Mentionsy
Rozmowa Jarosława Banasia z muzykologiem prof. Zbigniewem Skowronem
„Korespondencja Fryderyka Chopina” to wielotomowe, źródłowo-krytyczne wydanie listów genialnego kompozytora, opracowane z najwyższą starannością naukową i wydane przez Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.Dzieło pod redakcją Zofii Helman, Zbigniewa Skowrona i Hanny Wróblewskiej-Straus, to projekt realizowany od 25 lat, który zgromadził wszystkie zachowane listy pisane przez Chopina oraz skierowane do niego. Są one opatrzone szczegółowymi komentarzami, indeksami, bibliografią i reprodukcjami autografów.Z profesorem Zbigniewem Skowronem, kierownikiem zespołu redakcyjnego "Korespondencji..." i muzykologiem o dziele rozmawia Jarosław Banaś.
Szukaj w treści odcinka
Z racji konkursu Chopinowskiego bardzo często spotykamy się z odniesieniami do takiej frazy, co o tym sądził Fryderyk Chopin, co pisał właśnie w listach na ten temat.
Tak, myślę, że niekoniecznie w każdym domu, ale już na pewno w domu miłośników muzyki Chopina i osób interesujących się jego życiem.
To jest rzeczywiście najpełniejsze źródło, które odsłania wiele szczegółów mało dotąd znanych z życia Chopina i właściwie jest to jedyne źródło, które pozwala w tak dużej skali zaznajomić się z biografią Chopina.
To są właśnie te fragmenty z korespondencji Chopina, o których się za dużo nie mówi.
Rzeczywiście Chopin doznawał różnego rodzaju rozterek.
Chopin korzystał z kilku wydawców, negocjował honoraria z kilkoma wydawcami i czasami te negocjacje przybierały dosyć ostry obrót, ostry kształt.
Ale to są takie rozterki materialne, powiedzmy, związane z twórczością, związane z biznesem, chociaż trzeba przyznać przy tej okazji, że Chopin doskonale sobie radził, jeśli chodzi o biznesową stronę jego twórczości, czyli o edycję utworów, ponieważ działa w trzech kierunkach.
Także z naszego punktu widzenia był doskonale Chopin zorganizowany, jeśli chodzi o publikację swoich utworów.
Nawet ten powrót z Majorki to już był właściwie na granicy życia i śmierci Chopina.
Jak pan profesor tutaj przywołał śmierć, świadomość śmierci, to też dopiero jakby sobie uświadomiłem, bo też ani wcześniej, kiedy uczyłem się o Chopinie,
Zresztą mamy świadectwa z otoczenia Chopina.
Najlepszym świadectwem są listy Ludwiki, wówczas już Jędrzejewiczowej, siostry Chopina, która komunikuje członkom rodziny przebywającym w Warszawie, jak
Wygląda stan zdrowia Chopina, jak właśnie ta choroba już postępuje i właściwie ten stan staje się już beznadziejny.
Także tutaj relacjom Ludwiki zawdzięczamy wiele informacji o stanie ciała i ducha Chopina, że tak powiem.
Wewnętrzne sprawy Chopina i jego stosunek do wiary.
Wiadomo, że Chopin przyjął sakramenty, pogodził się z Bogiem właśnie dzięki swojemu zaprzyjaźnionemu zakonnikowi, którym był ksiądz Aleksander Jełowicki.
I te świadectwa są nawet, powiedziałbym, dosyć dobrze znane z biografii Chopina.
I chciałem jeszcze pana profesora poprosić o wskazówki dla uczących, uczących gry na fortepianie, bo fantastyczne są te listy czy streszczenia korespondencji mówiące, gdzie Chopin komu udzielił lekcji, kiedy przestał udzielać.
I często w recenzjach muzycznych zastanawiali się na przykład teraz recenzenci konkursu Chopinowskiego, co by na to powiedział Chopin, na takie wykonanie.
Tak, Chopin na pewno miał swój ideał gry fortepianowej i wszystkich właściwości, które się z tym wiązały.
Trzeba zresztą od razu powiedzieć, że nie wszyscy i nie zawsze uświadamiają sobie ten fakt, że pedagogika, czyli nauczanie gry fortepianowej, stanowiło chyba jednak główne źródło utrzymania Chopina.
