Mentionsy

Podcasty Krytyki Politycznej
Podcasty Krytyki Politycznej
03.03.2026 06:00

#9 Rozmowy Sutowskiego: Z getta do prokuratury wojskowej: czy stalinistką można zostać z wdzięczności? | dr Katarzyna Kwiatkowska-Moskalewic

Stygmat to niesamowita, monumentalna biografia dwójki partnerów życiowych: Heleny Wolińskiej i Włodzimierza Brusa. Działaczki komunistycznego podziemia, która stała się uosobieniem zbrodni stalinizmu, oraz marksistowskiego ekonomisty, który z oficera politycznego i propagandysty stawał się przenikliwym krytykiem gospodarki centralnie planowanej oraz inspiratorem rynkowych reform w Chinach. W kolejnym odcinku podcastu Rozmowy Sutowskiego autorka książki – historyczka i reporterka, dr Katarzyna Kwiatkowska-Moskalewicz – opowiada, jak przed wojną zostawało się komunistą, czemu działacze żydowskiego pochodzenia zmieniali nazwiska na „polsko” brzmiące i co zmienia ofiarę prześladowań w fanatyczną bojowniczkę idei.

ROZMOWY SUTOWSKIEGO

„Rozmowy Sutowskiego” to wideocast o tym, jak zbudować lepszą Polskę. Michał Sutowski pyta o to tych, którzy potrafią odsłonić tło, połączyć kropki, poukładać chaos – jeśli nie w kosmos, to przynajmniej w sensowną całość. To eksperci, analitycy, aktywiści. Z sercem bliżej lewej strony – zazwyczaj. Z chłodną głową – zawsze. Będzie o historii, ekonomii, klimacie, energii, transporcie, zdrowiu, polityce społecznej i międzynarodowej. Eko – tak, ezo – nie, doomism („zagładyzm”) i wieszcze apokalipsy mają wstęp wzbroniony. Tu wciąż wierzy się w oświecenie i postęp. Klasycy mawiali, że nie ma lepszej praktyki niż dobra teoria; inni z kolei, że aby świat zmieniać, to trzeba go najpierw dobrze opisać. A może opowiedzieć? No to opowiemy. To znaczy: goście opowiedzą.

Teksty Michała Sutowskiego przeczytasz na https://krytykapolityczna.pl/bio/michalsutowski/
Wspieraj Krytykę Polityczną: https://krytykapolityczna.pl/wspieram/

Przekaż nam 1,5% podatku na przyszłość: https://krytykapolityczna.pl/1-5-proc
Krytykę Polityczną prowadzi Stowarzyszenie im. Stanisława Brzozowskiego KRS 0000242083

Spis: 
- Towarzyszu, nazywajcie się po polsku
- "Wachlarz wyboru był wąski": jak się zostaje komunistą
- "A jak wybuchnie rewolucja, to też powiesz, że ci mama schowała buty?"
- Czy libek-Słonimski pisze prawdę o ZSRR?
- Na wschód, czyli fantazja a real
- "Studia po raz kolejny uratowały mu życie"
- Centralne planowanie, lokalny chaos
- PPR i Żydzi: wielkie nadzieje i marne zasoby?
- Czy Helena Wolińska dostała Oscara?
- "Największa hańba mojego życia"

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 18 wyników dla "Wolińska"

A właściwie, dlaczego Wolińska i Brus, a nie Danielak i Zylberberg?

I tutaj jakby fajnie się ułożyło rzeczywiście w książce, że Wolińska i Brus reprezentują

I Helena Wolińska

Helena Wolińska, jak większość osób, gwardyjek i gwardzistów żydowskiego pochodzenia, straciła swoich bliskich w Zagładzie.

Ale z drugiej strony jego pierwsza i trzecia żona, czyli Helena Wolińska, w listach do niej on się podpisywał jako Ben.

adnotacją, że nie są pełnoprawnymi obywatelami, tak jak właśnie Helena Wolińska.

Helena Wolińska czy też Lewartowski, który działał w getcie i moim zdaniem to jest w ogóle te próby zabrania mu ulicy i wszystko co się działo wokół jest notabene to po prostu

Oni najczęściej właśnie tak jak Helena Wolińska i jej towarzyszka przychodziły na podpunkt umówionych, gdzie nikt się nie zjawiał.

W czasie działalności podziemnej wiąże się, po tym rozstaniu, oni oboje nie znają swoich losów, Helena Wolińska wiąże się z Franciszkiem Jóźwiakiem, pseudonim Witold, bardzo ważnym działaczem PPR-u, który po, od 44 roku zakłada struktury bezpieczeństwa, znaczy konkretnie milicję obywatelską.

Halena Wolińska w Komendzie Głównej Milicji Obywatelskiej szefuje kadrom, czyli też zajmuje bardzo wysokie stanowisko.

No i to jest właśnie prokuratura, to jest ten moment, ten okres, w którym Helena Wolińska jest potocznie do dzisiaj najmocniej kojarzona ze względu na procesy polityczne.

Czy to, że Wolińska podpisywała w przypadku Fildorfa, to jest nakaz aresztowania i to jest przedłużenie aresztu antydafowane?

Ona o tym sama mówi, to znaczy w tym sensie, że jakby rzeczywiście, ja już o tym wspominałam, ale jest to myślę ważne, żeby to podkreślić, ponieważ jak się potocznie sądzi, choć w książce pokazuje, że tak naprawdę Wolińska

W takim powszechnym odbiorze to Wolińska dostała Oscara, czyli ta Wanda Gruss była budowana na postaci Heleny Wolińskiej.

Wydaje mi się, że nie ma powodu wątpić w prawdziwość empiryczną tej historii, że Wolińska prezentowała mu się z pozycji władzy, z pozycji siły.

Ten wybrany, to znaczy w tym sensie, no bo książka jest obszerna, więc jakby te, które wydawały mi się najważniejsze, ale też żeby pokazać, że tę okrutność tego systemu, jakby czy też to właśnie to, że trafiały tam osoby nie tylko, czy też jakby Wolińska,

O tym, dlaczego Helena Wolińska stała się tym, kim się stała, jaka była rola jej męża, ekonomisty Włodzimierza Brusa w ramach systemu, jak wyglądała jego droga życiowa i jego stosunek do systemu, który był chyba jeszcze bardziej złożony niż w przypadku żony.

Natomiast o tym wszystkim, a także o tym, czy to Helena Wolińska zamordowała Marcelego Nowotkę, dowiedzą się Państwo z monumentalnej biografii równoległej Włodzimierza Brusa i Heleny Wolińskiej pt.