Mentionsy
Kucębów w gminie Bliżyn
Miejscowość w źródłach pisanych pojawia się dość późno, bo w XVII wieku, choć prawdopodobnie istniała już wcześniej. Tereny leśne sprawiały, że rolnictwo się tutaj nie przyjęło. Zdecydowanie bardziej popularne były górnictwo i kamieniarstwo, ale są też ślady hutnictwa.
Do Kucębowa, w gminie Bliżyn zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.
Szukaj w treści odcinka
A przeniesiemy się w lata znacznie odleglejsze do, no właśnie, XVI wieku czy XVII wieku, a będziemy mówić o Kucębowie w gminie Bliżyn.
Jest to taki problem, z którym się często spotykamy, ponieważ wielokrotnie w takiej przestrzeni publicznej pojawiają się różne informacje, które trudno zweryfikować i w przypadku Kucębowa też tak jest.
I bardzo często podaje się taką informację 1521, że wtedy Kucębów był wymieniony w parafii kieleckiej.
I teraz jeśli pozaglądamy do tych różnych ksiąg, no to niestety tam naszego Kucębowa nie ma.
I kiedy patrzymy właśnie na parafię Odrowąż, tam nie ma Kucębowa w ogóle wymienionego na początku XVI wieku.
A gdybyśmy mieli powiedzieć, kiedy rzeczywiście pojawiają się już takie pisane wzmianki o Kucębowie, to to jest rok 1662, czyli znacznie później, połowa tego XVII wieku.
Oczywiście górnictwo i hutnictwo rozwijało się już wcześniej, więc niewykluczone, że Kucębów mógł istnieć.
To jest taka data, gdzie w dodatku możemy mówić o tej być może odleglejszej historii Kucębowa, ponieważ odnotowano tam, że istniała tutaj huta.
To jest o tyle paradoksalne, że później Kucębów właściwie pracował na rzecz innych hut, po prostu był terenem eksploatacyjnym, górniczym.
A w samym Kucębowie mamy jednak też taką wzmiankę, że uruchomiono hutę, chociaż zapisano, że ona wtedy jest pusta, a więc nie funkcjonowała.
Oczywiście Kucębów, zapisywany współcześnie przez "-ę", bardzo długo, chociaż to było różnie, występował też w tej wersji "-em", Kucębów.
I jeśli popatrzymy tak z punktu widzenia dzisiejszego, no to chcąc wytłumaczyć taką nazwę niektórzy uważają, że pochodzi ona od określenia kucemba, które gwarowo wymawiane jest jako kuczaba, a to jest kołek, który zabezpiecza przy wozie koło.
Jeszcze inni z kolei uważają, że nazwa została urobiona od pierwszego mieszkańca tej wsi, czyli od Kuceby.
Oczywiście jest nazwiskiem Kucemba, ale to nazwisko urobione jest od staropolskiego imienia, już nieużywanego współcześnie, czyli od imienia Kuc albo Kucz.
I jeśli z tego punktu widzenia popatrzymy na również i dzieje Kucębowa, to należy zwrócić uwagę na to,
I potem ta huta była nazywana Kuczębowska, czyli pasowałby nam ten Kucębów nasz.
Natomiast być może, że właśnie nazwisko, dlatego jest to imię staropolskie Kuc albo Kucz niezwykle istotne, bo potem właśnie pojawiło się to nazwisko Kuczęba i wiemy, że skoro Huta była nazwana Kuczębowską, to znaczy i to się rzeczywiście potwierdza, że jednym z właścicieli...
Był w pewnym momencie Albert Kucęba, tak go zapisywano.
To było no właśnie w pierwszej połowie XVII wieku, kiedy pojawia się to określenie i nazwisko Kuczęba i Huta, a tutaj też mówimy o tej genezie górniczo-hutniczej, więc niewykluczone, że no to była jakaś wędrówka, przeniesienie się i być może te dwie sprawy należałyby połączyć, kiedy chcielibyśmy o początkach i o nazwie Kucębowa powiedzieć.
Wspominaliśmy już o rozwoju górnictwa i hutnictwa, które także nie ominęło naszego Kucębowa.
