Mentionsy

Marzyciele i rzemieślnicy
Marzyciele i rzemieślnicy
08.11.2025 22:00

Akcja "Przywracanie imion". Jak członkowie stowarzyszenia "Memoriał" upominają się o ofiary terroru Stalina

Od szesnastu lat, 29 października, tysiące ludzi w miastach na całym świecie staje w kolejce, by głośno odczytywać nazwiska osób rozstrzelanych, zesłanych do łagrów i zamordowanych przez władze sowieckie. W audycji "Marzyciele i rzemieślnicy" przedstawimy relację z tego wydarzenia oraz opowiemy o historii i współczesnej działalności stowarzyszenia Memoriał, które w 2022 roku zostało w Rosji zdelegalizowane. Gościniami Jakuba Wygnańskiego były: Danuta Przywara, współtwórczyni Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka oraz Anna Mirkes-Radziwon, przewodnicząca Stowarzyszenia Memoriał Polska, wchodzącego w skład Międzynarodowej Asocjacji Memoriał (MAM).

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 34 wyników dla "Memorial"

A więc Memorial powstawał mniej więcej w połowie pierwszej strojki.

Oczywiście i przed tym były osoby, które później współdrożyły Memorial, jak Arsenij Rogiński, wieloletni przewodniczący Memorialu, Irina Sierbakowa, którzy zapisywali wspomnienia osób, które wychodziły z łagrów.

I Memorial właściwie powstawał od tego apelu.

W ten sposób też wybierano Radę Memorialu.

16 osób do niej weszło i ta Radę Memorialu wybrała przewodniczącego Akademika Sacharowa.

Jako ignorant też, ale zakładam, że ta tęsknota za pamięcią, odszyfrowanie jej i pozbycie się numerów na rzecz imion jest bardzo ważne, ale to, że w memoriale jak rozumiem, że nazwa wskazuje, że dotyczy przeszłości, to w dużej mierze jest to grupa, która zajmowała się i zajmuje także ochroną praw człowieka w tym czasie teraźniejszym i że jakby wyciąga wnioski z historii, jeśli mogę tak powiedzieć.

Na początku Kuba powiedział, że polska sekcja Memorialu, nie.

Tak naprawdę nie jesteśmy polską sekcją, jesteśmy oddzielnym Memorialem w Polsce.

I żeby nie pomylić z Komisją Polską Memorialu, która od początku dziejów Memorialu powstała.

To był ruch masowy w latach 90. i w wielu, wielu miastach powstawały, w regionach, obwodach powstawały swoje Memorialu, które wydawali księgi pamięci.

Memoriał zostało agentem zagranicznym, a w szesnastym Międzynarodowy Memorial, bo na Memorial się składa kilka organizacji, poza tym, że kilkanaście organizacji w różnych miastach Memorial.

I w 1992 roku Karta zdecydowała zorganizować w Polsce, podobny temu co Memorial robił w Rosji, tydzień sumienia.

I zaprosiła Memorial.

54 osoby z Memorialu Rosyjskiego kupiły bilety, żeby przyjechać do Polski wtedy.

Karta się dowiedziała, że sponsor się wycofał i zwróciła się w mediach z prośbą o to, żeby Polacy przygarnęli tych memorialowców.

Ale też naprawdę ludowe archiwa, które zbierały Memorial historii ludzi, którzy opowiadali o swoich bliskich represjonowanych.

Które Memorial Battles sprawdzał ponad 3,5 miliona nazwisk.

Taka przyjaźń z kartą trwa od 1992 roku właściwie, od tamtego tygodnia sumienia i razem z kartą był opracowany indeks represjonowanych, który karta wydała też, no w Memoriale istnieje od początku Komisja Polska, nie ma innych komisji zagranicznych w Memoriale Rosyjskim, ale od początku Memorial uznał, że sprawa polska jest bardzo ważna i zasadnicza dla Memorialu,

Także w niektórych przypadkach, jak na przykład w bazie ofiar zbrodni katyńskiej na stronie Ministerstwa Kultury, nie ma wzmianki o memoriali.

Zaczęłabym od tego, że równolegle, gdy Memorial jeszcze nie był zlikwidowany, podstawowe organizacje Memorialu nie były jeszcze zlikwidowane, bo część organizacji Memorialu nadal działa w Rosji, mimo represji, działa niejako w podziemiu, robi...

I są też aktywiści, ludzie Memorialu, wielu ludzi zostało.

Natomiast właściwie równolegle z Memorialem w Rosji powstawały Memorialy w Europie, tworzone przez miejscowych.

Tak jak w Niemczech powstał pierwszy Memorial, później w Belgii Antydyskryminacyjne Centrum Memorial, we Włoszech, we Francji.

Natomiast istnieją wiele organizacji memorialu w Europie i w maju dwudziestego trzeciego te organizacje połączyły się w Międzynarodowe Stowarzyszenie Memorial, które łączy w tej chwili dziewiętnaście organizacji z jedenastu krajów.

Przyznam się, że zostałam namówiona na to, żeby otworzyć Memorial w Polsce przez kolegów, koleżanki Memorialu latem dwudziestego drugiego roku.

I właściwie te wszystkie organizacje Memorialu w Europie, w różnych krajach, jesteśmy popularyzatorami, bym mówiła to słowo, Memorialu.

Kontynuujemy działalność Memorialu.

Mamy mandat Memorialu na to, co robimy.

Historyczna edukacja jest takim naszym priorytetem i uświadamianie jak gdyby opinii społecznej na temat tego, co robi Memorial, na temat też stanu społeczeństwa obywatelskiego i w Rosji.

Poza tym Memorial robi dużo w obszarze obrony praw człowieka i dokumentowanie historii tu i teraz.

Natomiast NGO o nazwie Memorial trochę ma przerąbane.

I są też memoriale europejskie.

Właśnie z tej bazy Memorialu, o której mówiłam.

Bo Memorial w Rosji to zapoczątkował w 2007 roku.