Dosyć wyczerpująco opracowana w pracach poświęconych pedagogice Chopina.
Takie obszerne studium Chopin w oczach swoich uczniów.
I tam znajdujemy wiele świadectw uczniów Chopina, którzy, czy może raczej uczennice nawet tutaj przeważają, uczennice, które wskazują na te poszczególne elementy pedagogiki Chopina.
Chopin dopuszczał, to jest bardzo ciekawe, różne interpretacje swoich utworów.
Czyli odnotowujemy u Chopina bardzo ciekawą i bardzo ważną cechę w podejściu do gry fortepianowej, mianowicie otwartość na interpretacje.
Ale w ramach tych granic Chopin dopuszczał pewne niuanse, pewne różnice, które akceptował u poszczególnych uczennic czy uczniów.
Tak mniej więcej przedstawia się ta pedagogiczna strona aktywności Chopina.
I które już ukazują założenia Chopina w jego bezpośrednim ujęciu.
Także te szkice do metody gry, które Chopinowi przyszło zresztą trudno pisać, bo nie miał łatwości pisania, co odnosiło się też do korespondencji, te szkice są takim bezpośrednim świadectwem pewnego wzoru jaki Chopin posiadał w swoim nauczaniu gry fortepianowej.
Jakby Pan był uprzejmy powiedzieć, ile lat spędził Pan z listami Chopina i jak z tej perspektywy
Praca nad tym nowym wydaniem korespondencji Chopina w siedmiu woluminach ostatecznie, ta praca trwała 25 lat i to co jest najciekawsze w tej pracy, to co nas mobilizowało do opracowania tak szczegółowego tych listów, ponieważ tutaj oprócz samych listów jest bardzo obszerny aparat przypisów, tym co nas mobilizowało była możliwość
Spojrzenia na Chopina z wielu perspektyw.
I pod tym względem korespondencja jest wyjątkowym źródłem, które ukazuje Chopina w kontekście kulturowym, w całym otoczeniu, które, jak mówię, było bardzo bogate.
Po prostu poznajemy Chopina jako człowieka tu i teraz, prawda?
Natomiast ten drugi aspekt to jest z kolei możliwość poznania Chopina od strony wewnętrznej, od strony jego przeżyć, od strony jego relacji, jego odczucia otaczającego świata i jakkolwiek tego typu przebłyski
które ukazują nam Chopina od strony wewnętrznej są bardzo rzadkie, to jednak są one bardzo głębokie i dotykają rzeczywiście sedna jego egzystencji, jego postawy wobec świata, jego rozumienia sensu własnej twórczości, przesłania tej twórczości, także ten wewnętrzny aspekt
Jest moim zdaniem w korespondencji Chopina, chociaż może rzadki, to jednak oddający jego wewnętrzny świat, jego wewnętrzne przeżycia.
Listy, zwłaszcza adresowane do rodziców, do najbliższych przyjaciół, odsłaniają Chopina w całej pełni jego człowieczeństwa.
Prof. Zbigniew Skowron, muzykolog, kierownik Zespołu Redakcyjnego Korespondencji Fryderyka Chopina, był gościem Polskiego Radia Koszalin.
Ostatnie odcinki
-
Rozmowa z Zuzanną Hazupską: Między dyżurem społ...
22.04.2026 11:44
-
Yehuda Prokopowicz, półfinalista XIX Konkursu C...
20.04.2026 13:27
-
„Kołobrzeska Debata Samorządowa”. Czy miastu gr...
20.04.2026 11:59
-
„Kołobrzeska Debata Samorządowa”. Czy miastu gr...
20.04.2026 11:38
-
#Oscar #BiałyDom #GabinetOwalny” - znaczenie i ...
20.04.2026 11:22
-
"Tak działa państwo" autorstwa Jarosława Banas...
20.04.2026 11:22
-
Słowa jako Architekci Rzeczywistości: Od Geopol...
19.04.2026 22:04
-
„Słownik na Fali”. O mundialu i zaburzeniach se...
19.04.2026 21:53
-
Słownik na Fali. Zmartwychwstanie, śmigus-dyngu...
18.04.2026 09:58
-
Rozmowa Jarosława Banasia z Michałem Nogasiem o...
18.04.2026 09:53