Mentionsy

Ona jest położona na terenie parku archeologicznego i zresztą na samej plaży można zobaczyć Moai nawet.

Z takim niemiłym zachowaniem, kiedy nie wolno wręcz zbliżyć się do granic kamieni oddzielających strefy archeologiczne MOAI, czyli te platformy od stref, gdzie mogą turyści chodzić.

Ale pamiętajmy, że tej ziemi dla siebie mają niewiele, ponieważ około 70% wyspy, a jak pan powiedział, ta wyspa nie jest za duża, zajmuje park archeologiczny, czyli miejsca dla nich absolutnie święte, miejsca związane z ich przodkami, miejsca związane z Moai i dzisiaj miejsca, które odwiedzają turyści.

Który był tą samą techniką budowanej jak choćby murek Tiaguanacu, czy również jeden z posągów, który bardziej przypominał te znalezione w Tiaguanacu, niż na terenie dzisiejszej Boliwii, niż te, które powstawały na wyspie, czyli te klasyczne MOAI.

Miał to swoje miejsce ceremonialne, na którym były ustawione Moai, czyli ci przodkowie.

Natomiast 90% Moai jest zwróconych w stronę wyspy, co oznacza, że chronią wyspiarzy, są tymi przodkami, którzy chronią wyspiarzy.

Na terenie całej wyspy część jest odrestaurowanych i stoją, niestety większa część jest powalona po jednym z konfliktów, kiedy wszystkie moai zostały w dużym stopniu zniszczone, o czym jeszcze zaraz opowiemy.

Ale zdecydowana mniejszość, bo to jest około 10% tylko Moai, którzy są zwróceni w stronę morza.

Otóż tutaj na wyspie opowiada się historię o tym, jak Japonia zwróciła się o wypożyczenie jednego z moai na wystawę do Tokio.

Japończycy chcieli podziękować władzom wyspy i wyspiarzom za użyczenie moai, więc powiedzieli poproście o co chcecie albo pomożemy wam w czym chcecie.

Który pozwolił na podniesienie tych moai.

I za pomocą gigantycznego dźwigu najpierw trzeba było w ogóle przenieść te moai bliżej wybrzeża, ponieważ akurat te moai prawdopodobnie zostały wyrzucone dalej przez tsunami.

To niebo zmienia się i błyszczy różnymi kolorami i one oświetlają właśnie te 15 moai.

Kiedy powstały moai i w jaki sposób?

To jest tak zwana popularnie Fabryka Moai i jest to jedno z tych obowiązkowych miejsc podczas wycieczki tutaj po Wyspie Wielkanocnej.

To jest to miejsce, gdzie moai są wkopane w połowie w ziemię, ponieważ nie wszystkie wyszły na wybrzeże, wychodzą dopiero z fabryki, a niektóre, jak również można zobaczyć na zdjęciach, wręcz tam jeszcze leżą i nie zostały uwolnione z tej fabryki.

Bowiem moai wykuwano w tufie wulkanicznym, w miarę miękkiej skale wulkanicznej, za pomocą twardszej skały wulkanicznej, bazaltu.

Najmniejsze moai mają 2-3 metry, największy, który nigdy nie opuścił fabryki ma 21 metrów, ale nigdy nie został skończony.

I teraz jak taki Moai został już odcięty od skały, no to trzeba go jeszcze było przetransportować na wybrzeże, ponieważ te Moai są ustawione na wybrzeżu, a często to było 10, 5, 2, nawet 20 kilometrów.

No i jak Moai transportowano?

To, co znamy z Egiptu czy z innych starożytnych cywilizacji, czyli kładziono takie moai, które waży wiele ton, więc to jest w ogóle niesamowite, więc trzeba było wielkiej siły, żeby na te pale drewne ten wielki kolos przetransportować.

I później rolowano na takich platformach właśnie moai do wybrzeża.

A druga z teorii jest bardzo ciekawa, którą między innymi właśnie analizuje Thor Heyerdahl podczas swoich badań, bo kiedy pyta mieszkańców, którzy pomagali mu prowadzić badania, jak moai trafiały na wybrzeże, skoro powstawały właśnie w tym wulkanie i mieszkańcy mówili, że one tam szły.

