Mentionsy

Dziś chcę opowiedzieć o Pawle Edmundzie Strzeleckim.

Na przykład trzy lata temu nasz Sejm zatwierdził obchody Roku Strzeleckiego.

Dlatego Edmund Strzelecki, Paweł Edmund Strzelecki nie jest aż tak bardzo znaną postacią w Polsce.

Dlaczego dziś chcę opowiedzieć wam o Pawle Edmundzie Strzeleckim, który urodził się niedaleko Poznania w 1797 roku.

Strzelecki pochodził z rodziny szlacheckiej.

Jak pewnie pamiętacie powstanie kościuszkowskie upadło, przegraliśmy i utraciliśmy niepodległość, ale to wydarzenie niezwykle mocno wpłynęło na pielęgnowanie przez Polaków i również przez rodzinę Strzeleckich.

Być może po tym sercowym problemie Strzelecki postanowił rzucić wszystko, zostawić i wyjechać jak najdalej, żeby zapomnieć o całej tej sytuacji.

Strzelecki długo nie mieszkał w Krakowie.

Dlatego właśnie wynajął Strzeleckiego jako swojego plenipotenta, czyli człowieka, który ma wszelkie upoważnienia do podejmowania decyzji

Strzelecki zajmował się sprawami Sapiehy i za to dostawał pieniądze, za to dostawał wynagrodzenie.

Paweł Strzelecki zarządzał jego posiadłością, bardzo skutecznie uporządkował finanse Sapiechy, za co nie tylko dostał znaczne wynagrodzenie, ale także zapis w testamencie.

Strzelecki odziedziczył sporą część majątku Sapiechy.

Wiadomo, niewiele Strzelecki szukał miedzi w Kanadzie, podobno miał tam kontakt z rdzennymi mieszkańcami Ameryki Północnej.

Potem Strzelecki ruszył dalej, na południe, do Meksyku i na Kubę.

Strzelecki wsiadł na brytyjski okręt wojenny i ruszył na zachód przez Pacyfik.

Strzelecki ciężko pracował, badał tam wulkan, zrobił zresztą pierwsze naukowe opisy Hawajów, jakie kiedykolwiek powstały.

To właśnie Strzelecki jako pierwszy zrobił tam solidne badania geologiczne.

Strzelecki od razu ląduje na salodach.

Strzelecki zastosował się do tej prośby.

Później to obróciło się przeciwko niemu, bo jak już oficjalnie ogłoszą odkrycie złota w Australii, to zacznie się wielka awantura, kto je właściwie odkrył pierwszy, Strzelecki czy 10 lat później Edward Hargraves.

W tej wyprawie towarzyszył Strzeleckiemu James MacArthur, bardzo wpływowy właściciel ziemski.

Oprócz nich w wyprawie wziął udział pomocnik Strzeleckiego James Rayleigh,

Strzelecki wyjechał z Sydney w Boże Narodzenie, a MacArthur dołączył trochę później, po świętach.

Zatem Strzelecki i Bakartur spotkali się dopiero w lutym już na trasie i od tego momentu już razem wyruszyli na prawdziwą przygodę w góry, tak zwane Alpy Australijskie.

Strzeleckiemu wydawało się, że na szczyt wszedł 15 lutego, ale prawdopodobnie coś pokręcił, bo on zgubił swoje notatki.

MacArthur opisuje w dzienniku, jak 12 marca Strzelecki wyciąga swoje przyrządy i...

Ale Strzelecki nie mógł przepuścić takiej okazji.

MacArthur dokładnie opisuje w swoim dzienniku scenę zdobycia szczytu przez Strzeleckiego.

Po dotarciu, po wejściu na wierzchołek Strzelecki zdjął swój kapelusz i odmówił modlitwę.

Odkrywają zupełnie nowy region, któremu Strzelecki nadaje nazwę Gippsland na cześć gubernatora Gipsa.

Strzelecki traci tutaj swoje próbki.

Sam Strzelecki pisze, że wyglądał jak szkielet owinięty w łachmany.

Dziś opowiadam o Pawle Strzeleckim.

Przygody na kontynencie australijskim były zakończone i Strzelecki przeniósł się na pobliską wyspę, na Tasmanię.

Strzelecki był doskonale wytrenowany, chodził niezwykle, niezwykle dużo.

W Anglii Paweł Edmund Strzelecki odkrył, że jego finanse są w opłakanym stanie.

Musicie wiedzieć, że Strzelecki utrzymywał z nią kontakt listowny przez wiele, wiele lat, a po 40 latach spotkali się w Genewie.

Nawet sam Karol Darwin doceniał tę książkę i za tę pracę Strzelecki zdobył złoty medal od Królewskiego Towarzystwa Geograficznego i w tym samym roku został obywatelem brytyjskim.

Ludzie masowo umierali na ulicach i wtedy Strzelecki zgłosił się na ochotnika do pomocy.

Strzelecki wymyślił wtedy system pomocy, który był absolutnie rewolucyjny jak na tamte czasy.

Zamiast rozdawać jedzenie byle jak, Strzelecki zorganizował dystrybucję przez szkoły.

Podczas tej pracy Strzelecki sam zaraził się chorobą.

Strzelecki pod koniec życia dostał jeszcze honorowe wyróżnienie doktorat honoris causa na Uniwersytecie w Oksfordzie, a królowa Wiktoria nadała mu tytuł szlachecki.

Dlatego szukając informacji o nim natkniecie się na tytuł Sir Paweł Edmund Strzelecki.

Tak jak mówiłem, Paweł Strzelecki w swoim testamencie nakazał zniszczenie wszystkich dokumentów, listów, które dotyczyły jego życia prywatnego.

Tak jak mówię, zmarł Sir Strzelecki Polak, który podbił serca Brytyjczyków.

Jest Góra Strzeleckiego, a nawet całe Pasmo Górskie.

Jest Rzeka Strzeleckiego, Strzelecki Creek.

Jest Pustynia Strzeleckiego, Rezerwat Przyrody Strzeleckiego.

A nawet w okolicy Melbourne jedną z populacji koali nazwano Strzelecki Koala.

W Australii trochę mają z tym problem, bo nie potrafią wybowić tak prostego nazwiska jak Strzelecki.

Strzelecki?

Oczywiście Irlandczycy nie zapominają również o Strzeleckim.

W Dublinie otwarto wystawę poświęconą niezwykłej działalności Pawła Strzeleckiego w czasie wielkiego głodu w Irlandii.

walka Pawła Strzeleckiego, by ocalić tysiące.

Myślę, że ta wystawa z pewnością budzi wielkie emocje wśród potomków tych, którym pomógł Paweł Strzelecki.

Adyna przeżyła Strzeleckiego, to znaczy żyła dłużej od niego, o 9 lat.

A dyna, choć bez Strzeleckiego u boku, dzieliła los wielu kobiet, dla których życie pod zaborami oznaczało ciągłe cierpienie, oznaczało tęsknotę za bliskimi.

Moi drodzy, tu kończy się moja opowieść o Pawle Edmundzie Strzeleckim.

Mam nadzieję, że dobrze się bawiliście i że słuchanie po polsku było dla was prawdziwą przyjemnością, tak jak dla mnie opowiadanie historii o Pawle Edmundzie Strzeleckim.