Mentionsy

Tym bardziej, że w przypadku Wyszmontowa mamy ten problem, który dotyczy z jednej strony tak paradoksalnie można by powiedzieć ubóstwa, jeśli chodzi o archeologię, ponieważ akurat na tym obszarze, gdzie wioska się znajduje,

W stronę Ożarowa, no to w centrum Wyszmontowa przecina nam drogę, tak prostopadle, taki największy ciek, jaki się tutaj znajduje.

Akurat w okolicy Wyszmontowa zbyt wielu takich znalezisk nie mamy.

Wzmianki pisane my wiemy, kiedy pojawiły się na temat Wyszmontowa, ale czy nazwa czasami nie była jeszcze wcześniejsza i czy o pewnej ciągłości nie możemy powiedzieć, to oczywiście jest taki dylemat, który w ostatnich latach przybrał na sile, a związany jest z tym problemem pochodzenia Słowian.

Czyli z tego co mówimy, na pewno archeolodzy i historycy jeszcze mają tutaj sporo do zrobienia na terenie Wyszmontowa, poszukując tych śladów prehistorycznych.

Kiedy to w dokumentach pojawił się Marcisz z Wyszmontowa, a więc mamy już potwierdzonego człowieka, który pisał się z tej wsi, w związku z czym wolno przypuszczać, że ona odgrywała już jakąś znaczącą rolę w tej okolicy i że już jakaś rodzina

Czyli Piotr z Wyszmontowa, bo tak się on pisał.

Zanim ta rodzina jeszcze się pojawiła to wszystko na to wskazuje, że być może, że ci rodowcy posługujący się herbem Janina, oni zaczęli przyjmować nazwisko od samego Wyszmontowa.

Są wzmianki na ten temat, że właścicielem Wyszmontowa i Nikisiałki, dwóch miejscowości wymienionych, był Mikołaj Piekarski.

Wtedy mówiliśmy właśnie, że stosowane jest takie powiedzenie, pleść jak piekarski na mękach i że to właśnie powiedzenie wiąże się z rodziną piekarskich, która też była właścicielami Wyszmontowa, ale w XVI wieku to się zmieniło i potem przyszli Ożarowscy.

I ono właśnie z rodziną piekarskich, która była właścicielami też Wyszmontowa jest już na zawsze związane, mimo że raczej makabryczne są te

To był początek XVII wieku, a my wiemy, że już w XVI zmienili się właściciele naszego Wyszmontowa i pojawili się ci, którzy nazywali się Ożarowscy.

Nazwisko Ożarowskich jako właścicieli Wyszmontowa już padło, ale też wcześniej wspomnieliśmy, że ono wiązało się z Ożarowem, ale nie tym naszym obecnym, tylko z Ożarowem Lubelskim.

Która w nie do końca jasnych okolicznościach stała się właścicielem naszego Wyszmontowa i w jakiś sposób też ciągle nie zapominała ta rodzina o tych swoich rodzinnych okolicach.

I on właśnie wszedł w posiadanie tych dóbr na naszym brzegu i wspominany jest razem ze swoją żoną Krystyną w 1536 roku jako współdziedzic Wyszmontowa.

Pisali się właśnie z Wyszmontowa oraz z Sulejowa, ale bardzo często sprowadzali te zapisy tylko do tej pierwszej, naszej miejscowości, do Wyszmontowa.

Dokument został wydany 12 lutego 1569 roku, a tą miejscowością na surowym korzeniu powstałą na gruntach Wyszmontowa jest Ożarów.

Dzisiaj oczywiście znacznie bardziej ważna miejscowość niż nasz Wyszmontów, no ale bez Wyszmontowa Ożarowa by zapewne nie było.

Ja, Józef Ożarowski, Wyszmontowa i Sulejowa dziedzic.

No i potem też pisze o tym, że nadaje błonia między drogą Ciszycką, która z Wyszmontowa do Ciszycy idzie, a druga, która idzie z Wyszmontowa do Ożarowa po polu wyszmontowskim, aż po Kobylą Górę.

I podpisał to Józef Ożarowski z Wyszmontowa.

No więc mamy taki dokument, wprawdzie ta kopia nie uwierzytelniona, no ale jednak interesujący, w którym te wszystkie kwestie są wyjaśnione i to jest bardzo ważny też dokument oczywiście dla Ożarowa, ale też wskazujący, że no właśnie na gruncie Wyszmontowa, na surowym korzeniu, z powodu no właśnie

Stąd te nasze pierwsze zdania na początku programu, że historia Wyszmontowa jest ściśle związana z Ożarowem.

Za chwilę by się okazało, że znowu nam czasu brakuje, a tymczasem na arenie dziejów pojawiła się rodzina Karskich, bardzo dobrze znana przecież w naszym regionie i już najprawdopodobniej pod koniec XVIII wieku oni byli właścicielami Wyszmontowa, choć z dokumentacji różnych jeszcze tak do końca to nie wynika.

I tak było właśnie do II wojny światowej, kiedy ta rodzina została wysiedlona na skutek reformy rolnej i wypędzona z Wyszmontowa, mimo że tych potomków Teresy i Kazimierza

18-wieczny, który był najpierw w Zawichoście, ale w XIX wieku przeniesiono go do Wyszmontowa, natomiast w 1983 roku rozebrano, no i przeniesiono do skansenu w Tokarni.