
Kontynuujemy działalność Memorialu.
Mamy mandat Memorialu na to, co robimy.
Historyczna edukacja jest takim naszym priorytetem i uświadamianie jak gdyby opinii społecznej na temat tego, co robi Memorial, na temat też stanu społeczeństwa obywatelskiego i w Rosji.
Poza tym Memorial robi dużo w obszarze obrony praw człowieka i dokumentowanie historii tu i teraz.
Natomiast NGO o nazwie Memorial trochę ma przerąbane.
I są też memoriale europejskie.
Właśnie z tej bazy Memorialu, o której mówiłam.
Bo Memorial w Rosji to zapoczątkował w 2007 roku.
Ostatnie odcinki
-
Ochrona ptaków w praktyce. OTOP świętuje 35-lecie
21.02.2026 21:06
-
Baobab - otwarta przestrzeń integracji: jak Lub...
14.02.2026 21:06
-
Od pomocy do współdecydowania. Fundacja Biedron...
07.02.2026 21:06
-
Od pomocy do współdecydowania. Fundacja Biedron...
07.02.2026 21:06
-
Jak rodził się polski samorząd? 35 lat doświadc...
31.01.2026 22:00
-
Jak rodził się polski samorząd? 35 lat doświadc...
31.01.2026 22:00
-
Jak rodził się polski samorząd? 35 lat doświadc...
31.01.2026 22:00
-
25 lat Wikipedii. Od pierwszych wpisów do globa...
24.01.2026 22:00
-
25 lat Wikipedii. Od pierwszych wpisów do globa...
24.01.2026 22:00
-
25 lat Wikipedii. Od pierwszych wpisów do globa...
24.01.2026 22:00