Tak i w związku z tym rzeczywiście miejscowość się rozrastała, chociaż musimy pamiętać, że właściwie my mówimy Kucębów, ale dzisiaj współcześnie już ta nazwa oficjalnie nie istnieje, ponieważ w 2023 roku podjęto taką decyzję, że zlikwidowano określenie Kucębów, a dotychczasowe przysiółki części tej wsi stały się odrębnymi wsiami, czyli w tej chwili
Jadąc od strony Kielc na północ, stronę Odrowąża, mamy taką sytuację, że na początku jest Kucębów Dolny i z tej głównej drogi trzeba skręcić w lewo i będziemy właśnie w tym Kucębowie Dolnym, bo rzeczywiście nad nami jest góra, czyli tam będzie Kucębów Górny, nie ulega wątpliwości.
I ten Dolny Kucębów to jest pierwotna miejscowość, ponieważ jeszcze na mapie sprzed 200 lat widzimy wyraźnie, że cała wioska ograniczona jest tylko do tego jednego miejsca.
I to jest takie miejsce, gdzie jak wjedziemy w Kucębów Dolny, to w pewnym momencie oczywiście do końca możemy jechać wsi.
I to jest droga, która prowadzi do Kucębowa Górnego, ale po drodze jeszcze mamy, gdybyśmy z tej drogi jadąc do Górnego skręcili też w lewo, to dojedziemy do Kucębowa Borek, a gdybyśmy do końca pojechali drogą i znowu w lewo, to jest Kucębów Odcinek.
A gdy na górze pojedziemy w prawo, no to będzie właśnie ten Kucębów Górny.
że Kucębów zajmuje taką dużą powierzchnię, jeśli te cztery byśmy połączyli, no to już na coś interesującego wskazuje.
I myśmy kiedyś, kilka lat temu, kiedy wspominaliśmy o świętach wielkanocnych, mówiliśmy o tym, że właśnie na końcu Kucębowa Górnego, tam zresztą było tak, że już w XIX wieku w Kucębowie była szkoła, ona pierwotnie była w Dolnym,
A później była w górnym Kucębowie po II wojnie światowej.
Która stoi przy głównej drodze, czyli takie kółeczko wykonaliśmy i wróciliśmy do tej drogi Kielce-Odrowąż, ponieważ właśnie kiedy droga z Kucębowa Górnego dochodzi do tej głównej trasy, to po prawej stronie znajduje się bardzo interesująca figura religijna, krucyfiks, który ma bardzo dużo armachristii, czyli tych narzędzi męki pańskiej, albo inaczej tej broni Chrystusa.
I teraz, kiedy mamy już taką topografię terenu, no to właśnie może takie chociaż dwa słowa, tyle ile zdążymy, na temat tej górniczej przeszłości Kucębowa.
To jest wspaniały okres w dziejach Kucębowa, zresztą podobnie jak właśnie tych sąsiednich wielu miejscowości, o czym najlepiej świadczą dokumenty.
Mamy szczegółowe informacje dotyczące mieszkańców Kucębowa i ich zajęć, ponieważ oni są wymienieni z imienia i nazwiska oraz dopisany jest do nich zawód.
No i mogą być dumne te osoby z tego, że takich przodków, którzy w niewielkim Kucębowie, ale dzisiaj podzielonym na cztery części, mieszkali.
Ostatnie odcinki
-
Rataje w gminie Bodzentyn
19.04.2026 10:10
-
Zagnańsk
12.04.2026 10:10
-
Suskrajowice w gminie Chmielnik
06.04.2026 10:10
-
Śladami zmartwychwstałego Chrystusa
05.04.2026 10:10
-
Janik w gminie Kunów
29.03.2026 10:10
-
Kasztelania tarska – Tarczek w gminie Bodzentyn
15.03.2026 11:05
-
Nieciesławice w gminie Tuczępy
08.03.2026 11:10
-
Kucębów w gminie Bliżyn
01.03.2026 11:10
-
Czajęcice w gminie Waśniów
22.02.2026 15:27
-
Jastrzębniki w gminie Działoszyce
15.02.2026 11:10