I okazało się, że drugi sposób na transportowanie moai był w pozycji stojącej, gdzie one mają tak ustawiony środek ciężkości, że nie potrzebują żadnego przytwierdzenia do platform.

I przesuwano je tak, jakby rzeczywiście ten Moai szedł.

No i jeszcze są inne elementy moai, które trzeba było dodać.

I te włosy, to pukao, albo było przytwierdzane w pozycji leżącej i wtedy razem z tym był moai stawiany, albo było wznoszone i dopiero kładzione na samym końcu.

Więc też nie ma zgodności co do tego, jak to moai tak naprawdę trafiało na to wybrzeże.

Moai miały również oczy, ale niewiele takich, właściwie nie ma Moai z oczami, jest tylko jeden w mieście, taki odtworzony, a to dlatego, że oczy były wykonywane z kamienia z korala, a koral nie jest trwałym kamieniem, on się szybko niszczy, więc oczy

Robiono tylko na potrzeby ceremonii, a później zabierano ten koral i znowu wkładano podczas ceremonii, ponieważ nawet przy tych przewróconych moai często nie znajdowano fragmentów korala.

Natomiast mamy już trochę odpowiedzi, jak te moai powstawały.

No i właśnie między innymi stawia Moai, to jest ten Moai, który stoi na plaży Anakena, stawia go z pomocą wyspiarzy, no i dochodzi do tego wszystkiego, czy pochodzili oni z Polinezji, czy pochodzili z Ameryki Południowej i jak w ogóle trafiały na kraniec tej wyspy.

I tenże człowiek stał się najważniejszym archeologiem, antropologiem, etnografem dla wyspy, ponieważ to jemu się zawdzięcza najwięcej pracy na zrekonstruowanie całych właśnie achu, postawienie moai i przeprowadzenie również prac archeologicznych, które stworzyły teorie na temat skąd pochodzili

Mieszkańcy Wyspy Wielkanocnej, jak powstawały Moai, czyli większość tego, co dzisiaj wiemy.

Moai mają nie tylko oczy, ale też wyraźnie zaznaczony nos, długie uszy.

A ile jest Moai dzisiaj?

Wspomnieliśmy o archeologu, dzięki któremu mamy dużo informacji o Moai.

I ta postać jest traktowana ogromnym szacunkiem, bo dzięki niemu rzeczywiście większość tych platform, gdzie Moai stoją, to była przeprowadzona właśnie przez Williama Molloya.

I tutaj jeszcze nawiążę też do tego, co jeszcze wiemy na temat Moai i tego, kiedy zaczęto i kiedy zakończono je wykonywać.

Jedna mówi o tym, że krótkousi, którzy byli zmuszani do wykonywania moai, w pewnym momencie się zbuntowali.

I podczas tego buntu najpierw wymordowali długouchych, którzy byli właśnie tą elitą ceremonialną, czyli najprawdopodobniej zmuszali resztę ludności do wykonywania moai, a następnie przewrócili wszystkie moai.

Opowiada się taką legendę, że moai, które stało przy wiosce, zostało zabrane przez Brytyjczyków, którzy wcześniej nie wiedzieli o istnieniu tego dokładnie moai.

Ale to co wiemy, to kult odbywał się około 200 lat rog rocznie i te 200 lat liczy się do tyłu jako koniec wykonywania moai, kiedy właśnie ten kult się tutaj rozpoczął, czyli mogło być to około XVII wieku albo na początku XVIII wieku.

Może na drewnianych tabliczkach ze znakami Orongo rongo jest zapisana informacja o posągach Moai.

Najpierw wylesienie, to wyniszczenie drzew, które było spowodowane najprawdopodobniej budową czy tworzeniem moai, ale również szczurami, które zostały przywiezione z markizów i które niszczyły nasiona drzew.

Nie można pójść pod moai, bo można zapłacić za to karę bez przewodnika.

A jeszcze wspomnę też, jeśli chodzi o taką kulturę masową, gdyby chcieli Państwo poznać bardziej wyspę przed przyjazdem tutaj, to pamiętam był taki film fabularny Rapa Nui, który opowiada o konflikcie, do jakiego doszło i potem obaleniu tych wszystkich Moai.