Mentionsy
Jak respektowane są prawa człowieka w Polsce i na świecie? Audycja Anny Kowalczyk
10 grudnia przypada Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka. Tego dnia rozmawiamy o tym, co najbardziej uderza dziś w prawa człowieka: od osłabiania rządów prawa i niezależności sądów, przez inwigilację i nowe technologie, po ograniczanie wolności mediów i prawa do protestu. Zastanowimy się też, czy język praw człowieka wciąż ma siłę sprawczą i gdzie szukać nadziei, gdy katalog praw się nie zmienia, ale ich przestrzeganie coraz częściej bywa warunkowe. Goście: dr Adam Płoszka z Amnesty International oraz Dominika Bychawska-Siniarska z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka (być może także Maciej Nowicki z HFPC).
Szukaj w treści odcinka
List otwarty, skierowany wprawdzie do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
Czy też tego adresatem miał się poczuć Europejski Trybunał Praw Człowieka, wzywający do nowej refleksji, zwłaszcza w podejściu do migracji.
No właśnie, bo to jest kolejny niepokojący sygnał, który wielu prawników, prawniczek, aktywistów, ale przede wszystkim całą społeczność queerową w Polsce zelektryzował, mówiąc delikatnie, czyli słowa również premiera Tuska dotyczące wyroku TSUE, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Ona już pobrzmiewała w debacie publicznej, że zagraniczne trybunały nie będą nam mówić, co mamy robić w Polsce.
Jakby uwzględnia to, że właśnie te owe zagraniczne Trybunały Praw Człowieka kształtują sytuację w naszym kraju i w związku z tym podważanie tego w ogóle ideowo prawa międzynarodowego jako fundamentu praw człowieka jest bardzo niebezpieczne.
Wydaje mi się, że zmieniliśmy sposób rozmawiania i to jest trochę niebezpieczne, że to bezpieczeństwo weszło w jakiś taki obrót, który przeciwstawia się skutecznie prawom człowieka, a w każdym zakresie organy międzynarodowe, Europejski Trybunał Praw Człowieka mówi, to nie jest tak, że bezpieczeństwo wyłącza prawa człowieka, to za każdym razem trzeba wyłączyć.
Pierwszym przykładem, który akurat przychodzi mi na myśl, bo sama byłam autorką skargi do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, jest kwestia inwigilacji i ustosowania przez różnego rodzaju służby metod kontroli operacyjnej, czyli możliwość sprawdzania bilingów, możliwość geolokalizacji każdego z nas.
I Europejski Trybunał Praw Człowieka uznał, że to godzi w naszą prywatność.
Takie gwarancje, które pozwolą każdemu z nas zakwestionować to, że byliśmy podsłuchiwani czy inwigilowani w jakikolwiek inny sposób, to też wynika z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
Oczywiście jest dużo problemów i to jest przykład, który pani doktor podawała, na przykład w kontekście, pani doktor jest wielką specjalistką w zakresie wykonywania wyroków Europejskiego Trybunału.
W razie zniesławienia Europejski Trybunał Praw Człowieka wydaje kolejne wyroki, w których regularnie mówi do Polski utrzymywanie kary pozbawienia wolności za słowa jest niedopuszczalne i niezgodne z konwencją i gwarancjami swobody wypowiedzi.
To też regularnie wraca do Trybunału.
Ochrona uczuć religijnych na przykład, też słynny wyrok Rabczewska przeciwko Polsce, czyli doda, w której Trybunał zakwestionował utrzymywanie odpowiedzialności karnej za znieważenie uczuć religijnych.
Bo z jednej strony mamy poczucie, że owe międzynarodowe trybunały są jednak jakąś instancją odwoławczą, jeśli polskie prawo czy polski system egzekucji i prawa, wymiar sprawiedliwości nas zawiedzie.
Mieliśmy także właśnie próby, chociażby przed Trybunałem Konstytucyjnym, podważania konwencji istambulskiej, gdzie był wniosek skierowany o zakwestionowanie jej zgodności z konstytucją.
Wreszcie Trybunał Konstytucyjny zakwestionował, co jest w ogóle ewenementem na skalę europejską, Europejską Konwencję Praw Człowieka i zgodność z polską konstytucją, co jest w ogóle czymś, co się nie mieści w głowie.
I kierować sprawy do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, by wspomnieć chociażby o słynnej sprawie Grzegorza Brauna, czy Jacka Kurskiego, czy wielu innych znanych nazwisk z debaty publicznej, które możecie Państwo kojarzyć z tego, że jednak są niechętne prawom człowieka, ale gdy prawa człowieka w ich sprawie są naruszane, to wiedzą, w którym kierunku się zwrócić.
Bardzo szybko udało się jakoś Pani znaleźć bezpieczne miejsce, ale też zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o tymczasowe zawieszenie wykonania tej decyzji, a w efekcie tej całej sprawy była zmiana naszych przepisów i tego, że nie można kogoś z automatu na podstawie opinii biegłego kierować na takie badania psychiatryczne w trakcie postępowania.
Ostatnie odcinki
-
Prawa konsumentów w obliczu zarzutów UOKiK o ek...
05.02.2026 20:05
-
Czy feminizm to wciąż aktualna idea? Audycja An...
04.02.2026 20:05
-
Olimpijski szczyt w Cortinie. Audycja Krzysztof...
03.02.2026 20:05
-
"Trucicielka, żywicielka" - opowieść o skomplik...
02.02.2026 20:05
-
Światowy dzień walki z mobbingiem. Audycja Paul...
29.01.2026 20:05
-
Ciepło z Polski dla Kijowa - pomoc humanitarna....
28.01.2026 20:05
-
Dlaczego pierwsze miesiące życia dziecka mogą z...
27.01.2026 20:05
-
"Ares na wózku" - reportaż Małgorzata Nabel-Dyb...
26.01.2026 20:05
-
Jak zmienia się stosunek Polaków do zwierząt? R...
22.01.2026 20:05
-
Czy w Polsce mieliśmy seksualną rewolucję? Audy...
21.01.2026 20:05