Mentionsy
Akcja "Przywracanie imion". Jak Rosjanie i świat upominają się o ofiary terroru Stalina
Od szesnastu lat, 29 października, tysiące ludzi w miastach na całym świecie staje w kolejce, by głośno odczytywać nazwiska osób rozstrzelanych, zesłanych do łagrów i zamordowanych przez władze sowieckie. W audycji "Marzyciele i rzemieślnicy" przedstawimy relację z tego wydarzenia oraz opowiemy o historii i współczesnej działalności stowarzyszenia Memoriał, które w 2022 roku zostało w Rosji zdelegalizowane. Gościniami Jakuba Wygnańskiego były: Danuta Przywara, współtwórczyni Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka oraz Anna Mirkes-Radziwon, przewodnicząca Stowarzyszenia Memoriał Polska, wchodzącego w skład Międzynarodowej Asocjacji Memoriał (MAM).
Szukaj w treści odcinka
Jak to Arsenij Rogiński też opowiadał o początkach memoriału, on mówi, że idea pamięci historycznej, prawdy historycznej jakoś w połowie perestrojki zrobiła się czymś w rodzaju idee fix.
I teraz ja bardzo lubię wspominać, chociaż może to też powszechnie znana historia, w jak chałupniczy sposób z naszego dzisiejszego punktu widzenia to powstawało, jak ludzie, aktywiści Memoriału wychodzili na ulicy
W ten sposób też wybierano radę memoriału.
16 osób do niej weszło i ta radę memoriału wybrała przewodniczącego Akademika Sacharowa.
Na pierwszą konferencję założycielską Memoriału przyjechało ponad 340 delegatów z 58 miast z różnych regionów Związku Radzieckiego.
Na początku Kuba powiedział, że polska sekcja memoriału, nie.
I żeby nie pomylić z Komisją Polską Memoriału, która od początku dziejów memoriału powstała.
To to, że dzięki memoriałowi, w dużej mierze dzięki memoriałowi w 91 roku przekazano dokumenty, w tym ten list Berry, o którym mówi o zbrodni katyńskiej, to myślę, że gdyby nie było tego ruchu memoriału, otwarcia tych archiwów, to byśmy tego nie wiedzieli po prostu.
No ja przywołałem jeden z tych rzeczy, czyli ujawnienie tych dokumentów katyńskich, ale jakbyś trochę powiedziała o tej współpracy Memoriału z polskimi instytucjami przed tym zanim Memoriał został, bo część z Państwa może wiedzieć, że to jest taka instytucja, która prawie w tym samym czasie dostała nagrodę Nobla i została jednocześnie chociaż od kolejnych śródodwrotna uznana i powinniśmy też o tym powiedzieć
Ale zanim do tego dojdzie, a to jest już po 2020 roku, to jest długi czas tego memoriału i olbrzymia praca, którą tam wykonywał systematycznie.
I wtedy 54 osoby z Memoriału mieszkały w polskich domach i przez tydzień się spotkali z kilkoma tysiącami Polaków, którzy przychodzili, szukali swoich krewnych represjonowanych w Rosji.
Ja właściwie ją poznałam przez przypadek i oczywiście zajrzeliśmy, wypytała mnie o szczegóły, zajrzeliśmy do bazy memoriału i Stalina w wieku 99 lat dowiedziała się, że jej ojciec zginął w łagrach.
Także to są bazy memoriału.
To jednak trzeba wiedzieć, jak bardzo dużo zawdzięczamy ludziom z Memoriału, no ale to niekoniecznie chyba, jak rozumiem, przekłada się na wdzięczność w tej chwili.
Zaczęłabym od tego, że równolegle, gdy memoriał jeszcze nie był zlikwidowany, podstawowe organizacje memoriału nie były jeszcze zlikwidowane, bo część organizacji memoriału nadal działa w Rosji, mimo represji, działa niejako w podziemiu, robi...
I są też aktywiści, ludzie memoriału, wielu ludzi zostało.
Przyznam się, że zostałam namówiona na to, żeby otworzyć memoriał w Polsce przez kolegów, koleżanki memoriału latem dwudziestego drugiego roku.
I to trzeba podkreślić, zarejestrowaliśmy się we wrześniu 22 roku, czyli przed Nagrodą Nobla dla Memoriału, pokojową Nagrodą Nobla w październiku 22 roku razem z Alesiem Bielackim, białoruskim więźniem sumienia i Ukraińskim Centrum Polności Obywatelskiej.
I właściwie te wszystkie organizacje memoriału w Europie, w różnych krajach, jesteśmy popularyzatorami, bym mówiła to słowo, memoriału.
Kontynuujemy działalność memoriału.
Mamy mandat memoriału na to, co robimy.
Dziękuję bardzo i bardzo namawiam do zajrzenia na stronę Polskiego Memoriału i na nasze media społecznościowe.
Ty wiesz bardzo dużo o tej tradycji memoriału, który w jakimś sensie zaczął to wszystko i teraz jest trochę na uchodźstwie powiedziałbym tutaj w Warszawie.
Być może zawdzięczamy starszemu pokoleniu, także ludzi z Memoriału z Rosji.
Ostatnie odcinki
-
Ochrona ptaków w praktyce. OTOP świętuje 35-lecie
21.02.2026 21:06
-
Baobab - otwarta przestrzeń integracji: jak Lub...
14.02.2026 21:06
-
Od pomocy do współdecydowania. Fundacja Biedron...
07.02.2026 21:06
-
Od pomocy do współdecydowania. Fundacja Biedron...
07.02.2026 21:06
-
Jak rodził się polski samorząd? 35 lat doświadc...
31.01.2026 22:00
-
Jak rodził się polski samorząd? 35 lat doświadc...
31.01.2026 22:00
-
Jak rodził się polski samorząd? 35 lat doświadc...
31.01.2026 22:00
-
25 lat Wikipedii. Od pierwszych wpisów do globa...
24.01.2026 22:00
-
25 lat Wikipedii. Od pierwszych wpisów do globa...
24.01.2026 22:00
-
25 lat Wikipedii. Od pierwszych wpisów do globa...
24.01.2026 22:00